اگر گاهی بدان مه پاره یک نظاره میکردم
گریبان فلک را تا به دامان پاره میکردم
گر آن خورشید خرگاهی ندیم بزم من میشد
بزرگی زین شرف بر ثابت و سیاره میکردم
ندانستم که دور چرخش از من دور میسازد
و گر نه چارهٔ چشم بد استاره میکردم
اگر کس میشنید از من فسون و مکر گردون را
بسی افسانه زین افسونگر مکاره میکردم
اگر میشد نصیب من سر کوی حبیب من
به صد خواری رقیب سفله را آواره میکردم
نمیدیدم طبیبی غیر آن عیسی نفس، ورنه
علاج درد بی درمان خود صد باره، میکردم
شبی بر گردن او مار غیرت حلقهها میزد
که زلفش را شبیه عقرب جراره میکردم
فرو میریخت خون دیده بر رخسار من وقتی
که در خاطر خیال آن پری رخساره میکردم
کنار مزرع سبز فلک یکباره تر میشد
اگر در گریه شب ها دیده را فواره میکردم
اسیر کودکی کردند چون من پهلوانی را
که رستم را گمانِ کودکِ گهواره میکردم
کنون در کار خود بی چاره گردیدم، خوشا روزی
که من هم درد هر بیچارهای را چاره میکردم
بپرس از من کرامت های پیر میپرستان را
که در میخانه عمری کار هر میخواره میکردم
فروغی من ثنای شاه را تنها نمیگفتم
دعا هم بر دوام دولتش همواره میکردم
خدیو معدلتجو ناصرالدین شاه خوش طینت
که تقسیم سر خصمش به سنگ خاره میکردم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ابراز عشق و آرزوهایش میپردازد و از ناامیدیها و حسرتهایش سخن میگوید. او خود را در جهانی مییابد که دوری از محبوب و ناامیدی از دستیابی به آرزوها، او را آزار میدهد. نالههای عاشقانهاش و آرزو برای دیدار یار، حسرت بر دلش میگذارد و همچنان در جستجوی درمان دردهای بیپایان خود است. او در این مسیر به یاد میآورد که در میخانهها چه دلبستگیها و آرزوهایی داشته و سرانجام به وفاداری به پادشاه و ستایش او اشاره میکند. شعر با غم و حسرت همراه است و احساساتی عمیق از عشق و فراق را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: اگر گاهی به آن ستاره زیبا نگاه میکردم، آسمان را به قدری میکشیدم که به دامان آن ستاره میرسیدم.
هوش مصنوعی: اگر آن خورشید زیبا و درخشان در میهمانی من حاضر میشد، به خاطر این بزرگی و ارزشمندی، به ستارگان و سیارات هم برتری میدادم و جایگاهی خاص برایشان قائل میشدم.
هوش مصنوعی: متوجه نشدم که چرا تغییر وضعیت زندگی و چرخش روزگار، من را از خودم دور میکند. اگر این تغییر نبود، میتوانستم راهی برای دفع چشمبد پیدا کنم.
هوش مصنوعی: اگر کسی از من داستانهای فریبنده و حقههای چرخ (سرنوشت) را میشنید، به راحتی افسانههای زیادی درباره این فریبکار مضحک میساختم.
هوش مصنوعی: اگر میتوانستم به سر کوی محبوبم برسم، با کمال خضوع و ذلت، رقیب پست را آواره و بیچاره میکردم.
هوش مصنوعی: من هیچ طبیب دیگری جز عیسی نفس (عیسای روحبخش) را نمیدیدم؛ اگر غیر او بود، بارها درد بیدرمان خود را درمان میکردم.
هوش مصنوعی: شبی، غیرت من مانند ماری به دور گلوی محبوب حلقه میزد و من میخواستم زلف او را مانند عقرب، با دقت و ظرافت ببافم.
هوش مصنوعی: چشمم بر روی گونهام اشک میریخت وقتی که به یاد آن دختر زیبا با صورت پریگونه میافتادم.
هوش مصنوعی: اگر شبها اشک میریختم و گریه میکردم، آسمان کنار زمین پر از سبزی و سرسبزی میشد، زیرا تأثیر اشک من بر زمین و آسمان بسیار عظیم و شگفتآور بود.
هوش مصنوعی: آنچه در این بیت بیان شده، این است که به خاطر بیپناهی و ضعف، کسی مانند رستم (که نماد قدرت و شجاعت است) را بهقدری ناتوان و کودکانه میبینم که گویی او نیز زمانی در گهواره بود. در واقع، شاعر احساس میکند که به شدت دچار ناتوانی و اسیری است.
هوش مصنوعی: حالا در کار خودم بیچاره و ناامید شدهام، خوش به حال روزگاری که من هم میتوانستم مشکلات هر بیچارهای را حل و فصل کنم.
هوش مصنوعی: از من بپرس دربارهٔ بخششها و خوبیهای افرادی که پیرو پیر میپرستی (مثل صوفیان) هستند، چون من در میخانه عمر خود را صرف کمک به هر شرابنوشیدهای کردهام.
هوش مصنوعی: فروغی، شاعر، میگوید که فقط در مورد خوبیهای شاه صحبت نمیکرده، بلکه همیشه برای پایدار ماندن حکومت او دعا میکرده است.
هوش مصنوعی: من به ناصرالدین شاه، که حاکمی اهل عدل و خوشرفتار بود، با دل و جان دعا میکردم، حتی اگر برای دشمنانش این کیفر سخت و سنگین را هم در نظر میگرفتم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوش آن حالت که در روی گلی نظاره میکردم
زبویش میشدم مست و گریبان پاره میکردم
ز خود میرفتم و میسوختم در آتش غیرت
چو با دل گفتوگوی آن پریرخساره میکردم
من این زخم ملامت بر جبین خویش میدیدم
[...]
خوش آن مستی که درد و داغ خود را چاره می کردم
تو را می دیدم از دور و گریبان پاره می کردم
به داغ تازه می دادم تسلی داغ دیرین را
به جای برگ گل در جیب آتش پاره می کردم
به لوح سینه شبها صورتت را نقش می بستم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.