در آرزوی ناوک او مردم ای کمان
سستی مکن بسویم ازو ناوکی رسان
در جان من همیشه خیال خدنگ او
مانند آن الف که بود در میان جان
ای چشم و غمزه ات زده صد ناوک جفا
گه آشکار بر دل و جانم گهی نهان
با طبع تیز تیر تو تعلیمها گرفت
زان قد دلربا و ازان چشم دلستان
بسته بسان چشم تو جان هر کجا افتاد
بربود دل چو قد تو هر سو که شد روان
تیر تو قابل دل سخت رقیب نیست
جایی که هست سنگ مکن تیر خود زیان
گاهی اگر هوای کمانداریت بود
تیر ترا بسست تن خاکیم نشان
با قد دلربای تو الفت گرفت تیر
در راستی چو جنسیتی بود در میان
بنیاد کرد رسم رقابت کمان کج
بر ذوق وصل تیر چو پی برد ناگهان
بنهاد سر بگوش تو و کرد مو بمو
از عشق بی قراری او نکتها نهان
انداخت از تو دور و بخاک سیه نشاند
بالله که زور کرد بران زار و ناتوان
برداشت التفات تو از خاک تیره را
زین مرتبه چرا نگشد سر بر آسمان
دارد بدست بوس تو هر لحظه دست رس
از بهر شکر چون نگشاید چنین دهان
در خانه کمان چو مه من در آمدی
شد روز عمر کوته ازین غم بعاشقان
آری دلیل کوتهی روز روشنست
گاهی که آفتاب کند قوس را مکان
در آرزوی یافتن دولت وصال
چون من کمان کج شده قامت بسی زمان
در چله ها نشست ریاضت چنان کشد
کز ضعف پوست ماند کشید بر استخوان
آخر بحسن سعی چو اقبال قرب یافت
کردی تو در تحمل بیدادش امتحان
جذب محبت تو کشاکش برو فکند
ناورد تاب آن و برآورد صد فغان
جز من کراست طاقت جور و جفای تو
مخصوص من کس آنچه ز بیداد می توان
ای سرو از کدام چمن سر کشیده
سروی چو نیست همچو تو در هیچ بوستان
گویا نهال نورس باغ سیادتی
ز اولاد پاک شاه نجف میر انس و جان
آن سیدالبشر که طفیل وجود او
تأسیس یافت بنیه معموره جهان
آن مظهر سخا که بجمهور ممکنات
الطاف مهربانی او گشته میزبان
در میهمان سرای وجود از کمال جود
فیضش بخاص و عام رساند صلای خوان
بنهاد پا بکتف رسول از کمال قدر
بفراشت سر بذروه عرش از علوشان
آن صاحب کرامت و ساقی کوثر است
کو را ز خلق هر دو جهان را ز آب و نان
در عالم فنا و بقا لطف عام او
ضامن شده بر آمده از عهده ضمان
آدم چو بر بهار تقرب ز جرم یافت
در باغ بی خزان بهشت آفت خزان
آورد جانب نجف مرتضی پناه
تبدیل بقعه داد ز هر محنتش امان
ترک بهشت کرد و نجف را مقام ساخت
چو دید کاین مقام مبارکتر است از آن
نومید چون شود بنی آدم ز سروری
کآدم بخوان مرحمت اوست میهمان
ای دلدل تو از گره تنگنای دهر
تا عرش با براق نبی رفته هم عنان
از بطن قدرت آمده دایم بمهد فعل
حکم تو و رضای خدا هر دو توأمان
قول ترا اگر نکند فهم خصم تو
تیغ تو بس میان تو و خصم ترجمان
در حکمتی که کرد عیان هستی ترا
از کتم غیب مقصد اصلی غیب دان
این بود کز رموز خفی پرده بر کشی
بر جمله جهان تو همان را کنی عیان
عالم اگرچه داشت گمان در وجود حق
حقا که شد یقین بوجود تو آن گمان
تشبیه بحر و کان بدل و دست تست کفر
آن هر دو گرچه آمده زر بخش و درفشان
کی چون کف تو در بارادت فشاند بحر
کی چون دل تو زر برضا بخش کردکان
