گنجور

 
عماد خراسانی

امشب چه خوش به بستر ناز آرمیده‌ای

غافل ز حال زار من داغدیده‌ای

گویند دارد ای مهِ من دل به دل رهی

یک ذره مهربان شو اگر این شنیده‌ای

فکر و خیال و جان و دل ما از آن تست

ای ماه خوش به هیچ تو ما را خریده‌ای

امشب بسوز ای دل پرخون که فاش شد

بیهوده هرچه به یادش تپیده‌ای

نی نی میان حلقهٔ زلفش فغان مکن

خوش باش، خوش، تو باز به جایی رسیده‌ای

آتش گرفته خانه‌‌ات ای مرغ آرزو

حق با تو بوده کز دلم امشب پریده‌ای

برگرد و آتشی شو و پا تا سرم بسوز

ای قطره‌ای که بر رخ زردم دویده‌ای

جان می‌دهیم بی‌گنه و بی‌خبر هنوز

کاین انتقام کیست که از ما کشیده‌ای

دانسته‌ای که کوثر و آب حیات چیست

بعد از فراق اگر لب دلبر مکیده‌ای

گل‌های خاک گشته به هم رفته‌اند و تو

با رنگ و بوی آن همه گل‌ها دمیده‌ای

ای مست جام کبر، خدا را عنایتی

چون بگذری به مست گریبان دریده‌ای

بی‌خود به زلف خویش نبستی عماد را

مجنون‌تری به عشق خود از وی ندیده‌ای

 
 
بیت‌یاب
سنایی

ای تیر آسمان ز کمان چون خمیده‌ای

وی زهرهٔ زمین ز طرب چون رمیده‌ای

مانا که گوهری ز کف تو نهان شدست

پشت از برای جستن آن را خمیده‌ای

از ظلمتت آنکه چشم تو دید ای ضیاء دین

[...]

مولانا

ای آن که مر مرا تو به از جان و دیده‌ای

در جان من هر آنچ ندیدم تو دیده‌ای

بگزیده‌ام ز هجر تو تابوت آتشین

آری به حق آنک مرا تو گزیده‌ای

گر از بریده خون چکد اینک ز چشم من

[...]

حکیم نزاری

ای یار بی‌وفا که دل از ما بریده‌ای

گویی که پیش هرگز ما را ندیده‌ای

سرگشته‌ام چو ذره ز خورشید روی تو

دامن چرا چو سایه ز ما درکشیده‌ای

لیلی شنیده‌ام که ز مجنون نمی‌شکیفت

[...]

سلمان ساوجی

ای صبحدم چه شد که گریبان دریده‌ای

وی شب چه حالتی است که گیسو بریده‌ای

از دیده زمانه روان است جوی خون

ای دیده زمانه بگو تا چه دیده‌ای

ای اشک گرم رو خبری بازده ز دل

[...]

ناصر بخارایی

ای یار نازنین، چو دل از ما رمیده‌ای

از ما رمیده‌ای، به رقیب آرمیده‌ای

چشمان آهوانهٔ بی‌آهوی شما

دو شاهد عدلند که از ما رمیده‌ای

پیکان تیر غمزهٔ تو در دل من است

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه