گنجور

غزل شمارهٔ ۱۳۴۰

 
بیدل دهلوی
بیدل دهلوی » غزلیات
 

امروز ناقصان به کمالی رسید‌ه اند

کز خودسری به حرف سلف خط‌کشیده‌اند

نکارکاملان همه را نقل مجلس ‌است

تاکس‌گمان بردکه به معنی رسیده‌اند

این امت مسیلمه ز افسون یک دو لفظ

در عرصهٔ شکست نبوت دویده‌اند

از صنعت محاوره لولیان فارس

هندوستانیان تمغل خزیده‌اند

سحر است روستایی و، انگار شهریان

جولاه چند، رشته به‌ گردون تنیده‌اند

از حرفشان تری ‌نتراود چه‌ ممکن است

دون‌فطرتان سفال نو آب‌دیده‌اند

بیحاصلی ز صحبتشان خاک می‌خورد

چون بید اگر بهم ز تواضع خمیده‌اند

هرجا رسیده‌اند به ترکیب اتفاق

چون زخم‌های کهنه نداوت چکیده‌اند

هرگاه وارسی به عروج دماغشان

در زبر پا چو آبله بر خویش چیده‌اند

پیران این‌گروه به حکم وداع شرم

بی‌شبنم عرق همه صبح دمیده‌اند

پاس ادب مجو ز جوانان ‌که یکقلم

از تحت و فوق چشم و دبرها دریده اند

گویا عفف‌تراش و خموشان تپش تلاش

خرد و بزرگ یک سگ عقرب ‌گزیده‌اند

انصاف آب می‌خورد از چشمه‌سار فهم

خرکره‌ها کرند و سخن کم شنیده‌اند

در خبث معنیی‌که تنزه دلیل اوست

لب بازکرده‌اند به حدی که ریده‌اند

بیدل در این مکان ز ادب دم زدن خطاست

شرمی‌که لولیان همه تنبک خریده‌اند

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: بیدل نشر نگاه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

محمدرضا جباری هرسینی نوشته:

در بیت دوم، الف «انکار» افتاده است و یک فاصله بین آن و کاملان رعایت نشده.

👆☹

محمدرضا جباری هرسینی نوشته:

به جای «تا» در مصرع دوم بیت دوم، پیشوند «نا» در «ناکس» در تصحیح استاد دکتر مولایی آمده که بی مناسبت نیست. همین جا بر خود فرض می‌دانم از استاد نازنین خودم، آقای دکتر محمد سرور مولایی که تصحیح طبقات الصوفیه و کلیات بیدل و چندین اثر مهم را با دقت و صرافت و تحمل مشقت فراوان، انجام داده‌اند، سپاسگزاری نمایم اگرچه این اندک، حق‌گزار آن همه کوشش نیست.

👆☹

محمدرضا جباری هرسینی نوشته:

در مصراع دوم بیت چهارم، «به» بعد از «هندوستانیان» طبق تصحیح دکتر مولایی، مناسب‌تر و البته ضروری است.

👆☹

کانال رسمی گنجور در تلگرام