بهر معامله سوی تو بازار آخرت
گر کس برد متاع ولای تو زین دکان
جنت بدان متاع بود قیمت حقیر
راضی اگر شود دهد از دست رایگان
از بهر نظم گوهر انجم سپهر را
داده قضا ز حبل ولای تو ریسمان
دایم جزای دشمنیت محنت جحیم
پیوسته وفق دوستیت روضه جنان
از باغ معجزت گل سلمان شکوفه بست
ظاهر شداست کار تو بر پیر و بر جوان
ادراک را ز باز و کبوتر نموده
جاریست از تو ذکر ولایت بهر زبان
هستی در مدینه علم نبی ولی
آن در که هست نه فلکش خاک آستان
شاها منم کمینه سگ آستان تو
از چاکران آل و محبان خاندان
از بی کرانی گنهم نیست هیچ باک
دارم بلطف بی حدت امید بی کران
یارب امید وار بر آنم که بیش ازین
بخش مرا صفای دل و قوت زبان
تا بیش ازین سخن ز برای رضای تو
راند بمدح آل فضولی مدح خوان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر با احساسی عمیق به عشق و انسجام با محبوب خود میپردازد و از تیر و کمان به عنوان نمادهایی از عشق و زیبایی بهره میجوید. او به نقش و تأثیر محبوبش در زندگیاش اشاره میکند و زیبایی و دلرباییاش را تا حدی میستاید که وجودش را به دنیای روشن و پربرکت تشبیه میکند. در ادامه، شاعر از سویدای دل خود دربارهٔ خاندان نبوت و خصوصیاتشان یاد میکند و از عشق و ارادت خالصانهای که به آنها دارد، سخن میگوید. او در نهایت امیدوار است که بتواند با قدرت زبان و دل، بیشتر از پیش در ستایش آندو بکوشد و از عنایات و لطفهای آنان بهرهمند شود.
هوش مصنوعی: ای کمان، در آرزوی تیر آن معشوق مُردم؛ کوتاهی مکن و از او تیری به سوی من برسان.
هوش مصنوعی: خیال تیر او همیشه در جان من است، همانگونه که حرف «الف» در میان واژهٔ «جان» جای دارد.
هوش مصنوعی: ای معشوقی که چشم و غمزهات صد تیر ستم، گاه آشکار و گاه پنهان، بر دل و جانم زده است.
هوش مصنوعی: تیرِ تیزطبع تو راسترفتن و دلبردن را از قامت دلربا و چشم دلستان تو آموخته است.
هوش مصنوعی: تیر تو هر جا افتاد، مانند چشم تو جان را در بند کرد، و هر سو که رفت، مانند قامت تو دل را ربود.
هوش مصنوعی: تیر تو شایستهٔ دل سنگمانند رقیب نیست؛ آن را بر سنگ مزن و تباهش مکن.
هوش مصنوعی: اگر گاهی هوس تیراندازی داشتی، تن خاکی من برای نشانهٔ تیرت بس است.
هوش مصنوعی: تیر با قامت دلربای تو انس گرفت، زیرا هر دو در راستی همجنس بودند.
هوش مصنوعی: کمانِ کج چون ناگهان از شوق تیر به وصال تو آگاه شد، رسم رقابت با او را بنیاد نهاد.
هوش مصنوعی: کمان سر به گوش تو نهاد و موبهمو و پنهانی از بیقراری تیر در عشق سخنچینی کرد. این اشاره به کشیدن زه کمان تا کنار گوش است.
هوش مصنوعی: کمان تیر را از تو دور انداخت و بر خاک سیاه نشاند؛ به خدا که بر آن ناتوانِ زار ستم کرد.
هوش مصنوعی: توجه تو تیر را از خاک تیره برداشت؛ با چنین مقامی چرا سر به آسمان نساید؟
هوش مصنوعی: تیر هر لحظه به بوسیدن دست تو دسترس دارد؛ پس چرا برای شکرگزاری اینگونه دهان نگشاید؟ «دهان» اشاره به سوفارِ تیر است.
