روشنست از سرخی روی شفق بر اهل حال
این که او را هست در دل ذره از مهر حال
هر که مهر چارده معصوم دارد کامل است
هست ماه چارده را هم ازان مهر این کمال
نیست دور چرخ جز بر منهج اثنا عشر
ظاهر است این معنی از وفق حساب ماه و سال
هر شهنشاهی که دارد صدق با آل علی
در نظام ملک او راهی ندارد اختلال
هر سرافرازی که باشد بنده این خاندان
آفتاب دولت او را نمی باشد زوال
زین سعادت پر جمیع سروران دارد شرف
خسرو عادل دل فرخ رخ فرخنده فال
آن شهنشاه بلند اختر که در اوج شرف
اختر اقبال او عاریست از عیب وبال
آنکه از رأفت سواد هند در ایام او
آن صفا دارد که در رخساره محبوب خال
آنکه کرده پرتو جاه و جلالش هند را
خوش نماتر از سواد نقطه جاه و جلال
آنکه در هندست تأیید بصیرت در سواد
ملتفت بر حال هر کس از یمین و از شمال
آنکه طاووس صفای رأیش از هندوستان
بر سر سکان صحن کربلا گسترد بال
آنکه طوطی طرازنامه اش آمد ز هند
شد بدلداری سکان نجف شیرین مقال
آنکه هم در کربلا هم در نجف خدام را
گر نبودی لطف او بودی رفاهیت محال
آنکه صیت جود عالم گیر او چون خاک هند
بر سلاطین گیر عالم را سیاه از انفعال
آنکه در تعظیم اهل البیت دست همتش
داد شاهان همه روی زمین را گوشمال
آنکه مشکل کرد اخراج تصرف بر ملوک
در عراق احسان او نگذاشت ارباب سؤال
قطب دین سلطان نظام الملک دریادل که چرخ
هست او را بنده در گردنش طوق هلال
آنکه با خاک در شاه ولایت متصل
از صفای صدق او خانیست او را اتصال
آنکه او را قبه پرنور شاه کربلاست
در شبستان سعادت شمع فانوس خیال
تابعان را داده فیض رأفت او سروری
سرکشان را کرده دست صولت او پایمال
شد زرافشان آفتاب همتش در خاک هند
داد رنگ زعفران بر صحفه عنبر مثال
گشت خاک هند زر حالا نمی یابد کسی
ذره خاک سیه در هند بهر اکتحال
زر ز هند آورد هر کس برد خاک از کربلا
خلق را لطفش نمود این راه دارد احتمال
کز پی تعظیم قدر او بهندستان کند
اندک اندک کربلا را ارض بابل انتقال
ای دلت آینه دار صورت فیض ازل
وی ضمیرت مظهر آثار لطف لایزال
بس که از دریا گرفتی گوهر و پر ساختی
رفت از دست کرم دامان حفظ اعتلال
تلخ کامی نیست جز دریا کنون در ملک هند
کز تو در آیینه طبعش بود گرد ملال
گر شود هر قطره از آب دریا گوهری
نیست کافی بر عطای آن کف دریا نوال
سرورا مداح شاه اولیایم مدتیست
در مناقب کرده ام صرف سخن پنجاه سال
بر ثبات من درین درگاه عالی همچو طاق
گر نباشد شاهدی قد دو تا کافیست دال
داشتم عهد از ثنای خسروان روزگار
عهد من بشکست اقدام تو بر حسن خصال
فرض شد بر من ثنایت لیک بی بهر طمع
بهر کان افتاده اظهار تکلم را مجال
لطف داری بر محبان علی وه چو نکنم
گر نمی گویم ثنایت می شوم البته لال
نقد گفتار فضولی نقد مدح چون تو نیست
گر نگوید نیست ذوق گفت گو بر وی حلال
تا بود هر ماه یک نوبت در ایوان افق
آسمان خورشید و مه را عقد پیوند وصال
از حجاب غیبت در خلوت سرای سلطنت
بر تو هر دم شاهد فتحی کند عرض جمال
چشم آن دارم که چون خوانی کشد بر اهل فقر
خادم لطف تو بشمارد مرا هم از عیال



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده با ستایش چهارده معصوم و دوازده امام آغاز میشود و از آن به مدح سلطان قطبالدین نظامالملک، پادشاهی در هند، میرسد که به اهل بیت ارادت دارد و به خادمان و مجاوران کربلا و نجف بخشش فراوان کرده است. شاعر با بازی با سیاهی خاک هند و زر و خاک کربلا، بخشندگی او را برتر از دریا میداند. سپس میگوید پنجاه سال مداح امام علی بوده و عهد کرده بود پادشاهان را ستایش نکند، اما فضایل این شاه و محبتش به دوستداران علی آن عهد را شکسته است. در پایان برای او پیروزی پیاپی آرزو میکند و میخواهد که او هم در شمار نانخوران سفرهٔ شاه باشد.
