گنجور

 
عماد خراسانی

دادت خدای هرچه از آن خوب‌تر نداشت

از صنع خویش تا تو نبودی خبر نداشت

از حُسن بهتری تو و از صنع برتری

دریای راز چون تو درخشان گهر نداشت

دادت تلألویی که به شمس و قمر نبود

دادت طراوتی که نسیم سحر نداشت

رفت از کفش حساب چو مانند نیم‌شب

در کار خط و خال تو از خود خبر نداشت

شاید چو ساخت چشم تو شد مست آن‌چنان

کان لحظه فکر مردم صاحب‌نظر نداشت

رویی نساخت تا به تماشا رسد کسی

آتش گرفت هرکه ز تو چشم برنداشت

ای باغ گل ببخش نسیم عنایتی

آن را که غیر حیرت از این رهگذر نداشت

می‌کوفت بر قفس سر پرشور بلبلی

فریاد می‌کشید که کاش این هنر نداشت

ما را مراد از تو نگاهی است گاه‌گاه

بیچاره دل که دولت و بخت این‌قدر نداشت

طی شد مه صیام، بیا تا زنیم جام

شادی آنکه گفتهٔ ناصح اثر نداشت

بالله که بی‌نیازتر از من کسی نبود

گر یار این صباحت از حد به در نداشت

از عشق می‌کشیم نه از زلف او ستم

کاش این دل پریش من یک هنر نداشت

گفتم مگر ز عشق تو روشن کنم دلی

این شمع بهر سوختگان جز شرر نداشت

بس ناله‌ها شنیدم و انصاف ای عماد

این باغ بلبلی ز تو شوریده‌تر نداشت

۲۲ خرداد ۱۳۳۱

 
 
بیت‌یاب
حمیدالدین بلخی

یکدم نبد که چرخ مرا زیر و بر نداشت

جز رنج من زمانه مرادی دگر نداشت

بی سر شدم چو دایره در پای عشق او

کاین کار همچو دایره پایان و سر نداشت

خاقانی

دیدی که یار چون ز دل ما خبر نداشت

ما را شکار کرد و بیفکند و برنداشت

ما بی‌خبر شدیم که دیدیم حسن او

او خود ز حال بی‌خبر ما خبر نداشت

ما را به چشم کرد که تا صید او شدیم

[...]

سیف فرغانی

در کوی عشق هرکه چومن سیم وزر نداشت

هرگز درخت عشرت او برگ وبر نداشت

بسیار حلقه بردر وصل بتان زدیم

دیدیم هم کلید به جز سیم وزر نداشت

گفتم بکوی حیله زمانی فرو شوم

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از سیف فرغانی
فصیحی هروی

تب دوش از ملال تو از خود خبر نداشت

ظالم به خود گمان ستم این قدر نداشت

گفتم به دل بگیردت اندر بدن گرفت

آه نکرده کار وقوف اثر نداشت

حسنت هزار شعبده در عرضه داشت لیک

[...]

قدسی مشهدی

می دید رویت آینه و دیده برنداشت

خشنود شد دلم که ز مهرت خبر نداشت

برگ گلی نبرد صبا از چمن برون

کز درد، بلبلی ز پی‌اش ناله برنداشت

در حیرتم که دیده ازو برنداشتم

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه