صلای عشق، که ساقی ز لعل خندانش
شراب و نقل فرو ریخته به مستانش
بیا، که بزم طرب ساخت، خوان عشق نهاد
برای ما لب نوشین شکر افشانش
تبسم لب ساقی خوش است و خوشتر از آن
خرابیی که کند باز چشم فتانش
به یک کرشمه چنان مست کرد جان مرا
که در بهشت نیارد به هوش رضوانش
خوشا شراب و خوشا ساقی و خوشا بزمی
که غمزهٔ خوش ساقی بود خمستانش!
ازین شراب که یک قطره بیش نیست که تو
گهی حیات جهان خوانی و گهی جانش
ز عکس ساغر آن پرتوی است این که تو باز
همیشه نام نهی آفتاب تابانش
ازین شراب اگر خضر یافتی قدحی
خود التفات نبودی به آب حیوانش
نگشت مست به جز غمزهٔ خوش ساقی
ازان شراب که در داد لعل خندانش
نبود نیز به جز عکس روی او در جام
نظارگی، که بود همنشین و همخوانش
نظارگی به من و هم به من هویدا شد
کمال او، که به من ظاهر است برهانش
عجب مدار که: چشمش به من نگاه کند
برای آنکه منم در وجود انسانش
نگاه کرد به من، دید صورت خود را
شد آشکار ز آیینه راز پنهانش
عجب، چرا به عراقی سپرد امانت را؟
نبود در همه عالم کسی نگهبانش
مگر که راز جهان خواست آشکارا کرد
بدو سپرد امانت، که دید تاوانش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با دعوت به بزم عشق آغاز میشود که شراب و نقل آن از لب و غمزهٔ ساقی است. خورشید و آب حیات در برابر این شراب تنها قطره و پرتوی شمرده میشوند. سپس شاعر به اندیشهٔ آینگی میرسد: ساقی در جام و در وجود انسان، جز روی خود را نمیبیند و راز پنهانش در آینهٔ آدمی آشکار میشود. در پایان، عراقی از سپرده شدن امانت الهی به خود شگفتزده است و آن را برای آشکار شدن راز جهان میداند.
هوش مصنوعی: بانگ دعوت به بزم عشق برخاسته است، زیرا ساقی از لب سرخ و خندانش برای مستان شراب و نقل فرو ریخته است. لب ساقی هم سرچشمهٔ شراب است و هم شیرینی نقل.
هوش مصنوعی: بیا که لب شیرین و شکرافشان ساقی برای ما بزم شادی برپا کرده و سفرهٔ عشق گسترده است.
هوش مصنوعی: لبخند ساقی دلپذیر است، اما دلپذیرتر از آن، ویرانی و بیخودیای است که چشم فتنهانگیزش دوباره پدید میآورد.
هوش مصنوعی: با یک ناز و اشارهٔ چشم چنان جانم را مست کرد که حتی رضوان، نگهبان بهشت، هم نمیتواند در بهشت مرا به هوش آورد.
هوش مصنوعی: خوشا این شراب و این ساقی و این بزم که خمخانهاش همان غمزهٔ دلنشین ساقی است و مستی از نگاه او میجوشد.
هوش مصنوعی: آنچه تو گاهی زندگی جهان و گاهی جان جهان مینامی، تنها یک قطره از این شراب عشق است.
هوش مصنوعی: آنچه تو همیشه خورشید تابانش مینامی، تنها پرتوی از بازتاب جام آن ساقی است.
هوش مصنوعی: اگر خضر جامی از این شراب مییافت، دیگر به آب حیات اعتنایی نمیکرد.
هوش مصنوعی: از شرابی که لب خندان ساقی پیمود، جز غمزهٔ خود ساقی کسی مست نشد. یعنی مستی حقیقی از آن خود اوست و دیگران از خود چیزی ندارند.
هوش مصنوعی: در جام نیز جز بازتاب روی خود او تماشاگری نبود؛ همان بازتاب همنشین و همدم او بود. یعنی بیننده و دیدهشده در حقیقت یکی است.
هوش مصنوعی: کمال او هم بر من آشکار شد و هم بهواسطهٔ من نمایان گشت، زیرا دلیل و نشانهٔ کمالش در وجود من پیداست. انسان آینهٔ جلوهٔ حق است.
هوش مصنوعی: شگفت مدان که چشم او به من بنگرد، زیرا من در هستی، مردمک و انسانِ چشم او هستم. «انسان» به معنای مردمک چشم و آدمی ایهام دارد.
هوش مصنوعی: به من نگریست و صورت خود را دید و راز پنهانش از این آینه آشکار شد.
هوش مصنوعی: شگفتا، چرا امانت را به عراقی سپرد؟ گویی در همهٔ عالم کس دیگری نبود که نگهبان آن باشد. اشاره به امانت الهی است که آسمان و زمین از پذیرفتنش سر باز زدند و انسان پذیرفت.
هوش مصنوعی: شاید میخواست راز جهان را آشکار کند، پس امانت را به عراقی سپرد، زیرا دید که او تاوان و بهای آن را میپردازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز خواب خوش چو برانگیخت عزم میدانش
مه دو هفته پدید آمد از گریبانش
به روی خویش بیاراست عید گاه و مرا
نمود هر نفسی ماتمی ز هجرانش
فراز مرکب تازی سوار گشت چنانک
[...]
خوش است درد که باشد امید درمانش
دراز نیست بیابان که هست پایانش
نه شرط عشق بود با کمان ابروی دوست
که جان سپر نکنی پیش تیربارانش
عدیم را که تمنای بوستان باشد
[...]
صباح عید که برخاست عزم میدانش
چو صبح مطلع خورشید شد گریبانش
بر آمد از دل پر خون عاشقان تکبیر
در آن زمان که بدیدند روی رخشانش
به باد پای روان بر چو آذری بر زین
[...]
خوشست درد که باشد امید درمانش
خوشا سری که نباشد به عشق سامانش
وصال کعبه مقصود اگر طلب داری
قدم مزن که نباشد حد بیابانش
دلم رسید به جان و به جان رسید دلم
[...]
چو بر شکست صبا زلفِ عنبرافشانش
به هر شکسته که پیوست، تازه شد جانش
کجاست همنفسی؟ تا به شرح عرضه دَهَم
که دل چه میکشد از روزگارِ هجرانش
زمانه از ورقِ گُل، مثالِ رویِ تو بست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.