ای بقد و عارض و خط و لب آشوب جهان
سرو قد و لاله رخ ریحان خط و غنچه دهان
پر ز نقش خط و خال و نقد شوق ذوق تست
لوح دیده صفحه دل درج تن گنج دهان
با جمال و حسن و زیب و زینتت ناید برون
گل ز گلشن در ز دریا بت ز چین مه ز آسمان
میبرد ناز و عتاب و شیوه و رفتار تو
عقل از سر صبر از دل جان ز تن طاقت ز جان
دارد از گیسو و زلف و رنگ و رویت عاریت
بو بنفشه تاب سنبل آن گل رنگ ارغوان
رشک دارند از خط و رفتار و دندان و لبت
مشک چین و سرو باغ و در بحر و لعل کان
چون لب لعل و دهان و زلف قدت کس ندید
لعل شیرین درج خندان مشک تر سرو روان
رحم کن کز درد و داغ جور بیداد تو نیست
کار من جز ناله و فریاد زاری و فغان
جان برآمد لیک در جسم و سر چشم و دلم
غم همان سودا همان گریه همان حسرت همان
با که گویم چون کنم چاره چه سازم چون زیم
خلق بد دل زار و تو غافل فلک نامهربان
کو ثبات و طاقت و تاب و توانم تا کشم
از تو ناز از چرخ جور از خلق طعن از دل فغان
از خط و خال و رخ و چشم تو می یابد مدام
دیده نور و دل سرور روح ذوق تن توان
غالبا خال و خط و چشم و رخ خود سوده
بر ره بام و در و دیوار آن صاحب قران
کز ظهورش گشت در چین و عراق و روم و فارس
پست خاقان و قباد و قیصر و نوشیروان
احمد مرسل که هست از لطف و جود و علم و حلم
رام سازد وحش و طیر و آرام بخش انس و جان
سرو فرقان ناسخ توریت انجیل و زبور (؟)
نسخه جمعیت جاه و جلال و قدر و شان
سرور سردار صدر و سید نوع بشر
مرکز قطب و مدار و نقطه دور زمان
آنکه شد ذات و صفات و اسم و رسمش را طفیل
اول و آخر نهان و آشکار و بی گمان
سه موالید و دو کون و هشت خلد و ده عقول
چار طبع و شش جهت هفت اختر و نه آسمان
قبل عقل و عنصر و نفس فلک او را وجود
فوق عرش و کرسی و لوح و قلم او را مکان
رفرف و جبریل و میکایل و اسرافیل را
کرده میل و مهر شوق و ذوق در راهش دوان
عالم لاهوت ناسوت و مثال ملک را
سیر کرده دیده دانسته نموده امتحان
رعد و برق و ابر و بارانرا بحکمش انقیاد
آب و خاک و باد و آتش را ز بهرش اقتران
شرقی غربی جنوبی و شمالی هرچه هست
سال و ماه و روز و شب در خدمتش بسته میان
خواهد ار میل و مزاج و رای طبعش اعتدال
در تموز و در دی و در نوبهار و در خزان
میتوان با فیض لطف و خیر و خوبی جمع یافت
گرمی و سردی و خشکی و تری و یک زمان
گر رساند بهر دفع ظلم و جور و بغض و کین
بر بهایم صیت عدل و رأفت و امن و امان
میکند در چشم مار و پیل و شیر شاه باز
مور منزل پشه جا آهو وطن جعد آشیان
در میان مسلم و گبر و مجوسی و جهود
معجز او شهره مرد و زن و پیر و جوان
اهل ایمان را خیال و ذکر و فکر و مدح او
روح پرور راحت افزا کام ده نشئه رسان
منحصر در طلعت و خلق و ضمیر و نطق اوست
حسن صورت لطف سیرت مهر دل عذب لسان
بر سر خوان عطا و لطف و احسان و کرم
موسی و عیسی و داود و خلیلش میهمان
در ضیافت گاه قرب و قدر و عذر اعتبار
آدم و ادریس و نوح و خضر را گسترده خوان
حب و رفق الفت و تعظیم او دلرا صفا
بغضی نفی و نفرت و اکراه دین را زیان (؟)
ای منزه مدحت و ذات و صفات شان تو
از شمار و از قیاس و از حساب و از کران
دیده خلق از عدل و داد و لطف جودت آنچه دید
مردمک از چشم چشم از سر سر از تن تن ز جان
بام قصر و قدر جاه و دولت و بخت ترا
عقل نفس عنصر و افلاک زیبد نردبان
اهل کفر و شرک مکر و عذر اگر در رزم تو
خواست امداد از کمند و گرز و پیکان و کمان
بهر دفع تیغ و ز خرشان (؟) محکوم تو
آفتابست و مه نو اخترست و کهکشان
شکرلله حب شوق و ذوق و مهرت در دلم
مستدام است و مخلد باقیست و جاودان
دایم از یمن عطا و لطف جود شفقتت
کام یابم کام کارم کام بینم کام ران
تا فضولی را بود سال و مه و شام و سحر
از زبان رسم از دل اسم از جان اثر از تن نشان
باد او را شوق و سودا و خیال مدح تو
حرز جان تعویذ سر آرام جان ورد زبان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به وصف زیبایی و کمالات محبوبی میپردازد که با ویژگیهای ظاهری چون قد و عارض و زیباییهای خویش دلها را آشوب کرده است. شاعر با اشاره به ناز و رفتار محبوب، از درد فراق و غم دوری نیز سخن میگوید و احساسات عمیق خود را نسبت به او بیان میکند. همچنین، محبوب را به جایگاه والایی میرساند و او را مرکز عالمین و مداری میداند که تمام موجودات در خدمت او هستند. در نهایت، شاعر از محبت و جداییاش مینویسد و به زیباییهای محبوب و تأثیر آنها بر زندگی خود اشاره دارد.
