بخش ۳- آگاهی از پشنگ شکست سپاه توران و دلاوری رستم و سفارش او افراسیاب را به آشتی با کیقباد
برفت از لب رود نزد پشنگ
زبان پر ز گفتار و کوتاه چنگ
بدو گفت کای نامبردار شاه
ترا بود ازین جنگ جستن گناه
یکی آنکه پیمان شکستن ز شاه
بزرگان پیشین ندیدند راه
نه از تخم ایرج جهان پاک شد
نه زهر گزاینده تریاک شد
یکی کم شود دیگر آید به جای
جهان را نمانند بیکدخدای
قباد آمد و تاج بر سر نهاد
به کینه یکی نو در اندر گشاد
سواری پدید آمد از تخم سام
که دستانش رستم نهادهست نام
بیامد بسان نهنگ دژم
که گفتی زمین را بسوزد به دم
همی تاخت اندر فراز و نشیب
همی زد به گُرز و به تیغ و رکیب
ز گُرزش هوا شد پر از چاک چاک
نیرزید جانم به یک مشت خاک
همه لشکر ما به هم بردرید
کس اندر جهان این شگفتی ندید
درفش مرا دید بر یک کران
به زین اندر آورد گُرز گران
چنان برگرفتم ز زین خدنگ
که گفتی ندارم به یک پشه سنگ
کمربند بگسست و بند قبای
ز چنگش فتادم نگون زیر پای
بدان زور هرگز نباشد هژبر
دو پایش به خاک اندر و سر به ابر
سواران جنگی همه همگروه
کشیدندم از پیش آن لخت کوه
تو دانی که شاهی دل و چنگ من
به جنگ اندرون زور و آهنگ من
به دست وی اندر یکی پشهام
وزان آفرینش پر اندیشهام
یکی پیلتن دیدم و شیرچنگ
نه هوش و نه دانش نه رای و درنگ
عنان را سپرده بران پیل مست
یکی گُرزهٔ گاوپیکر بدست
همانا که کوپال سیصدهزار
زدندش بران تارک ترگدار
تو گفتی که از آهنش کردهاند
ز سنگ و ز رویش برآوردهاند
چه دریاش پیش و چه ببر بیان
چه درنده شیر و چه پیل ژیان
همیتاخت یکسان چو روز شکار
به بازی همیآمدش کارزار
چنو گر بدی سام را دستبرد
به ترکان نماندی سرافراز گرد
جز از آشتی جستنت رای نیست
که با او سپاه ترا پای نیست
زمینی کجا آفریدون گرد
بدانگه به تور دلاور سپرد
به من داده بودند و بخشیده راست
ترا کین پیشین نبایست خواست
تو دانی که دیدن نه چون آگهیست
میان شنیدن همیشه تهیست
گلستان که امروز باشد ببار
تو فردا چنی گل نیاید بکار
از امروز کاری بفردا ممان
که داند که فردا چه گردد زمان؟
ترا جنگ ایران چو بازی نمود
ز بازی سپه را درازی فزود
نگر تا چه مایه ستام بزر
هم از ترگ زرین و زرین سپر
همان تازی اسپان زرین لگام
همان تیغ هندی به زرین نیام
ازین بیشتر نامداران گرد
قباد اندر آمد به خواری ببرد
چو کلباد و چون بارمان دلیر
که بودی شکارش همه نره شیر
خزروان کجا زال بشکست خرد
نمودش به گُرز گران دستبرد
شماساس کینتوز لشکرپناه
که قارن بکشتش به آوردگاه
جزین نامدران کین صدهزار
فزون کشته آمد گه کارزار
بتر زین همه نام و ننگ شکست
شکستی که هرگز نشایدش بست
گر از من سر نامور گشتهشد
که اغریرث پرخرد کشتهشد
جوانی بد و نیکی روزگار
من امروز را دی گرفتم شمار
که پیش آمدندم همان سرکشان
پس پشت هر یک درفشی کشان
بسی یاد دادندم از روزگار
دمان از پس و من دوان زار و خوار
کنون از گذشته مکن هیچ یاد
سوی آشتی یاز با کیقباد
گرت دیگر آید یکی آرزوی
به گرد اندر آید سپه چارسوی
به یک دست رستم که تابنده هور
گه رزم با او نتابد به زور
به روی دگر قارن رزمزن
که چشمش ندیدهست هرگز شکن
سه دیگر چو کشواد زرینکلاه
که آمد به آمل ببرد آن سپاه
چهارم چو مهراب کابل خدای
که دستور شاهست و زابل خدای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
