که یارب این روش آموخت در شفق بهلال
که کرد یکجهتی و گرفت دامن آل
درین طریقه احسن به اندک ایامی
بسان دولت آل علی گرفت کمال
زهی امام مبین و مقتدای انس و ملک
که درگهش همه را هست قبله آمال
کسی که سایه آل علی پناهش نیست
گر آفتاب بود روی می نهد بزوال
شهی که طوق غلامیش می دهد همه را
امان بروز جزا از سلاسل اغلال
بظل عالی او هر که التجا نبرد
چو سایه می شود از پست همتی پامال
حمایتش ز ره عدل می تواند بست
ره مزاحمت شمع بر نسیم شمال
مهابتش ز سر قهر می تواند کرد
رسن بگردن رستم ز تار معجر زال
شها تویی که درین جلوه گه جمیله کون
بقصد عقد ولای تو کرد عرض جمال
جمال شاهد اقبال را پی زیور
ز داغ بندگی تو نهاد گردون خال
ز باطن تو هر آیینه کس نیافت وقوف
بظاهر تو جز آیینه کس ندید مثال
تویی که گر مدد از همت تو خواهد کس
برای رونق هر کار حل هر اشکال
گره کشایی هر کاری می تواند کرد
بسان غنچه گلزار دولت اقبال
امیر زاده علی ولی شعار که هست
وقوف او همه مشکلات را احلال
مه سپهر اصالت سپهر فضل و هنر
سر آمد همه مردم فرشته اخصال
یگانه که بکار دو کون داده رواج
به اهتمام صفای ضمیر و حسن فعال
سلوک او شده احمام شرع را قانون
مشخص است ز اطوار او حرام و حلال
ز روی رای بکاری که می کند رغبت
زمانه کیست در انجام آن کند اهمال
بنزد رای منیرش که واقف حال است
در احتیاج کسی را چه سوال
زبان خامه حاضر جواب او کرده
بفهم حال دل اهل سؤال را همه لال
ایا سپهر سخاوت همای اوج شرف
که ذکر نام شریف مبارکست بفال
ز بوستان هنر تا بنای آب و گلست
نخواسته چو تو گلبن نرسته چون تو نهال
دری ندیده بلطف تو بحر اصل نسب
گلی ندیده برنگ تو باغ جاه و جلال
چنین که از اثر لطف طبع حسن مزاج
خطور نیت بد بر ضمیر تست محال
تو هر چه می گذرانی بدل سزد که ملک
ثواب ثبت کند بر جریده اعمال
بهر دعا که کنی می کند ز نیت پاک
بر آسمان نرسیده اجابت استقبال
رضای خالق و مخلوق داردت دایم
پی تواضع و طاعت خمیده قد چو هلال
بدین سبب که تویی کم کسیست در عالم
بدین روش که تویی زود می رسی بکمال
رفیع منزلتا ان تویی که شاه نجف
گزید ذات ترا از نظایر و امثال
تمیز اهل فضیلت بعهده تو فکند
که هر که هست کند بر تو عرض استهلال
منم که بلبل بستان مدح منقبتم
خزانه دلم از نقد مدح مالامال
جز این شعار ندارم که در مناقت شاه
کنم نثار در نظم و صرف نقد مقال
بدین وسیله مرا نیز می تواند بود
که گاه گاه فتد بهر عرض حال مجال
امیدوار برانم که بهر مدح علی
دهی بلطف فراغم ز سایر اشغال
یمین بشاه نجف یاد کرده ام صد بار
که از نجف نشوم مایل یمین و شمال
بد آن امید که بعد مرور مدت عمر
رسد چو مرگ دهم خاک را بحال وصال
اگر نه لطف تو یاری کند درین منزل
اقامت من آواره هست امر محال
روا مدار که مرغ روان من زین ملک
بعزم سیر دیار دگر گشاید بال
دران دیار کشد آرزو مرا و کشد
مشقت از پی نقلم ملایک نقال
امید هست که از شرح خاکساری ما
نیابد آیینه خاطر تو گرد ملال
امید هست که تا هست در فضای وجود
مدار دایره گفت و گو بدین منوال
فضولی از تو همه مژده عطا شنود
تو هم ازو همه مدح ثنای حیدر و آل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش امام علی و خاندان او میپردازد و بر ویژگیهای برجسته آنها تأکید میکند. او از امام به عنوان پناه تمام نیازمندان و محور آمال بشریت یاد میکند و بر اهمیت و عظمت وجودی او تأکید دارد. شاعر به توصیف فضل و علم امام علی و تأثیر آن بر جامعه میپردازد و بیان میکند که تمام اعمال و نیتهای خوب او بر سجلات اعمال ثبت میشود. همچنین، او آرزو دارد که در سایه الطاف و بزرگمنشی امام، از مشقات زندگی رهایی یابد و تلاش میکند به وسیله مدح و ذکر فضایل امام، دلایلی برای جلب بخشش و رحمت الهی پیدا کند. در نهایت، شاعر امید دارد که در زندگی و پس از مرگ، مورد لطف و توجه امام علی قرار گیرد.