هوش مصنوعی: ای ماه من، چون به خانهٔ کمان درآمدی، روز عمر عاشقان از این غم کوتاه شد.
هوش مصنوعی: آری، این روشن است: هنگامی که خورشید در برج قوس (کمان) جای میگیرد، روز کوتاه میشود.
هوش مصنوعی: کمان نیز مانند من مدتی دراز در آرزوی دولت وصال، قامتش خمیده شده است.
هوش مصنوعی: کمان در چلهنشینی چنان ریاضت میکشد که از ضعف، پوستش بر استخوان کشیده مانده است. «چله» هم به معنای چهل روز عزلت و هم زه کمان است.
هوش مصنوعی: سرانجام چون با کوشش نیکو به سعادت نزدیکی با تو رسید، او را در تحمل ستم خود آزمودی.
هوش مصنوعی: کشش محبت تو او را به کشاکش انداخت؛ تاب نیاورد و صد فغان برآورد. این اشاره به کشیدن و صدای کمان است.
هوش مصنوعی: جز من چه کسی طاقت جور و جفای تو را دارد؟ تحمل آن ستم تنها کار من است.
هوش مصنوعی: ای سروقامت، از کدام چمن سر برآوردهای، که در هیچ بوستانی سروی مانند تو نیست؟
هوش مصنوعی: گویی نهال تازهٔ باغ سیادتی و از فرزندان پاک شاه نجف، امیر انس و جن، یعنی علی (ع)، هستی.
هوش مصنوعی: همان سرور آدمیان که بنیاد جهان آباد به طفیل وجود او بنا شد.
هوش مصنوعی: همان مظهر بخشندگی که لطف و مهربانیاش میزبان همهٔ آفریدگان شده است.
هوش مصنوعی: در مهمانسرای هستی، فیض او از کمال بخشش، بانگ دعوت به سفره را به خاص و عام رسانده است.
هوش مصنوعی: از کمال قدر، پا بر دوش پیامبر نهاد و از بلندی مقام، سر به اوج عرش افراشت. اشاره به ماجرای شکستن بتهای کعبه است.
هوش مصنوعی: علی صاحب کرامت و ساقی حوض کوثر است؛ کسی که روزی آب و نان آفریدگان هر دو جهان به او سپرده شده است.
هوش مصنوعی: لطف همگانی او در این جهان فانی و آن جهان باقی ضامن آفریدگان شده و از عهدهٔ این ضمانت بهخوبی برآمده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که آدم به سبب گناهش دید که بهار نزدیکی به خدا در باغ همیشهبهار بهشت دچار آفت خزان شده است،
هوش مصنوعی: به نجف که پناهگاه علی مرتضی است روی آورد و این تغییر جایگاه او را از هر رنج و سختی در امان داشت. اشاره به روایتی است که آرامگاه آدم را در نجف میداند.
هوش مصنوعی: آدم بهشت را رها کرد و نجف را جایگاه خود ساخت، زیرا دید این جایگاه از بهشت فرخندهتر است.
هوش مصنوعی: فرزندان آدم چگونه از بزرگی و سربلندی ناامید شوند، در حالی که خود آدم مهمان سفرهٔ مهربانی علی است؟
هوش مصنوعی: ای کسی که اسب تو، دلدل، از تنگنای گرهخوردهٔ روزگار گذشته و همراه براق پیامبر تا عرش بالا رفته است.
هوش مصنوعی: فرمان تو و خشنودی خدا همواره مانند دو همزاد از دل قدرت الهی به گهوارهٔ عمل آمدهاند؛ یعنی حکم تو همیشه با خواست خدا یکی است.
هوش مصنوعی: اگر دشمن تو سخنت را نفهمد، شمشیر تو میان تو و او مترجمی کافی است.
هوش مصنوعی: در حکمتی که هستی تو را از پنهانخانهٔ غیب آشکار کرد، مقصود اصلی خدای دانای غیب این بود که...
هوش مصنوعی: ...تو پرده از رازهای پنهان برداری و همان رازها را برای همهٔ جهان آشکار کنی.