هوش مصنوعی: ای کسی که قامت و چهره و خط عارض و لبت مایهٔ آشوب جهان است؛ قامتت چون سرو، رخت چون لاله، خطت چون ریحان و دهانت چون غنچه است.
هوش مصنوعی: لوح چشم و صفحهٔ دل و صندوقچهٔ تن و گنجینهٔ دهانِ من پر از نقش خط و خال تو و سرمایهٔ شوق و لذتِ یاد توست.
هوش مصنوعی: در برابر زیبایی و آراستگی تو، گل از گلستان، مروارید از دریا، بت از چین و ماه از آسمان شرم دارند که بیرون آیند.
هوش مصنوعی: ناز و خشم و شیوه و رفتار تو عقل را از سر، صبر را از دل، جان را از تن و تاب را از جان میبرد.
هوش مصنوعی: بنفشه بوی خود را از گیسوی تو، سنبل پیچ و تاب خود را از زلفت، و گل و ارغوان رنگ خود را از رنگ و روی تو به وام گرفتهاند.
هوش مصنوعی: مشک چین بر خط تو، سرو باغ بر رفتارت، مروارید دریا بر دندانت و لعل معدن بر لبت رشک میبرند.
هوش مصنوعی: هیچکس لعلی شیرین چون لبت، صندوقچهای خندان چون دهانت، مشکی تازه چون زلفت و سروی روان چون قامتت ندیده است.
هوش مصنوعی: رحم کن، زیرا از درد و داغِ ستم و بیداد تو کاری جز ناله و فریاد و زاری و فغان ندارم.
هوش مصنوعی: جانم از تن بیرون رفت، اما هنوز در تن و سر و چشم و دلم همان غم و همان سودا و همان گریه و همان حسرت باقی است.
هوش مصنوعی: با چه کسی بگویم و چه چاره کنم و چگونه زندگی کنم، وقتی مردم بدخواهاند، دلم زار است، تو بیخبری و آسمان نامهربان است.
هوش مصنوعی: کجاست پایداری و طاقت و توان من تا ناز تو و ستم چرخ و طعنهٔ مردم و نالههای دلم را تحمل کنم؟
هوش مصنوعی: از خط و خال و رخ و چشم تو همواره چشم من نور، دلم شادی، روحم لذت و تنم توان مییابد.
هوش مصنوعی: گویا تو خال و خط و چشم و روی خود را بر راه و بام و در و دیوار آن صاحبقِران (پیامبر) سودهای که چنین زیبا و فیضبخش شدهای؛ این بیت گریز به ستایش پیامبر است.
هوش مصنوعی: همان کسی که با ظهورش، خاقان چین و قباد عراق و قیصر روم و انوشیروانِ فارس خوار و فرودست شدند.
هوش مصنوعی: او احمدِ فرستاده است که با لطف و بخشش و دانش و بردباریاش جانوران وحشی و پرندگان را رام میکند و به آدمیان و پریان آرامش میبخشد.
هوش مصنوعی: او سرور قرآن است که تورات و انجیل و زبور را منسوخ کرد، و نسخهای است که همهٔ جاه و جلال و قدر و شأن در آن گرد آمده است.
هوش مصنوعی: او سرور و سردار و صدرنشین و سید همهٔ آدمیان است و مرکز و قطب و مدار و نقطهٔ گردش روزگار است.
هوش مصنوعی: او کسی است که آغاز و انجام و پنهان و آشکار، بیگمان همه به طفیل ذات و صفات و نام و آیین او پدید آمدهاند.
هوش مصنوعی: همچنین سه موالید (جماد و گیاه و جانور)، دو جهان، هشت بهشت، ده عقل، چهار طبع، شش جهت، هفت سیاره و نه آسمان همه طفیل وجود اویند.
هوش مصنوعی: وجود او پیش از عقل و عناصر و نفس و افلاک بوده و جایگاهش برتر از عرش و کرسی و لوح و قلم است.
هوش مصنوعی: عشق و شوق او رفرف و جبرئیل و میکائیل و اسرافیل را در راهش به شتاب واداشته است؛ اشاره به معراج.
هوش مصنوعی: او در معراج، عالم لاهوت و ناسوت و مثال و ملک را سیر کرده، دیده، شناخته و آزموده است.
هوش مصنوعی: رعد و برق و ابر و باران فرمان او را میبرند و آب و خاک و باد و آتش به خاطر او با هم آمیخته و پیوسته شدهاند.
هوش مصنوعی: هرچه در شرق و غرب و جنوب و شمال هست، و نیز سال و ماه و روز و شب، کمر به خدمت او بستهاند.
هوش مصنوعی: اگر میل و طبع و رأی او بخواهد که در گرمای تابستان و سرمای زمستان و در بهار و پاییز هوا معتدل باشد،
هوش مصنوعی: به برکت لطف و نیکی او میتوان گرمی و سردی و خشکی و تری را در یک زمان با هم جمع دید.
هوش مصنوعی: اگر او برای از میان بردن ستم و کینه، آوازهٔ عدل و مهربانی و امنیت خود را به جانوران برساند،
هوش مصنوعی: آنگاه مورچه در کنار مار، پشه نزد فیل، آهو نزد شیر و جغد نزد شاهباز با آسودگی جا و آشیانه میگیرند؛ یعنی دشمنان طبیعی در سایهٔ عدل او در اماناند.
هوش مصنوعی: معجزهٔ او در میان مسلمان و زرتشتی و مجوس و یهودی، نزد مرد و زن و پیر و جوان، شهرت دارد.
هوش مصنوعی: برای اهل ایمان، اندیشیدن به او و یاد و ستایش او جانپرور، آسایشبخش، برآورندهٔ آرزو و شادیآور است.
هوش مصنوعی: زیبایی چهره، نیکی رفتار، مهربانی دل و شیرینی زبان، تنها در رخسار و خوی و درون و سخن او به کمال یافت میشود.
هوش مصنوعی: بر سفرهٔ بخشش و لطف و احسان او، پیامبرانی چون موسی و عیسی و داوود و ابراهیم خلیل مهماناند.
هوش مصنوعی: او در مهمانسرای قرب و منزلت و ارجمندی، برای آدم و ادریس و نوح و خضر سفره گسترده است؛ یعنی پیامبران پیشین نیز از فیض او بهرهمندند.
هوش مصنوعی: دوستی و مهر و بزرگداشت او مایهٔ صفای دل است و دشمنی و انکار و بیزاری از او مایهٔ زیان دین.
هوش مصنوعی: ای کسی که ستایش و ذات و صفات و شأن تو از شمردن و سنجیدن و حساب و حد و مرز بیرون است.
هوش مصنوعی: آنچه چشم مردم از عدل و داد و لطف و بخشش تو دید، برایشان همانقدر عزیز و حیاتی است که مردمک برای چشم، چشم برای سر، سر برای تن و تن برای جان.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به بام کاخ قدر و جاه و دولت و بخت تو، شایسته است که عقل و نفس و عناصر و افلاک نردبان باشند؛ یعنی مقام تو برتر از همهٔ مراتب هستی است.
هوش مصنوعی: اگر کافران و مشرکان با نیرنگ در جنگ با تو از کمند و گرز و پیکان و کمان یاری بجویند،
هوش مصنوعی: برای دفع شمشیر تو، حتی خورشید و ماه نو و ستاره و کهکشان، که به سلاحها میمانند، فرمانبر تو هستند و به کارشان نمیآیند.
هوش مصنوعی: خدا را شکر که دوستی و شوق و مهر تو در دل من پایدار و همیشگی و جاودانه است.
هوش مصنوعی: همواره به برکت بخشش و لطف و مهربانی تو به آرزویم میرسم، کامیاب میشوم و کام میرانم.
هوش مصنوعی: تا زمانی که فضولی در گذر سال و ماه و شب و سحر نام و نشانی بر زبان و در دل و جان و تن دارد، یعنی تا زنده است،
هوش مصنوعی: شوق و سودا و اندیشهٔ ستایش تو برای او تعویذ جان و سر، آرام دل و ذکر زبانش باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
لشکرت همواره یافه، چون رمهٔ رفته شبان
چیست آن آبی چو آتش و آهنی چون پرنیان
بیروان تن پیکری پاکیزه چون بیتنْ روان
گر بجنبانیش آب است، ار بلرزانی درخش
ور بیندازیش تیر است، ار بدو یازی کمان
از خرد آگاه نه در مغز باشد چون خرد
[...]
بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
تا که میجستم ندیدم تا بدیدم گم شدم
گم شده گم کرده را هرگز کجا یابد نشان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
[...]
سرو دیدستم که باشد رسته اندر بوستان
بوستان هرگز ندیدیم رسته بر سرو روان
بوستانی ساختی تو برسر سرو سهی
پر گل و پر لاله و پر نرگس و پر ارغوان
ای بهار خوبرویان چند حیلت کرده ای
[...]
خسروا جائی بهمت ساختی، جائی بلند
پر ز خوان خواهی کنونش کرد و خواهی پر سخوان
تیر تو مفتاح شد در کار فتح قلعه ها
تیر تو مومول شد در دیده های دیده بان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.