پشنگ ایرج (اشاره) کیقباد سام (اشاره) زال رستم فریدون (اشاره) تور (اشاره) کلباد بارمان خزروان شماساس قارن کاوگان اغریرث (اشاره) کشواد مهراب قباد
افراسیاب به نزد پدرش پشنگ بازگشت در حالی که احوال خوشی نداشت به پشنگ گفت این نبردی که تو به ان مشتاق بودی اشتباه بود و این خطا از تو بود زیرا که هم عهد و پیمان صلح را شکستیم و هم اینکه از تخم و تبار ایرج چیزی کم نشده و همچنان در ایران بر مسند شاهی نشسته اند حالا قباد بر تخت نشسته و کینه و دشمنی اش با ما از سرگرفته شده...سپاهیان او قدرتمند هستند سرداری به نام رستم که پسر زال است دارند که بسیار قوی است و من هم که بسیار ادعای جنگ و نبرد داشتم پیش او مانند پشه ای بیشتر نبودم و اگر کمک سپاهیان نبود رستم من را گرفته بود...همچنین قارن، سردار ایرانی، شماساس سردار ما را کشت سرداران بزرگ دیگری نیز دارند همچنین مهراب کابلی پادشاه زابلستان و کابل او نیز در خدمت کیقباد است اگر من قبلا به فکر جنگ با ایران بودم و در این راه حتی برادر خودم اغریرث خردمند را کشتم جوان و خام بودم...صدهزار نفر از لشکریان ما کشته شدند و از ان بدتر ننگ شکست نیز همراهمان شد...امروز دیگر زورمان به ایرانیان نمیرسد و باید به فکر صلح و اشتی با کیقباد باشیم ای پدر...
هوش مصنوعی: افراسیاب پس از شکست از کنار رود نزد پدرش پشنگ رفت؛ زبانش پر از سخن بود اما دستش کوتاه و ناتوان.
هوش مصنوعی: به پشنگ گفت: ای شاه نامدار، گناه آغاز این جنگ با تو بود.
هوش مصنوعی: نخست آنکه بزرگان و نیاکان پیشین شکستن پیمان را از سوی شاه روا ندانستهاند.
هوش مصنوعی: نه نژاد ایرج از جهان برافتاد، و نه زهر کشنده به پادزهر بدل شد؛ یعنی دشمنی ما کاری از پیش نبرد و ایرانیان همچنان پابرجایند.
هوش مصنوعی: اگر یکی از میان برود دیگری جایش را میگیرد؛ جهان را بیفرمانروا رها نمیکنند.
هوش مصنوعی: کیقباد آمد و تاج شاهی بر سر گذاشت و دری تازه از کینخواهی گشود.
هوش مصنوعی: سواری از نژاد سام پیدا شد که پدرش دستان (زال) او را رستم نام نهاده است.
هوش مصنوعی: مانند نهنگی خشمگین به میدان آمد، چنانکه گویی با نفسش زمین را میسوزاند.
هوش مصنوعی: در بلندی و پستی میدان میتاخت و با گرز و شمشیر و رکاب ضربه میزد.
هوش مصنوعی: از ضربههای گرزش گویی هوا پارهپاره شد و جان من به اندازهٔ یک مشت خاک هم ارزش نداشت.
هوش مصنوعی: همهٔ سپاه ما را از هم درید و پراکند؛ کسی در جهان چنین شگفتی ندیده است.
هوش مصنوعی: درفش مرا در گوشهای از میدان دید، گرز سنگین را به زین آویخت و به سوی من آمد.
هوش مصنوعی: مرا چنان آسان از زین اسب بلند کرد که گویی به اندازهٔ یک پشه هم وزن نداشتم.
هوش مصنوعی: کمربند و بند قبایم پاره شد و از چنگ او واژگون بر زمین زیر پا افتادم.
هوش مصنوعی: هیچ شیری چنین زوری ندارد؛ پاهایش بر زمین است و سرش به ابر میرسد.
هوش مصنوعی: سواران جنگی ما همگی با هم مرا از برابر آن پارهکوه بیرون کشیدند و رهاندند.
هوش مصنوعی: ای شاه، تو دلیری و نیروی بازو و توان و عزم مرا در جنگ میشناسی.
هوش مصنوعی: با این همه در دست او مانند پشهای هستم و از چنین آفریدهای در شگفتی و نگرانیام.
هوش مصنوعی: پیلتنی شیرچنگ دیدم که در نبرد از خشم و تندی نه هوش و دانش میشناخت و نه اندیشه و درنگ.