هوش مصنوعی: برای اهل دل از سرخی چهرهٔ شفق روشن است که در دل آسمان ذرهای از مهر خاندان پیامبر هست؛ یعنی سرخی شفق نشانهٔ سوگ و محبت اهل بیت است.
هوش مصنوعی: هر کس مهر چهارده معصوم را در دل دارد به کمال رسیده است. ماهِ شب چهاردهم هم تمام بودنش را از همین مهر دارد.
هوش مصنوعی: گردش آسمان جز بر راه دوازدهامامی نیست و این از هماهنگی شمار دوازدهماههٔ سال آشکار است.
هوش مصنوعی: هر پادشاهی که با خاندان علی صادق باشد، در نظم کشورش آشفتگی راه نمییابد.
هوش مصنوعی: هر بزرگی که بندهٔ این خاندان باشد، خورشید دولتش هرگز غروب نمیکند.
هوش مصنوعی: به سبب همین سعادت، پادشاه دادگر و شادماندل و خجستهروی و نیکفال بر همهٔ سروران برتری دارد.
هوش مصنوعی: همان شاه بلنداقبالی که ستارهٔ بختش در اوج شرف است و از عیب و نحوست به دور است.
هوش مصنوعی: کسی که از مهربانی او سرزمین هند در روزگارش چنان زیبا شده که خال بر چهرهٔ معشوق.
هوش مصنوعی: کسی که پرتو شکوه و بزرگیاش هند را زیباتر از نقطهٔ سیاهی کرده که بر حرف جاه و جلال نشسته و آن را آراسته است.
هوش مصنوعی: کسی که بینش او در هند، مانند مردمک در سیاهی چشم، استوار است و به حال همه از راست و چپ توجه دارد.
هوش مصنوعی: کسی که طاووس روشنی اندیشهاش از هندوستان بر سر ساکنان حرم کربلا بال گسترده است؛ یعنی لطفش از هند به مجاوران کربلا رسیده.
هوش مصنوعی: کسی که نامهٔ آراستهاش مانند طوطی از هند آمد و با سخن شیرین ساکنان نجف را دلجویی کرد.
هوش مصنوعی: کسی که اگر لطف او نبود، آسایش برای خادمان کربلا و نجف ممکن نبود.
هوش مصنوعی: آوازهٔ بخشش جهانگیرش، مانند خاک سیاه هند، روی پادشاهان جهانگیر را از شرمندگی سیاه کرده است.
هوش مصنوعی: همت او در بزرگداشت اهل بیت، همهٔ پادشاهان روی زمین را گوشمال داد و از او عقب ماندند.
هوش مصنوعی: بخشش او کار را بر پادشاهان دیگر دشوار کرد، چون در عراق دیگر نیازمندی باقی نگذاشت که دیگران به او ببخشند.
هوش مصنوعی: او قطبالدین سلطان نظامالملک دریادل است که آسمان بندهٔ اوست و هلال ماه چون طوق بندگی بر گردن دارد.
هوش مصنوعی: کسی که از پاکی و صدقش، پیوندی جانی با خاک درگاه امام علی، شاه ولایت، دارد.
هوش مصنوعی: کسی که گنبد نورانی حرم امام حسین، شاه کربلا، همیشه در خلوت سعادتش چون شمعِ فانوسِ خیال پیش چشم اوست.
هوش مصنوعی: مهربانی او پیروانش را به سروری رساند و قدرتش سرکشان را پایمال کرد.
هوش مصنوعی: خورشید همت او در خاک هند زر افشاند و صفحهٔ خاکِ سیاه و عنبرگون را به رنگ زعفرانی و زرین درآورد.
