ای در طریق عشق نگه کرده از کران
در خود غلط فتاده و افتاده در میان
اندر دل چو زاغ منه رخت عشق از آن
طاووس عشق را به از این ناید آشیان
بر جان شدی نه بر دل چون بر هوا شدی
کاندر چنین فرازی پر به که نردبان
چون پیش تیر غمزه جانان سپر شدی
چون تیغ کن یکی سپر دست و دل نهان
بیعلتی بر این ره کاینجا نیفکند
بار از پی دو تا خر لنگ تو کاروان
گر نیستی پرنده چو تیر کمان بپر
دل را مخواه سوده هر دست چون کمان
تا نزد خویشتن به جوی قدر باشدت
کی اسب همت تو برد راه کهکشان
کس پشت دست دوست نبوسد چو آستین
تا زیر پای خلق نساید چو آستان
از کیسه ستده داد خود مکن
در عشق بحر باش به معنی نه ناودان
تن را به رمح هجر سزاوار دان که هست
شایسته استخوان به سگ و سگ به استخوان
توفیر خود ببین لب او را به جان بخر
کز بوسهای ذخیره کنی صد هزار جان
ور بوسه جای به ز لب او طلب کنی
مشناس هیچ به ز رکاب خدایگان
شاهی که در متابعت او میتوان گذشت
از شیوه خیانت و از عالم زیان
چون حضرت مبارک او نیست حضرتی
در ساحت جهان سبب راحت جهان
ای بر در سرای تو جمشید پردهدار
وای بر سر سریر تو خورشید سایبان
ای با اجل خلاف تو همواره در رکاب
وای با ظفر سپاه تو پیوسته همعنان
از غایت سیاست تو در دیار تو
یک موی گوسپند کند کار صد شبان
گر رام تو نبودی از جور روزگار
یک رادمرد را نرسیدی به تره نان
ای مرغزار ملک تو پیوسته در بهار
وای بوستان عدل تو وارسته از خزان
بر درگه جلال تو گیرد به داوری
هر روز دست صبح گریبان آسمان
بیتو تویی و با تو بود بیتو هر چه هست
هر چند وصف ذات تو از این نیکتر توان
لیکن به روی این سخن اندیشه مرا
در خانه مدیح تو عجز است میزبان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با اندرزهایی دربارهٔ راه عشق آغاز میشود: عاشق باید از خودبینی و تکیه بر دیگران دست بکشد، خواری و رنج هجر را بپذیرد و جان را برای بوسهٔ معشوق بدهد. در بیت دوازدهم، با این گفته که بوسهگاهی بهتر از رکاب پادشاه نیست، شعر به مدح ممدوح میرسد. شاعر عدالت، سیاست، شکوه و پیروزی پادشاه را میستاید و در پایان به ناتوانی خود از وصف شایستهٔ او اعتراف میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که راه عشق را از کناره و دور تماشا کردهای، در پندار خود به خطا افتادهای و ناخواسته در میانهٔ این راه گرفتار شدهای.
هوش مصنوعی: بار عشق را در دلی که مانند زاغ تیره و پست است فرود میاور؛ زیرا طاووس زیبای عشق آشیانهای بهتر از این میسزد.
هوش مصنوعی: عشق را به جان راه بده، نه به دل؛ چون بخواهی به هوا و بلندی برآیی، در چنین بلندایی بال و پر بهتر از نردبان است.
هوش مصنوعی: وقتی در برابر تیر نگاه معشوق سپر شدی، مانند شمشیر دست و دل خود را در پناه سپر پنهان کن و یکدل باش.
هوش مصنوعی: بیبهانه در این راه قدم بگذار؛ کاروان عشق برای دو خر لنگ تو بار خود را اینجا فرو نمینهد و منتظر تو نمیماند.
هوش مصنوعی: اگر پرنده نیستی، مانند تیری که از کمان رها میشود پرواز کن؛ و دلت را مانند کمانی که در هر دستی میگردد و فرسوده میشود، دستسودهٔ این و آن مخواه.
هوش مصنوعی: تا وقتی که پیش خودت به اندازهٔ یک جو ارزش و منزلت قائل باشی، اسب همت تو هرگز به راه کهکشان نمیرسد؛ یعنی خودبینی مانع بلندی است.
هوش مصنوعی: هیچکس مانند آستین به دست دوست نمیرسد و پشت دستش را نمیبوسد، مگر آنکه پیشتر مانند آستانهٔ در زیر پای مردم سوده و خوار شده باشد.
هوش مصنوعی: داد خود را از کیسهٔ دیگران مگیر و از مایهٔ عاریتی کار مکن؛ در عشق از درون و در حقیقت دریا باش، نه ناودانی که آب دیگران را از خود میگذراند.
هوش مصنوعی: تن را سزاوار نیزهٔ هجران بدان، چنانکه استخوان شایستهٔ سگ است و سگ شایستهٔ استخوان؛ تن خوار است و رنج هجر درخور آن.
هوش مصنوعی: سود خود را بسنج و لب معشوق را به بهای جان بخر؛ زیرا با یک بوسه صد هزار جان برای خود اندوخته میکنی.
هوش مصنوعی: و اگر بوسهگاهی بهتر از لب معشوق میجویی، بدان که هیچ جایی بهتر از رکاب پادشاه نیست.
هوش مصنوعی: پادشاهی که با پیروی و فرمانبرداری از او میتوان از راه خیانت و از هر زیانی رها شد.
هوش مصنوعی: در پهنهٔ جهان هیچ درگاهی مانند درگاه فرخندهٔ او مایهٔ آسایش مردم جهان نیست.
هوش مصنوعی: ای پادشاهی که جمشید بر در کاخ تو پردهدار است و خورشید بر فراز تخت تو سایبان.
هوش مصنوعی: ای که مرگ همیشه همراه رکاب دشمنان و مخالفان توست و سپاه تو همواره با پیروزی همعنان است.
هوش مصنوعی: از شدت نظم و سیاست تو در سرزمینت، یک موی گوسفند کار صد چوپان را میکند؛ یعنی گرگ از ترس تو به گله نزدیک نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر روزگار رام فرمان تو نبود، از ستم آن هیچ جوانمردی حتی به نان و سبزی سادهای هم دست نمییافت.
هوش مصنوعی: ای که چراگاه پادشاهی تو همیشه در بهار است و بوستان عدالتت از خزان آسوده است.
هوش مصنوعی: هر روز صبح بر درگاه شکوه تو برای دادخواهی گریبان آسمان را میگیرد؛ یعنی حتی آسمان در پیشگاه تو به داوری کشیده میشود.
هوش مصنوعی: تو بیهمتا و یگانهای؛ بی تو تنها تو هستی و هر چه هست در کنار تو گویی هیچ است، هرچند میتوان ذات تو را بهتر از این وصف کرد.
هوش مصنوعی: اما در برابر این سخن، اندیشهٔ من در خانهٔ ستایش تو جز ناتوانی میزبانی ندارد؛ یعنی از وصف شایستهٔ تو عاجزم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هان! صائم نوالهٔ این سفله میزبان
زین بی نمک ابا منه انگشت در دهان
لب تر مکن به آب، که طلقست در قدح
دست از کباب دار، که زهرست توامان
با کام خشک و با جگر تفته درگذر
[...]
گفتم نشان ده از دهن ای ترک دلستان
گفتا ز نیست، نیست نشان اندرین جهان
گفتم که ساعتی ببر من فرونشین
گفتا که باد سرد زمانی فرو نشان
گفتم که باد سرد زیان داردت همی
[...]
بگشاد مهرگان در اقبال بر جهان
فرخنده باد بر ملک شرق مهرگان
سلطان یمین دولت میر ملوک بند
محمود امین ملت شاه جهان ستان
شاهی که پشت صد ملک کامران بدید
[...]
بنگر بدین رباط و بدین صعب کاروان
تا چونکه سال و ماه دوانند هردُوان
من مر تو را نمودم اگرچه ندیده بود
با کاروان رباط کسی هر دُوان دَوان
از رفتن رباط نه نیز از شتاب خود
[...]
گویی که ماه و مشتری از جرم آسمان
تحویل کرده اند بباغ خدایگان
وز ماه و مشتری شده آن خاک پرنگار
نوری عجیب صورت و شکلی بدیع سان
نی نی ، که ماه و مشتری از وی ربوده اند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.