هوش مصنوعی: عنان را به اسبی چون پیل مست سپرده بود و گرزی گاوسر در دست داشت.
هوش مصنوعی: گویی سیصدهزار ضربهٔ گرز بر سر کلاهخوددارش زدند و آسیبی ندید.
هوش مصنوعی: گفتی او را از آهن ساخته و از سنگ و روی پرداختهاند.
هوش مصنوعی: برایش یکسان بود که در برابرش دریا باشد یا ببر بیان، شیر درنده یا فیل خشمگین.
هوش مصنوعی: چنان بیپروا میتاخت که گویی روز شکار است و جنگ برایش بازی بود.
هوش مصنوعی: اگر سام چنین زور و دستی داشت، در میان ترکان هیچ پهلوان سرافرازی باقی نمیماند.
هوش مصنوعی: افراسیاب به پدرش پشنگ میگوید: چارهای جز آشتیجویی نداری، چون سپاه تو تاب ایستادگی در برابر رستم را ندارد.
هوش مصنوعی: سرزمینی که فریدون دلاور در آن روزگار به تورِ دلیر سپرده بود،
هوش مصنوعی: بهدرستی به ما داده و بخشیده شده بود. پس تو نباید به خونخواهی کینههای کهن برمیخاستی.
هوش مصنوعی: تو خود میدانی که دیدن با شنیدن خبر برابر نیست و شنیدن همیشه از حقیقت تهی است. یعنی من آن پهلوان را به چشم دیدم.
هوش مصنوعی: گلستانی که امروز گل داده است، اگر امروز از آن بهره نبری، فردا آن گلها به کار نمیآید؛ یعنی فرصت را باید دریافت.
هوش مصنوعی: کار امروز را به فردا وامگذار، زیرا کسی نمیداند فردا روزگار چگونه میگردد.
هوش مصنوعی: جنگ با ایران به چشم تو بازیای آمد، و همین بازیانگاشتن، گرفتاری و رنج سپاه را دراز کرد.
هوش مصنوعی: بنگر که چه اندازه ساز و برگ زرین اسب، کلاهخود زرین و سپر زرین از دست رفت،
هوش مصنوعی: و نیز اسبان تازی با لگام زرین و شمشیرهای هندی در نیامهای زرین.
هوش مصنوعی: بیش از اینها، پهلوانان نامدار ما را قباد آمد و با خواری از میان برد.
هوش مصنوعی: مانند کلباد و بارمانِ دلیر که شکارشان همیشه شیران نر بود.
هوش مصنوعی: و خزروان که زال او را درهم شکست و با گرز سنگین زورمندی خود را به او نشان داد.
هوش مصنوعی: و شماساسِ کینهجو که پشتیبان لشکر بود و قارن او را در میدان نبرد کشت.
هوش مصنوعی: جز این نامداران، بیش از صدهزار تن نیز در هنگام جنگ کشته شدند.
هوش مصنوعی: بدتر از همه، از دست رفتن نام و آبرو و ننگ شکست است؛ شکستی که هرگز جبرانپذیر نیست.
هوش مصنوعی: و اگر به دست من سرِ نامداری از میان رفت، آن بود که اغریرثِ خردمند کشته شد.
هوش مصنوعی: جوانی و بخت نیک در کار بود و من غافل، امروز را همچون دیروز پنداشتم و آن را جدی نگرفتم.
هوش مصنوعی: زیرا همان گردنکشان ایرانی پیش من آمدند، در حالی که پشت سر هر یک درفشی برافراشته بود.
هوش مصنوعی: درسهای فراوانی از گردش روزگار به من دادند؛ آنان خروشان از پی میتاختند و من خوار و زار میگریختم.
هوش مصنوعی: اکنون گذشته را فراموش کن و به سوی آشتی با کیقباد دست دراز کن.
هوش مصنوعی: اگر باز هم آرزوی جنگ در سر داشته باشی، سپاه ایران از چهار سو گرد تو را میگیرد.
هوش مصنوعی: از یک سو رستم است که در هنگام نبرد حتی خورشید تابان هم به زور با او برابری نمیکند.
هوش مصنوعی: از سوی دیگر قارنِ جنگاور است که هرگز شکست ندیده است.
هوش مصنوعی: سوم، کشوادِ زرینکلاه است که به آمل آمد و آن سپاه را درهم شکست و برد.
هوش مصنوعی: چهارم، مهرابِ فرمانروای کابل است که وزیر و رایزن شاه و نیز فرمانروای سرزمین زابل است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.