گنجور

 
عماد خراسانی

تازه باور کرده بودم در جهانم هست یاری

باز چرخم داده بعد از روزگاری، روزگاری

بعد صد چشم انتظاری شاد از آن بودم که گاهی

می‌کشد از بهر من چشم سیاهی، انتظاری

گفتم آخر چاره کردم بی‌قراری‌های دل را

چون دل دیوانه‌ام می‌بست با زلفش قراری

گفتم آخر طرف بستم من هم از لذات و دارم

ترس و لرزی، صحبت آهسته‌ای، بوسی، کناری

بر گل رویش نظر می‌کردم و می‌بردم از دل

رنج آن شب‌ها که هر دم بر دلم می‌خورد خاری

من که رنگ دیگری می‌جستم و آهنگ دیگر

واندر این گلشن نمی‌دیدم از آن نقشی، نگاری

من که عمری با خزان عشق خود سر کرده بودم

بر مشام جانم آمد ناگهان بوی بهاری

مرغکی دیدم به دامی بسته و پنداشتم کو

همچو من دارد دل آشفته‌ای، قلب فکاری

جهد کردم تا رهایی دادمش، غافل که دیگر

چاره نبوَد اُنس با صیاد چون گیرد شکاری

با هوس سر کرده، کی از عشق و مستی گردد آگه

با قفس خو کرده، کی داند صفای لاله‌زاری

باز هم از کوی صیادان نمی‌آید بدین سو

باز هم از دام شیادان نمی‌گیرد کناری

وای بر من، وای بر من، زحمتی بی‌جا کشیدم

کار خود را ساختم نابرده هیچ از پیش کاری

جامه در نیل غم افکندم برای بی‌ثباتی

اختیار از دست دادم در ره بی‌اختیاری

کاخ امیدی که در دل ساختم، سنگین دل من

سوختی آن سان کز آن نبوَد به جا دیگر غباری

ای که خواهی چون عماد از ماهرویان مهربانی

این بدان ماند که جویی مهر را در شام تاری

 
 
بیت‌یاب
سعدی

خوش بوَد یاری و یاری بر کنار سبزه‌زاری

مهربانان، روی بر هم، وز حسودان بر کناری

هر که را با دل‌ستانی عیش می‌افتد زمانی

گو «غنیمت دان که دیگر، دیر دیر افتد شکاری»

راحت جان است رفتن با دلارامی به صحرا

[...]

حکیم نزاری

دلبرا با ما سر پیوند داری یا نداری

راست برگو الله الله راست داری یا نداری

عیب نتوان کرد باید سر به مسکینی نهادن

گر به پیوند چو من شوریده ای سر در نیاری

با تو ما باری به یک دل در میان داریم صد جان

[...]

اوحدی مراغه‌ای

پادشاهست آنکه دارد در چنین خرم بهاری

ساقیی سرمست و جامی، مطربی موزون و یاری

نوش کن جام صبوح و کوش کز شاخ گل‌تر

بلبلی هر دم بنالد، بلکه چون بلبل هزاری

چون به دستم باده دادی شیر گیرم کن به شادی

[...]

جلال عضد

در زمستان بر امید آنکه باز آید بهاری

عاشق گل را بباید ساختن با نوک خاری

دوستان پرسند کآخر در چه کاری در چه کارم

می گذارم عمر خود را بر امید انتظاری

بارها بار فراقت برده‌ام بر گردن جان

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از جلال عضد
روح عطار

پیش رویت گل که باشد هرزه‌خندی شرمساری

نزد قدت سرو پا استاده‌ای بی‌اعتباری

چون بخواهم جان سپردن پیش رخسار تو اولی

چون بباید مرد روزی پیش بالای تو باری

خرم آن جمعی که باشد در میانشان چون تو شمعی

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه