گفت استاد عالم عاقل:
از دو حال است آدمی کامل
اولین اکتساب علم خدا
که حیات است نفس ناطقه را
زنده کردن روان خود به علوم
به زدودن ز روح زنک ظلوم
از مناهی دین حذر کردن
میوهٔ شاخ «واتقوا» خوردن
دوم از ملک ناشدن غافل
هم نشینان صالح و عاقل
کامران بودن از طریق عدول
لطف و قهری بجای هر معمول
خاطر اهل دل طلب کردن
دور بودن ز مردم آزردن
رتبت اهل حق به جان جستن
آشکارا و از نهان جستن
این صفتها، که سیرت سلف است
صاحبان خلیفه را خلف است
اندر ایام او به حمدالله
خواجه دارد همه به دولت شاه
آن مشارالیه اهل هنر
آن سرشته ز نور پا تا سر
علم علم با نهایت عقل
رایت اوست در ولایت عقل
علم علم بینهایت ملک
آب و آتش که دیده در یک سلک؟
چشم بد دور آز آن جمال و کمال
دایمش پایدار باد اقبال



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به نصیحت ملوک میپردازد و استاد عالم عاقل دو راه را برای دستیابی به کمال انسان بیان میکند. نخست، کسب علم و معرفت الهی است که روح انسان را زنده کرده و از زشتیها دور میکند. دوم، همراهی با نیکان و عاقلان است که باعث موفقیت و درستی در زندگی میشود. همچنین، شاعر به صفات والای اهل حق و ضرورت دوری از آزار مردم اشاره میکند. در نهایت، او از ویژگیهای یک حاکم دانا و عادل سخن میگوید که به علم و رایت عقل متکی است.
هوش مصنوعی: استاد عاقل میگوید که انسان کامل در دو وضعیت قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: اولین و مهمترین کسب دانش الهی، که موجب حیات واقعی انسان میشود، نفس ناطقه یا روح است.
هوش مصنوعی: زنده کردن روح انسان با یادگیری علوم و رهایی روح از خصلتهای ناپسند و بد.
هوش مصنوعی: از کارهایی که دین منع کرده است دوری کردن، باعث میشود که انسان از ثمرهٔ شاخ «واتقوا» بهرهمند شود. «واتقوا» به معنای پرهیز از گناه و تقواست.
هوش مصنوعی: غفلت از تبدیل شدن به پادشاه، به معنای دوری از همراهی با انسانهای نیک و خردمند است.
هوش مصنوعی: شاداب و خوشحال بودن از طریق نرمی و مهربانی و پرهیز از خشم و ناراحتی، به جای رفتارهای معمول و متداول.
هوش مصنوعی: دوری از مردم و ایجاد آزار برای آنها، مخصوصاً برای کسانی که دل سالم و پاک دارند، به معنای بیخبر بودن از احساسات و افکار این افراد است. در واقع، باید همواره به خاطر این اهل دل توجه و احترام گذاشت و از ایجاد مزاحمت برای آنها پرهیز کرد.
هوش مصنوعی: مقام و جایگاه اهل حق و حقیقت را باید با جان و دل نشان داد و نه تنها از پنهان کردن آن پرهیز کرد، بلکه باید به وضوح و روشنی آن را بیان کرد.
هوش مصنوعی: این ویژگیها که از صفات نیک و رفتاری اخلاقی پیشینیان است، برای خلفا و کسانی که جانشین آنان میشوند، زینت و نشانی از شایستگی محسوب میشود.
هوش مصنوعی: در زمان او، به لطف خدا، خواجه (مرد بزرگ یا وزیر) همه چیز را در تسلط و قدرت شاه دارد.
هوش مصنوعی: آن شخص مورد نظر، که اهل هنر است، از سر تا پا درخشندگی و نور دارد.
هوش مصنوعی: علم، علم بدون حد و مرز است و عقل، نشاندهندهٔ پرچمی است که در سرزمین عقل و خرد قرار دارد.
هوش مصنوعی: علم واقعی و برتر، همانند ملکهای است که بر دو عنصر مهم آب و آتش سلطنت میکند؛ آیا کسی میتواند کابل و شکوه این علم را در یک جایگاه ببیند؟
هوش مصنوعی: آرزو میکنم که چشمان بد از آن زیبایی و کمال دور بمانند و دائماً برکت و خوشبختی بر آن پایدار باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.