گفتم شراب لعل تو یاقوت احمر است
یاقوت و لعل نیست ندانم چه جوهر است
طوبی برابر قدت ار گوید اهل زهد
گفتن بود گیاه به طوبی بر ابر است
ماییم در حریم خرابات و جام می
محروم آنکه طالب فردوس و کوثر است
بنگر گدای میکده بر کف کهن سفال
همچون شهی که در کف او ساغر زر است
ای میفروش خرقه چو شد رهن می کنون
جام دگر بیار که نوبت به دفتر است
ای شیخ اگر بدیر فنا بگذری شبی
جز شید و حیله هر چه تو خواهی میسر است
جامی چو دو کشی بودت عالم دگر
از رنج عالم ای که ضمیرت مکدر است
مرغی که هست طایر بستان لامکان
کی قبض و بسطش از اثر چرخ و اختر است
از خود گذشت فانی و عشق بتی گزید
زان رو که بتپرست نکوتر ز خودپرست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در پیروی از حافظ سروده شده است. شاعر نخست لب و قامت یار را برتر از یاقوت و طوبی میداند و سپس میکده و جام می را بر بهشت و کوثر زاهدان برتری میدهد. او از گرو گذاشتن خرقه و دفتر، دوری دیر فنا از ریا و آزادی جان از تأثیر ستارگان سخن میگوید. در پایان، فانی از خود میگذرد و عشق را بر خودپرستی ترجیح میدهد.
هوش مصنوعی: به یار گفتم شراب لب سرخ تو مانند یاقوت سرخ است، اما دیدم نه یاقوت است و نه لعل و نمیدانم از چه گوهری است؛ یعنی لب او از هر گوهری برتر است.
هوش مصنوعی: اگر زاهدان درخت طوبی را هماندازهٔ قامت تو بدانند، سخنشان مانند این است که بگویند گیاهی ناچیز با طوبی برابر است؛ یعنی طوبی در برابر قد تو گیاهی بیش نیست.
هوش مصنوعی: ما در حریم میکده نشستهایم و جام می در دست داریم. کسی که در پی بهشت و حوض کوثر است، از این حال بیبهره مانده است.
هوش مصنوعی: گدای میکده را ببین که سفال کهنهای در دست دارد، اما مانند پادشاهی است که جام زرین در دست گرفته باشد؛ یعنی می، گدا را شاه میکند.
هوش مصنوعی: ای میفروش، خرقهام را در گرو می گذاشتم و تمام شد. اکنون جام دیگری بیاور که نوبت گرو گذاشتن دفتر و کتابم رسیده است.
هوش مصنوعی: ای شیخ، اگر شبی از دیر فنا بگذری، هرچه بخواهی آنجا یافت میشود، جز ریا و نیرنگ؛ یعنی در آنجا جایی برای زهد ریایی نیست.
هوش مصنوعی: ای کسی که دلت از رنجهای دنیا تیره و غمگین است، اگر دو جام بنوشی، به جهان دیگری میرسی و از این غم رها میشوی.
هوش مصنوعی: پرندهای که در باغ عالم بیمکان پرواز میکند، گرفتگی و گشادگی دلش از گردش آسمان و ستارگان نیست؛ یعنی جان عارف از تأثیر افلاک آزاد است.
هوش مصنوعی: فانی (تخلص شاعر) از خود گذشت و عشق معشوقی بتگونه را برگزید، چون بتپرست از خودپرست بهتر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای از ستیهش تو همه مردمان به مست
دعویت صعب منکر و معنیت سخت سست
ایام وَرد و موسم عید پیمبرست
گیتی ز بوی هر دو سراسر معطرست
گلزارها به آمدن آن مزین است
محرابها به آمدن این منوّر ست
آن مونس و حریف می و نَقل مجلس است
[...]
ای آن که هر چه بایدت از بخت نیک هست
هرگز مباد در جاه تو شکست
تا از قضا پدید شد آثار هست و نیست
پیدا نشد ذات تو از نیست هیچ هست
معلوم شد مگر که تو از نسل آدمی
[...]
کور و کر و دراز و سطبر است و سرنگون
سرگرد و بن قوی و سیه پوش و احمر است
طناز و پر هراس و چو پستانست در لباس
کناس و دیر آس و میانش رگ آور است
نامش قضیب و خوره و کالم بدان و ایر
[...]
هربنده ای که ایزد بی یار یار اوست
بی شک و شبهه در دو جهان کار کار اوست
آن بی نیاز بنده نواز لطیفه ساز
کز هر سوئی که در نگری کار و بار اوست
ازچرخ بی قرار و زمین قرار گیر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.