هوش مصنوعی: اگرچه مردم جهان دربارهٔ هستی خدا گمان و تردید داشتند، بهراستی که این گمان با وجود تو به یقین بدل شد.
هوش مصنوعی: اگرچه دریا مروارید میبخشد و کان زر، تشبیه کردن دست و دل تو به دریا و کان کفر است.
هوش مصنوعی: کی دریا مانند دست تو از روی خواست خود مروارید افشانده و کی کان مانند دل تو با رضایت زر بخشیده است؟ بخشش آن دو بیاختیار است و بخشش تو از روی اراده.
هوش مصنوعی: اگر کسی کالای دوستی تو را از دکان این جهان برای داد و ستد به بازار آخرت نزد تو ببرد،
هوش مصنوعی: بهشت در برابر آن کالا بهایی ناچیز است و اگر او به این معامله رضایت دهد، کالای گرانبهای خود را رایگان از دست داده است.
هوش مصنوعی: تقدیر الهی برای به رشته کشیدن گوهرهای ستارگانِ آسمان، ریسمان را از رشتهٔ دوستی تو فراهم کرده است؛ یعنی نظم کیهان به دوستی تو بسته است.
هوش مصنوعی: کیفر دشمنی با تو همیشه رنج دوزخ است و پاداش دوستی تو همواره باغ بهشت.
هوش مصنوعی: از باغ معجزههای تو گل وجود سلمان شکوفه کرد و کار و کرامت تو بر پیر و جوان آشکار شد. ظاهراً اشاره به داستانی از کرامت علی دربارهٔ سلمان فارسی است.
هوش مصنوعی: تو با ماجرای باز و کبوتر نشانهای از دانش و بینش خود را نمایان کردهای و یاد ولایت تو بر هر زبانی جاری است. متن این مصراع ناقص است.
هوش مصنوعی: تو دروازهٔ شهر دانش پیامبری؛ دری که نُه آسمان خاک آستانهٔ آن است. اشاره به حدیث «من شهر دانشم و علی در آن است».
هوش مصنوعی: ای شاه، من کمترین سگ آستان تو هستم و از خدمتگزاران خاندان پیامبر و دوستداران اهلبیت به شمار میآیم.
هوش مصنوعی: از بیشماری گناهانم هیچ ترسی ندارم، زیرا به لطف بیپایان تو امیدی بیکران دارم.
هوش مصنوعی: خدایا امیدوارم که بیش از پیش به من صفای دل و نیروی سخن ببخشی،
هوش مصنوعی: تا فضولیِ مدیحهسرا بیش از این برای خشنودی تو در ستایش خاندان پیامبر سخن بگوید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هان! صائم نوالهٔ این سفله میزبان
زین بی نمک ابا منه انگشت در دهان
لب تر مکن به آب، که طلقست در قدح
دست از کباب دار، که زهرست توامان
با کام خشک و با جگر تفته درگذر
[...]
گفتم نشان ده از دهن ای ترک دلستان
گفتا ز نیست، نیست نشان اندرین جهان
گفتم که ساعتی ببر من فرونشین
گفتا که باد سرد زمانی فرو نشان
گفتم که باد سرد زیان داردت همی
[...]
بگشاد مهرگان در اقبال بر جهان
فرخنده باد بر ملک شرق مهرگان
سلطان یمین دولت میر ملوک بند
محمود امین ملت شاه جهان ستان
شاهی که پشت صد ملک کامران بدید
[...]
بنگر بدین رباط و بدین صعب کاروان
تا چونکه سال و ماه دوانند هردُوان
من مر تو را نمودم اگرچه ندیده بود
با کاروان رباط کسی هر دُوان دَوان
از رفتن رباط نه نیز از شتاب خود
[...]
گویی که ماه و مشتری از جرم آسمان
تحویل کرده اند بباغ خدایگان
وز ماه و مشتری شده آن خاک پرنگار
نوری عجیب صورت و شکلی بدیع سان
نی نی ، که ماه و مشتری از وی ربوده اند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.