هوش مصنوعی: خاک هند چنان زر شده که اکنون کسی در هند ذرهای خاک سیاه برای سرمه کشیدن پیدا نمیکند.
هوش مصنوعی: هر کس از کربلا خاک به هند برد، از هند زر آورد؛ لطف او به مردم نشان داد که این امکان هست.
هوش مصنوعی: چنان که بیم یا امید آن است که سرزمین عراق برای بزرگداشت مقام او کمکم خاک کربلا را به هندوستان منتقل کند.
هوش مصنوعی: ای کسی که دلت آینهٔ فیض ازلی و ضمیرت جلوهگاه لطف بیپایان خداست.
هوش مصنوعی: چندان از دریا گوهر گرفتی و دامنها را پر کردی که دست بخشش تو دامن اعتدال و نگهداری را از دست داد.
هوش مصنوعی: اکنون در هند جز دریا کسی تلخکام نیست، زیرا از بخشش تو بر آینهٔ طبعش گرد اندوه نشسته است؛ شوری دریا از رشک به اوست.
هوش مصنوعی: اگر هر قطرهٔ آب دریا گوهری شود، باز برای بخشش آن دست دریاوار کافی نیست.
هوش مصنوعی: ای سرور، مدتی است ستایشگر امام علی، شاه اولیا، هستم و پنجاه سال سخنم را در فضیلتهای او صرف کردهام.
هوش مصنوعی: اگر بر پایداری من در این درگاه بلند گواهی نباشد، قامت خمیدهام مانند طاق و حرف دال خود دلیل کافی است.
هوش مصنوعی: پیمان بسته بودم که پادشاهان روزگار را ستایش نکنم، اما خویهای نیک تو این پیمانم را شکست.
هوش مصنوعی: ستایش تو بر من واجب شد، اما نه از روی طمع، بلکه چون فضایل تو میدانی برای سخن گفتن پدید آورده است.
هوش مصنوعی: تو به دوستداران علی لطف داری؛ پس چرا ستایشت نکنم؟ اگر ستایشت نگویم بیگمان لال خواهم شد.
هوش مصنوعی: سرمایهٔ سخن فضولی جز ستایش کسی چون تو نیست؛ اگر چنین مدحی نگوید، لذت سخن گفتن بر او حلال نیست.
هوش مصنوعی: تا هر ماه یک بار آسمان در ایوان افق خورشید و ماه را به هم پیوند میدهد،
هوش مصنوعی: از پردهٔ غیب در خلوتگاه پادشاهیات هر لحظه پیروزی تازهای چون شاهدی زیبا جمال خود را به تو بنمایاند.
هوش مصنوعی: امیدوارم هنگامی که خادم لطف تو برای تهیدستان سفره میگسترد، مرا هم از جملهٔ نانخوران تو بشمارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مهرگان آمد گرفته فالش از نیکی مثال
نیک وقت و نیک جشن و نیک روز و نیک حال
فال فیروزی و زرّست : آسمان و بوستان
کان یکی پیروزه جامه است این دگر زرّین نهال
گرد برگ زرد او بر چفته شاخ زرد خوش
[...]
اهل گردون دوش چون دیدند بر گردون هلال
خرمی کردند و فرخ داشتند او را بفال
با دعا و با تضرع دستها بر داشتند
پنج حاجت خواستند از کردگار ذوالجلال
نصرة دین و دوام دولت و امن جهان
[...]
تا شمر چون درع داودی شد از باد شمال
گشت چون تخت سلیمان گلبن از حسن و جمال
در ببارد از هوا هر ساعتی ابر بهار
مشگ پالد بر زمین هر ساعتی باد شمال
کرد چون عمان زمین را اشگ ابر قطره بار
[...]
عید را با مهرگان هست اتفاق و اتصال
هر دو را دارند اهل دولت و ملت به فال
اتفاق و اتصال هر دو بر ما خرم است
مرحبا زین اتفاق و حبذا زین اتصال
عید آیینی است کز وی هست ملت را شرف
[...]
بس کنید آخر محال ای جملگی اصحاب مال
در مکان آتش زنید ای طایفهٔ ارباب حال
زینهار و زینهار از گرم رفتن دم زنید
زین یجوز و لایجوز و خرقه و حال و محال
خرقهپوشان گشتهاند از بهر زرق و مخرقه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.