خیز ای ناقه دوران روش گردون تن
که چو بدرت کف پا هست هلالت گردن
ای چو دوران روشت لیک نه بیرحم چو او
هر کرا دید غریبست رسانده بوطن
تویی آن بادیه پیمای بیابان پرورد
که ز تو هست بیابان همه دم رشک چمن
هر کجا بوده دمی جای تو دندان و کفت
خارها را همه رفته شگفاینده سمن
حیرتی داده مرا دست که در خوردن خار
بود کف آنکه چو سیماب فشاندی ز دهن
پا گرفتی ز زمین خار و برای حلت
دادی از درج باو در ثمین بهر ثمن
از تو آید که کنی رهبری اهل طریق
که قدم بر قدم صالحی و ویس قرن
سزد از اطلس زربفت خورت جل چون کوه
زیبدت همچو خور از شعشعه نور رسن
چند آیی بسر زانو و فریاد زنی
داد خواهی مگر از جور سپهر پر فن
نیستی ظالم و این طرفه که چون مظلومان
دارد از دست تو زنگ تو دمادم شیون
در جواب خبر راه بآهنگ حدی
جرس آندم که ز تحریک تو آید به سخن
ز ره ذوق دلی نیست که از جا نرود
مگر آن دل که بود چون جرست از آهن
تو رسی لیک ز بار غم چرخ کج رو
هست در سینه چو عشاق ترا داغ کهن
بوی موی تو چنین چین شده همچون نافه
خوشتر از رایحه نافه آهوی ختن
گاه فرد آمده چون جوهر فرد خردی
منتظم گاه بسلکی شده چون در عدن
گاه سر تافته از چرخ بسان رشته
گاه پا بسته یک رشته شده چون سوزن
می کشی از ره غمخواری و بی پروایی
گاه بار همه گاه از همه باری دامن
همه افتاده چو بر داشته تست ز خاک
همه آواره چو از لطف تو دارد مسکن
من هم افتاده از لطف سوی من بخرام
من هم آواره ام از ناز مکش سر از من
دی شنیدم که ز آهنگ حجازی به عراق
می بری قافله باز ز بابل به یمن
تا شوی زایر یثرب بزمان اسعد
تا کشی رخت به بطحا به طریق ایمن
من چو در قید معاش و غم آنجا زارم
قدم بسته دلی سوخته چون شمع لکن
چون نهی باز در آن ملک بشکرانه آن
که ترا داده قضا قدرت آنجا رفتن
چشم دارم که پیام من دل سوخته را
بگذاری چو فرایض نگذاری چو سنن
گویی اندوه دل من بمقیمان بقیع
ز من خسته نهی روی بدرگاه حسن
آن ولی عهد علی کز ره احسان نطقش
شهد داده عوض زهر جفای دشمن
هر دلی کان نه پر از دوستیش دشمن جان
هر سری کان نه فدای ره او بار بدن
قدسیان آرزوی طوف مزارش کردند
که شود مکتسب آن فایده در سر و علن
بهر آمد شد آن طایفه بگشاد قضا
هر طرف بام فلک را ز کواکب روزن
خلوت قدس که بالاتر آن روزنهاست
همه شب می شود از شمع مزارش روشن
ای مصفا گهر معدن زهرا که ز تو
پیشتر نآمده بیرون گهری زان معدن
همه ابرام تو لازم چو قضای مبرم
همه احکام تو محکم چو فعال متقن
مرقدت گوهر دریای امل را صندوق
قبه ات مزرعه حسن عمل را خرمن
آفتاب از پی تعظیم و تواضع برخواست
هر کجا قبه پر نور تو شد سایه فکن
بس که از فیض مزار تو شرف یافت بقیع
گردم مرگ کسی را شود آنجا مدفن
ز پی دوختن حله حور از رضوان
به تبرک طلبند مردم ازو تار کفن
کرمت سد سدید است باحداث فتور
حرمت حصن حصین است ز آسیب فتن
تن پاکیزه تو منزل آیات قبول
دل بشگفته تو غنچه علوی گلشن
سالک راه رضای تو ندانسته که چیست
در عمل توبه ده و توبه کن و توبه شکن
قابل خدمت درگاه تو در حین عمل
اشرف روی زمین اجمل ارباب ز من
ای ز توفیق ولایت بمدد کاری حق
