قدح باده اگر چشم بت ساده نبود
این همه مستی خلق از قدح باده نبود
سبب باده ننوشیدن زاهد این است
که سراسر همه اسباب وی آماده نبود
دوش در دامن پاک صنم بادهفروش
اثری بود که در دامن سجاده نبود
تا به درها نروی هر سحری کی دانی
که دری غیر در میکده بگشاده نبود
هر که دل بردنِ معشوق ببیند ، داند،
که گناه از طرف عاشق دل داده نبود
هرگز ایجاد نمیکرد ، خدا آدم را،
عین مقصود گر آن شوخ پری زاده نبود
قاصد ار دوست به سویم نفرستاد خوشم
که میان من و او جای فرستاده نبود
روز محشر به چه امید ز جا بر خیزد
هر سری کز دم شمشیر تو افتاده نبود
واقف از داغ دل لاله نخواهد بودن
هر نهادی که در آن داغ تو بنهاده نبود
یا که من قابلِ قلّاده نبودم هرگز،
یا سگ کوی تو محتاج به قلاده نبود
کی فروغی ز فلک سر خط آزادی داشت
گر به درگاه ملک بندهٔ آزاده نبود
آفتاب فلک جود ملک ناصردین
که به قدر کرمش گوهر بیجاده نبود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از تاثیر باده و مستی بر دل و جان انسانها سخن میگوید و به بیان حالات عاشقانهء خود میپردازد. او به زاهدان اشاره کرده و میگوید که آنها از باده نمینوشند زیرا آمادگی برای مستی را ندارند. همچنین عاشق بودن و دلبردن از معشوق را به نوعی بیگناهی تعبیر میکند و میپرسد که چه امیدی به رستاخیز در روز قیامت دارد، زمانی که او به دمی از محبت معشوق جدا شده است. شاعر در ادامه به ناتوانی خود در رسیدن به مقام و منزلت میاندیشد و این را به عدم شایستگی و نیاز معشوق به او مرتبط میسازد. در پایان، با اشاره به تواضع و فروتنی خود، به عظمت محبت و جود معشوق اشاره میکند و بر جلال و جمال او تاکید دارد.
هوش مصنوعی: اگر چهرهی معشوق (بت) مانند قدح باده ساده و بیآلایش نبود، این همه شورو هیجان و مستی در مردم به خاطر قدح باده وجود نمیداشت.
هوش مصنوعی: زاهد، به دلیل اینکه هیچ یک از شرایط و مقدمات نوشیدن شراب فراهم نبود، از نوشیدن آن خودداری میکند.
هوش مصنوعی: دیشب در دامن محبوبهٔ پاکم نشانهای از بادهفروشی وجود داشت که در دامن سجاده (نماد عبادت) نمیتوانست پیدا شود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که به درهای میخانه (میکده) نروی و در سحرگاهان به آنجا قدم نگذاری، نمیدانی که هیچ در دیگری وجود ندارد که به روی تو باز شود.
هوش مصنوعی: هرکس که رفتار عاشقانه و دلبردن معشوق را ببیند، میفهمد که گناه و خطا از طرف عاشق وفادار نیست.
هوش مصنوعی: خدا هرگز آدم را نمیآفرید، اگر آن معشوق زیبا و بازیگوش وجود نداشت که خاطرخواهش باشد.
هوش مصنوعی: اگر پیامبری به سوی من از جانب دوست (خدا) نیامده باشد، این مسأله برایم خوشحالکننده است، زیرا بین من و او جایی برای ارسال کسی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، هر کسی که از ترس شمشیر تو جان سالم به در نبرده باشد، با چه امیدی از جای خود بر خواهد خاست؟
هوش مصنوعی: هیچکس که از درد و رنج دل لاله (نماد عشق و فراق) آگاه باشد، نمیتواند در غم و حزن تو شریک شود، مگر اینکه خود تجربهی این درد را داشته باشد.
هوش مصنوعی: یا اینکه من لیاقت و شایستگی داشتن قلاده را نداشتم، یا اینکه سگی که در کوی تو بود، نیازی به قلاده نداشت.
هوش مصنوعی: فروغی بسطامی میگوید که اگر فردی از آسمان (فلک) خط آزادی داشته است، این امکان فقط به کسی داده میشود که در درگاه پادشاه (ملک) بندهای آزاد باشد. در واقع، او به این نکته اشاره میکند که هیچ کس نمیتواند ادعای آزادی کند مگر اینکه در موقعیت و مقام مناسبی باشد.
هوش مصنوعی: خورشید بخششهای ملک ناصرالدین، آنقدر که به خاطر سخاوتش درخشان است، دُرّ و گوهر به اندازهٔ آن ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.