سگ خشم و خر شهوت که زبونگیری نیست
تیز دندانتر از این هر دو در این خاک کهن
نفس من کو ملک مملکت شخص منست
هر دو را سخرهٔ خود کرده به تادیب سخن
ترک و تازیک شما جمله سگانند و خران
که به جز خوردن و کردن نشناسند ز بن
تو چه گویی که کند نفس ملک همت من
گر تو گوییش بیا خدمت این طایفه کن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به علو همت و کمال نفس خود اشاره میکند و به مبارزه با نفس و خواستههای پایینتری چون خشم و شهوت میپردازد. او با بیان اینکه این خواستهها به نوعی درندگانی هستند که تنها به خوردن و پرخوری میاندیشند، تأکید میکند که باید نفس را تحت کنترل و تربیت قرار داد. شاعر خود را به عنوان ملکی در مملکت وجود خویش معرفی میکند و در آخر از مخاطب میخواهد که به این جمعیت بیهدف بپیوندد یا نه.
هوش مصنوعی: نمیتوان به خشم و شهوت (به عنوان دو نیروی منفرد) تسلط پیدا کرد، چون این دو نیروی خطرناک و آسیبزایی هستند که مانند سگ و خر به انسان آسیب میزنند و تیزتر و نیرومندتر از همه چیز در این دنیای قدیمی هستند.
هوش مصنوعی: نفس من، مانند یک پادشاه، حاکم بر وجود من است و من هر دو (سگ خشم و خر شهوت) را تحت کنترل خود قرار دادهام و با تعلیم و تربیت، آنها را به راه میآورم.
هوش مصنوعی: شما، ترکها و تازیکها، همه مانند سگان و الاغها هستید که جز خوردن و کارهای بیارزش چیز دیگری نمیدانند.
هوش مصنوعی: تو چه میگویی اگر نفس و جان من همتی مانند ملک داشته باشد؟ اگر تو هم چنین بگویی، بیا و برای خدمت به این گروه تلاش کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا بپوشید بلؤلؤی ثمین باغ سمن
از گل سرخ بیاقوت بیاراست چمن
همه کهسار عقیق است و همه دشت گهر
هر دو را گشته طراز از عدن و کان یمن
گل خندان شده در بستان چون روی صنم
[...]
حاجب بوم جوانمرد به سیم و زر و زن
گز ره حکم و تواضع به دهان و گردن
یک منی خورد همی سیکی و سیلی ده من
به بد خلق همه عمر به پیوست سخن
آن به حق خواجه و مخدوم ولی نعمت من
آرزوی دل و اقبال حسین بن حسن
آن به حق خواجه و مخدوم ولی نعمت من
آرزوی دل و اقبال حسین بن حسن
آن به حق خواجه و مخدوم ولی نعمت من
[...]
جان حیوان که ندیده است به جز کاه و عطن
شد ز تبدیل خدا لایق گلزار فطن
نوبهاری است خدا را جز از این فصل بهار
که در او مرده نماند وثنی و نه وثن
ز نسیمش شود آن جغد به از باز سپید
[...]
گر بگویم که شد از نورِ تجلّی روشن
همه جای و جهت و بام و درِ کلبهی من
که کند باور و با هر که بگویم بگوید
این چه حال است و محال این چه حدیث است و سخن
آفتاب آخر در زاویهای چون گنجد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.