کرده آزاد ز اغلال علایق گردن
بس که هرگز گنهی در تو نگشت است یقین
بس که نگذشته ترا فکر خطایی در ظن
توبه در ذمت تو هیچ ندارد منت
نیست جز منت توفیق خدای ذی المن
دهر را طعن زنی گفت زن عشوه گریست
تند شد دهر که بر من بزنی طعنه مزن
آنکه مردست بمن دست تعرض نرساند
بکر را چون نرسد مرد چرا باشد زن
ای کمر بسته احرام بطوف حرمش
رو مگردان که همین است طریق احسن
الامانت چو درین طرفه تجارت یابی
گهر سود درو فایده محزن محزن
یاد کن از الم فقر فضولی حزین
که اسیر غم در دست و گرفتار محن
همچو یوسف چو شوی پادشه مصر قبول
که گهی یاد کن از معتکف بیت حزن
هست امید که تا هست بارباب نیاز
بنیه کعبه ز آسیب معاصی مأمن
یابی آسایش کونین ز حج حرمین
یابم از طوف حسن کام بوجه احسن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ آرزوی زیارت از مزار امام حسین (ع) و دلتنگی شاعر برای آن مقام مقدس است. شاعر با استفاده از تشبیهات و استعارهها، زیباییهای مسیر و حرم را توصیف میکند و دلتنگی خود را از دوری از آن محل مقدس ابراز میدارد. او درخواستی از خدا دارد تا توفیق زیارت را به او عطا کند و در ادامه تأکید میکند که راه رسیدن به آن مقام، عمل صالح و توبه است. در نهایت، شاعر آرزوی نجات از غم و گناه را در سایه محبت و پنجرههای حرم امام حسین (ع) میجوید.
هوش مصنوعی: ای شتری که رفتارت مانند گردش روزگار است و تنت مانند آسمان، برخیز؛ کف پایت مانند ماه تمام گرد است و گردنت مانند هلال خمیده.
هوش مصنوعی: رفتارت مانند گردش روزگار است، اما مانند آن بیرحم نیستی؛ هر غریبی را که دیدی به وطنش رساندهای.
هوش مصنوعی: تو همان بیابانپیمای پرورده در بیابانی که به برکت تو بیابان همیشه مایهٔ رشک باغ و چمن است.
هوش مصنوعی: هر جا دندان و کف دهانت لحظهای بوده، خارها از سپیدی آن کف گویی به یاسمن شکفته بدل شدهاند.
هوش مصنوعی: در شگفتم که وقتی خار میخوردی، آنچه مانند سیماب از دهانت میافشاندی کفِ سپید بود؛ یعنی خار را میخوردی و در عوض سپیدیِ درخشان پس میدادی.
هوش مصنوعی: خار را از زمین برمیگرفتی و برای آنکه بر تو حلال باشد، از صندوقچهٔ دهانت مروارید گرانبها، یعنی کف سپید، را بهای آن میدادی.
هوش مصنوعی: سزاوار توست که راهنمای رهروان باشی، زیرا پا جای پای ناقهٔ صالح پیامبر و اویس قرنی گذاشتهای.
هوش مصنوعی: شایسته است که جُلِ کوهپیکرت از اطلس زربفت خورشید باشد و افسارت مانند پرتو درخشان خورشید از نور.
هوش مصنوعی: چرا اینقدر به زانو درمیآیی و فریاد میکشی؟ مگر از ستم آسمانِ حیلهگر دادخواهی میکنی؟
هوش مصنوعی: تو ستمگر نیستی، اما شگفت آنکه زنگ گردنت پیوسته مانند ستمدیدگان از دست تو شیون میکند.
هوش مصنوعی: آن هنگام که زنگ از جنبش تو به صدا درمیآید و با آهنگ حُدی از راه خبر میدهد،
هوش مصنوعی: از شور و ذوق آن، هیچ دلی نیست که از جا کنده نشود، مگر دلی که مانند زنگ تو از آهن باشد.
هوش مصنوعی: تو به مقصد میرسی، اما از بار غمِ آسمانِ کجرفتار، مانند عاشقان داغی کهنه بر سینه داری؛ اشاره به داغی که بر شتر مینهند.
هوش مصنوعی: بوی موی پرپیچوتاب تو که مانند نافهٔ مشک جمع شده، از بوی نافهٔ آهوی ختن خوشتر است.
هوش مصنوعی: گاه مانند جزء تقسیمناپذیر، یگانه و تنها میآیی و گاه مانند مروارید عدن در یک رشته با دیگر شتران قطار شدهای.
هوش مصنوعی: گاه مانند رشته از گردش آسمان سر میپیچی و گاه مانند سوزن پایت به یک رشته بسته است؛ یعنی گاه آزادی و گاه در قطار.
هوش مصنوعی: گاه از روی غمخواری بار همه را میکشی و گاه از روی بیپروایی دامن از بار همه درمیکشی.
هوش مصنوعی: همهٔ افتادگان را تو از خاک برداشتهای و همهٔ آوارگان به لطف تو جا و مسکن یافتهاند.
هوش مصنوعی: من هم افتادهام، پس از سر لطف به سوی من بیا؛ من هم آوارهام، پس از روی ناز از من روی برمگردان.
هوش مصنوعی: دیروز شنیدم که به قصد حجاز، کاروان را از عراق و بابل به سوی یمن و دیار عرب میبری؛ حجاز و عراق نام دو مقام موسیقی نیز هستند.
هوش مصنوعی: تا در فرخندهترین زمان زائر یثرب شوی و از راهی امن بار خود را به بطحای مکه برسانی.
هوش مصنوعی: اما من در بند گذران زندگی و غم آن، در اینجا زار و ناتوانم؛ پایم بسته است و دلم مانند شمع سوخته.
هوش مصنوعی: آنگاه که دوباره به آن سرزمین پا میگذاری، به شکرانهٔ اینکه تقدیر به تو توان رفتن به آنجا را داده است،
هوش مصنوعی: چشم دارم پیام منِ دلسوخته را مانند واجبات به جا آوری و مانند سنتهای مستحب فرو نگذاری.
هوش مصنوعی: و اندوه دلم را به آرمیدگان بقیع بگویی و از جانب منِ خسته روی به درگاه امام حسن بنهی.
هوش مصنوعی: آن جانشین علی که سخنش از سر نیکوکاری، در برابر زهر جفای دشمن شهد و شیرینی بخشید؛ اشاره به بردباری او با دشمنان و زهری که به او خوراندند.
هوش مصنوعی: هر دلی که از دوستی امام حسن پر نباشد، دشمن جان آدمی است و هر سری که فدای راه او نشود، باری اضافی بر تن است.
هوش مصنوعی: فرشتگان آرزو کردند که گرد آرامگاه او طواف کنند تا در نهان و آشکار از برکت آن بهره ببرند.
هوش مصنوعی: برای رفتوآمد آن فرشتگان، تقدیر از ستارگان در هر سوی بام آسمان روزنهای گشود. ستارگان در این خیال روزنههای آسماناند.
هوش مصنوعی: عالم قدس که بالاتر از آن روزنههاست، هر شب از نور شمع آرامگاه او روشن میشود.
هوش مصنوعی: ای گوهر پاک از معدن فاطمهٔ زهرا که پیش از تو گوهری از آن معدن بیرون نیامده بود. اشاره به اینکه او نخستین فرزند فاطمه است.
هوش مصنوعی: هر چه تو بر آن پافشاری کنی مانند قضای حتمی لازمالاجراست و همهٔ حکمهای تو مانند کار خداوندِ استوارکار محکم و بیخلل است.
هوش مصنوعی: آرامگاه تو صندوقی است که گوهر دریای امید در آن نهفته است و گنبد تو خرمنی است که از کشتزار کارهای نیک فراهم آمده است.
هوش مصنوعی: هر جا گنبد نورانی تو سایه افکند، خورشید به نشانهٔ بزرگداشت و فروتنی از جا برخاست.
هوش مصنوعی: گورستان بقیع از برکت آرامگاه تو چنان شرفی یافته است که اگر هنگام مرگ کسی آنجا به خاک سپرده شود،
هوش مصنوعی: بهشتیان برای دوختن جامهٔ حوریان، به نیت تبرک از کفن او نخ میخواهند. این بیت دنبالهٔ بیت پیش است.
هوش مصنوعی: بخشش تو سدی استوار در برابر پیدایش سستی و آشفتگی است و حرم تو دژی محکم در برابر آسیب فتنههاست.
هوش مصنوعی: تن پاک تو جای نزول نشانههای پذیرش الهی است و دل شکفتهٔ تو غنچهای از گلستان عالم بالاست.
هوش مصنوعی: کسی که در راه خشنودی تو گام برمیدارد، نمیداند توبه دادن و توبه کردن و توبه شکستن چیست، زیرا گناهی نمیکند که به توبه نیاز داشته باشد.
هوش مصنوعی: تنها شریفترین مردم روی زمین و برترینِ اهل روزگار شایستهٔ خدمت درگاه تو هستند.
هوش مصنوعی: ای کسی که به توفیق ولایت و با یاری خداوند، گردنت را از بند وابستگیهای دنیوی آزاد کردهای.
هوش مصنوعی: چون به یقین هرگز گناهی از تو سر نزده و اندیشهٔ خطایی حتی در گمان از خاطرت نگذشته است،
هوش مصنوعی: توبه هیچ منتی بر گردن تو ندارد و تنها منتی که بر توست، منت توفیق خداوند نعمتبخش است.
هوش مصنوعی: کسی روزگار را سرزنش کرد و گفت زنی عشوهگر است. روزگار خشمگین شد و گفت مرا طعنه مزن.
هوش مصنوعی: روزگار گفت: آن که مرد راستین است به من دستدرازی نمیکند. دوشیزهای که مردی به او نرسیده، چرا زن نامیده شود؟ یعنی مردان حق مانند ممدوح دست به دنیا نیالودهاند.
هوش مصنوعی: ای کسی که برای طواف حرم او جامهٔ احرام بستهای، از این راه روی برمگردان که بهترین راه همین است.
هوش مصنوعی: هرگاه در این تجارت شگفت، گوهر سود را یافتی، بهرهٔ آن را گنج بر گنج بیندوز.
هوش مصنوعی: از رنج تنگدستی فضولیِ اندوهگین یاد کن که اسیر غم و درد است و گرفتار سختیها.
هوش مصنوعی: مانند یوسف که پادشاه مصر شد، وقتی تو به مقام پذیرش رسیدی، گاهی از آن که در خانهٔ اندوه گوشه گرفته یاد کن. اشاره به یعقوب در بیتالحزن و منظور خود شاعر است.
هوش مصنوعی: امید است تا زمانی که بنای کعبه برای نیازمندان پناهگاهی از آسیب گناهان است،
هوش مصنوعی: تو از حج مکه و مدینه آسایش دو جهان را بیابی و من از طواف حرم امام حسن به بهترین وجه به آرزویم برسم. میان «حسن» و «احسن» بازی لفظی هست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا بپوشید بلؤلؤی ثمین باغ سمن
از گل سرخ بیاقوت بیاراست چمن
همه کهسار عقیق است و همه دشت گهر
هر دو را گشته طراز از عدن و کان یمن
گل خندان شده در بستان چون روی صنم
[...]
حاجب بوم جوانمرد به سیم و زر و زن
گز ره حکم و تواضع به دهان و گردن
یک منی خورد همی سیکی و سیلی ده من
به بد خلق همه عمر به پیوست سخن
سگ خشم و خر شهوت که زبونگیری نیست
تیز دندانتر از این هر دو در این خاک کهن
نفس من کو ملک مملکت شخص منست
هر دو را سخرهٔ خود کرده به تادیب سخن
ترک و تازیک شما جمله سگانند و خران
[...]
آن به حق خواجه و مخدوم ولی نعمت من
آرزوی دل و اقبال حسین بن حسن
آن به حق خواجه و مخدوم ولی نعمت من
آرزوی دل و اقبال حسین بن حسن
آن به حق خواجه و مخدوم ولی نعمت من
[...]
جان حیوان که ندیده است به جز کاه و عطن
شد ز تبدیل خدا لایق گلزار فطن
نوبهاری است خدا را جز از این فصل بهار
که در او مرده نماند وثنی و نه وثن
ز نسیمش شود آن جغد به از باز سپید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.