هوش مصنوعی: شاعر با شگفتی میپرسد: خدایا چه کسی این شیوه را به هلالِ ماهِ نو در سرخیِ شفق آموخت که یکدل شد و دامن سرخ (آل) را گرفت. «آل» هم به معنای سرخ است و هم ایهامی به خاندان علی دارد؛ یعنی هلال به خاندان علی پیوست.
هوش مصنوعی: هلال در این بهترین راه، در اندک روزگاری همچون دولت و اقبال خاندان علی به کمال رسید و ماه تمام شد.
هوش مصنوعی: آفرین بر آن پیشوای آشکار و رهبر آدمیان و فرشتگان که درگاهش قبلهٔ آرزوهای همگان است.
هوش مصنوعی: هر کس در پناه سایهٔ خاندان علی نباشد، حتی اگر خورشید هم باشد، رو به زوال و نابودی میرود.
هوش مصنوعی: او شاهی است که حلقهٔ بندگیاش در روز قیامت همه را از زنجیرها و غلهای دوزخ ایمن میدارد.
هوش مصنوعی: هر کس به سایهٔ بلند او پناه نبرد، به سبب کوتاهی همت مانند سایه زیر پا لگدمال میشود.
هوش مصنوعی: حمایت او از روی عدالت چنان نیرومند است که میتواند راه آزار باد شمال را بر شمع ببندد، یعنی ناتوان را از گزند توانا نگاه دارد.
هوش مصنوعی: هیبت او اگر به خشم آید، میتواند از تارِ روسریِ زال رسنی بسازد و بر گردن رستم بیندازد؛ یعنی ضعیفترین ابزار به دست او بر قویترین پهلوان چیره میشود.
هوش مصنوعی: ای شاه، تویی که در این جلوهگاه، زیبارویِ جهان به قصد بستن پیمان دوستی با تو زیبایی خود را عرضه کرد.
هوش مصنوعی: آسمان برای آراستن چهرهٔ زیبای بخت و اقبال، از داغ بندگی تو خالی بر آن نهاده است.
هوش مصنوعی: هیچ کس به باطن تو آگاهی نیافت، و هیچ کس جز در آینه مانندِ ظاهر تو را ندید؛ یعنی تو بیهمتایی و تنها تصویر تو همانند توست.
هوش مصنوعی: تویی که اگر کسی از همت تو یاری بخواهد تا کارش رونق گیرد و هر دشواریاش حل شود...
هوش مصنوعی: ... همت تو میتواند گره هر کاری را بگشاید، همانگونه که غنچه در گلزار دولت و اقبال میشکفد.
هوش مصنوعی: آن امیرزاده که شعارش دوستی علی است و آگاهی او همهٔ دشواریها را حل میکند.
هوش مصنوعی: او ماه آسمانِ اصالت و نژادهگی و آسمان فضل و هنر است و سرآمد همهٔ مردمِ فرشتهخوی.
هوش مصنوعی: یگانهای است که با پاکیِ درون و نیکیِ کردارش به کار دنیا و آخرت رونق داده است.
هوش مصنوعی: رفتار او برای احکام شرع قانون و معیار شده و از شیوههای او حرام و حلال آشکار میشود.
هوش مصنوعی: هر کاری که او از روی رای و تدبیر بدان رغبت کند، روزگار را چه جای آن است که در انجامش سستی کند.
هوش مصنوعی: نزد رای روشن او که از حال همه آگاه است، نیازمند را چه نیازی به خواهش و درخواست است.
هوش مصنوعی: زبان قلم حاضرجواب او چون حال دل خواهندگان را پیشاپیش درمییابد، همهٔ آنان را از سخن گفتن بینیاز و خاموش کرده است.
هوش مصنوعی: ای آسمان بخشندگی و ای همای اوج بزرگی، که یاد نام شریف تو به فال نیک گرفته میشود و مبارک است.
هوش مصنوعی: از آغاز آفرینش جهان خاکی تاکنون، در بوستان هنر و فضیلت گلبنی چون تو برنخاسته و نهالی چون تو نروییده است.
هوش مصنوعی: دریای اصل و نسب مرواریدی به لطافت تو ندیده و باغ جاه و بزرگی گلی به زیبایی و رنگ تو نپرورده است. یعنی هم نسبت شریف است و هم مقامت بلند.
هوش مصنوعی: چنان طبع لطیف و خوی نیکو داری که محال است اندیشهٔ بد به دلت راه یابد.
