مرا دل ترک داد و کرد میل آن مه دلکش
که دارد میل بالا شعله چون میخیزد از آتش
پر از پیکان حسرت چون نگردد سینه چاکم
که من محروم و جا در پهلوی او می کند ترکش
بتندی محتسب در جام می منگر که می ترسم
ز عکس تیره ات گردد مکدر باده بیغش
جهان جای مکافاتست ممکن نیست نستاند
دل پرخون بجای جام پر می ساقی مهوش
غم و درد و بلا و محنت و اندوه و رسوایی
همیشه عاشقان یک جهت را هست این هر شش
مگو از نوش راحت هیچ شهدی نیست شیرین تر
ز ذوق زهر محنت هم مشو غافل گهی می چش
فضولی هیچ راحت بی مشقت نیست در عالم
بباید ساختن با هر چه باشد خوش اگر ناخوش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه با رفتن دل شاعر به سوی یار ماهرو و رشک بردن به تیردانی که همیشه کنار اوست آغاز میشود. سپس با طعنه به محتسب، که چهرهٔ تیرهاش شراب ناب را کدر میکند، به این اندیشه میرسد که جهان جای مکافات است و هر جام شرابی بهایی از خون دل دارد. شش رنجِ همیشگی عاشقان یکدل برشمرده میشود و غزل با این پند پایان مییابد که آسایش بیرنج نیست و باید با خوش و ناخوش روزگار ساخت.
هوش مصنوعی: دلم مرا رها کرد و به سوی آن یار ماهروی دلربا رفت؛ همانگونه که شعله وقتی از آتش برمیخیزد رو به بالا دارد. «بالا» به قامت بلند یار نیز اشاره دارد، یعنی دل مانند شعله به قامت یار گرایش دارد.
هوش مصنوعی: چرا سینهٔ چاکچاک من پر از پیکان حسرت نشود، وقتی من از کنار او محرومم و ترکش (تیردان) در پهلوی او جا دارد؟ شاعر به تیردان که همیشه کنار معشوق است رشک میبرد.
هوش مصنوعی: ای محتسب، با تندی و خشم به جام شراب نگاه نکن؛ میترسم از بازتاب چهرهٔ تیرهات، شراب ناب و بیغش تیره و کدر شود. طعنهای است به زهدفروشی و تیرهدلی محتسب.
هوش مصنوعی: جهان جای پاداش و کیفر است؛ ممکن نیست ساقی ماهروی در برابر جام پر از شرابی که میدهد، دلی پر از خون از عاشق نگیرد. یعنی هر لذتی بهایی از رنج دارد.
هوش مصنوعی: غم، درد، بلا، رنج، اندوه و رسوایی؛ این شش چیز همیشه نصیب عاشقان یکدل و یکرو است. میان «یک جهت» و «شش» بازی با شش جهت دیده میشود.
هوش مصنوعی: نگو که هیچ شهدی شیرینتر از نوشِ آسایش نیست؛ از لذت زهرِ رنج نیز غافل مباش و گاهی آن را هم بچش.
هوش مصنوعی: ای فضولی، در جهان هیچ آسایشی بیرنج به دست نمیآید؛ باید با هر چه پیش آید، خوش یا ناخوش، کنار آمد و ساخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سیاهی می کند با من سر زلف نگونسارش
به لب می آورد جانم لب لعل شکربارش
مرا خاری نهاد از هجر خویش آن یار همچون گل
که در پای دل سرگشته دایم می خلد خارش
به شوخی پاره ای کارست در راه غمش ما را
[...]
نباتش هر زمانی از زبان حال میگوید
کس کن ابر ما گم کرد، گم باد از جهان نامش
بنامیزد، بنامیزد زهی خورشید گلرنگش
بخرواران شکر پنهان، شده در پسته تنگش
بر او در عذر بس لنگی بر هواری و من هر دم
گناهی نو، بر او بندم برای عذر بس لنگش
چو از دشنام او در چنگ، کوش من شکر خاید
[...]
علی الله ای مسلمانان از آن هجران پرآتش
ظلام فی ظلام من فراق الحب قد اغطش
چو دور افتاد ماهی جان ز بحر افتاد در حیله
کما حوت الشقی الیوم فی ارض الفلاینبش
عجب نبود اگر عاشق شود بیجان در این هجران
[...]
بسینه چون در آمد تیر او جان کرد آهنکش
دلم از رشک او بگرفت در پهلوی خود تنگش
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.