هوش مصنوعی: هر اندیشهای که از دلت میگذرد چنان نیک است که سزاوار است فرشته آن را ثواب بشمارد و در نامهٔ اعمالت بنویسد.
هوش مصنوعی: به سبب پاکی نیتت، هر دعایی که میکنی هنوز به آسمان نرسیده، اجابت به پیشوازش میآید؛ یعنی دعایت بیدرنگ مستجاب میشود.
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن خشنودی خدا و مردم، همیشه قامتت از فروتنی و طاعت مانند ماه نو خمیده است.
هوش مصنوعی: با چنین صفاتی که داری، کمتر کسی در جهان مانند توست و با این شیوه و رفتار، زود به کمال خواهی رسید.
هوش مصنوعی: ای بلندمرتبه، تو کسی هستی که امام علی، شاه نجف، تو را از میان همهٔ همتایانت برگزیده است.
هوش مصنوعی: کار بازشناختن اهل فضل و هنر را بر عهدهٔ تو نهاده است، چنانکه هر صاحبهنری نخستین اثر و هنر خود را به تو عرضه میکند.
هوش مصنوعی: من بلبل بوستان ستایش و مناقبگویی هستم و گنجینهٔ دلم از سرمایهٔ مدح لبریز است.
هوش مصنوعی: جز این کاری و آیینی ندارم که در ستایش مناقب امام علی مرواریدِ شعر نثار کنم و سرمایهٔ سخنم را در این راه خرج کنم.
هوش مصنوعی: به سبب همین مدحگویی، امید دارم که گاهگاهی برای من هم فرصتی پیش آید تا حال خود را به تو عرضه کنم.
هوش مصنوعی: امیدوارم که از روی لطف، مرا از دیگر گرفتاریها و دغدغههای معاش آسوده کنی تا فقط به مدح علی بپردازم.
هوش مصنوعی: صد بار به شاه نجف سوگند خوردهام که از نجف به هیچ سوی، نه راست و نه چپ، روی نگردانم و از آنجا نروم.
هوش مصنوعی: به این امید که چون عمرم به پایان رسد و مرگ فرا رسد، خاک تنم را در همین سرزمین به وصال خاک نجف برسانم و همانجا به خاک سپرده شوم.
هوش مصنوعی: اگر لطف و یاری تو نباشد، ماندن من که آواره و بیچیزم در این سرزمین ناممکن است.
هوش مصنوعی: روا مدار که پرندهٔ جان من از این سرزمین به قصد رفتن به دیاری دیگر بال بگشاید؛ یعنی کاری نکن که ناچار به ترک نجف شوم.
هوش مصنوعی: اگر در دیار دیگری باشم، آرزوی نجف مرا رنج خواهد داد و پس از مرگ نیز فرشتگان نقّال به زحمت خواهند افتاد تا پیکرم را به نجف منتقل کنند.
هوش مصنوعی: امید دارم که از شرح فروتنی و تنگدستی من، بر آینهٔ خاطر تو گرد ملال و آزردگی ننشیند.
هوش مصنوعی: امید دارم تا جهان هستی برپاست، گفتوگوی میان ما بر همین روال بماند که در بیت بعد میآید.
هوش مصنوعی: فضولی از تو همواره مژدهٔ بخشش بشنود و تو نیز از او همواره مدح و ثنای امام علی و خاندانش را بشنوی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کسان که تلخی زهر طلب نمیدانند
ترش شوند و بتابند رو ز اهل سؤال
تو را که میشنوی طاقت شنیدن نیست
مرا که میطلبم خود چگونه باشد حال؟
شکفت لاله تو زیغال بشکفان که همی
[...]
به سیصد و چهل و یک رسید نوبتِ سال
چهارشنبه و سه روز باقی از شوّال
بیامدم به جهان تا چه گویم و چه کنم
سرود گویم و شادی کنم به نعمت و مال
ستوروار بدینسان گذاشتم همه عمر
[...]
اگر کمال بجاه اندر است و جاه بمال
مرا ببین که ببینی کمال را بکمال
من آن کسم که بمن تا بحشر فخر کند
هر آنکه بر سر یک بیت من نویسد قال
همه کس از قبل نیستی فغان دارند
[...]
همیشه گفتمی اندر جهان به حسن و جمال
چو یار من نبود وین حدیث بود محال
من آنچه دعوی کردم محال بود و نبود
از آنکه چشم من او را ندیده بود همال
ز نیکویی که به چشم من آمدی همه وقت
[...]
ز نور قبۀ زرین آینه تمثال
زمین تفته فرو پوشد آتشین سر بال
فروغ چتر سپهری بیک درخشیدن
بسنگ زلزله اندر زند بگاه زوال
درر چو لاله شود لعل در دهان صدف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.