موج گوهرطینتان، گر شوخی افزون کردهاند
پای در دامن سری از جیب بیرون کردهاند
کهکشان دیدی شکست رنگ هم فهمیدنیست
بیخودان در لغزش پا سیر گردون کردهاند
اعتباری نیست کز ذلتکشان خاک نیست
عالمی را پایمال فطرت دون کردهاند
نشئهٔ ناقدردانی بسکه زور آورده است
اکثری از ترک می بیعت به افیون کردهاند
خلق را خواب پریشان تاکجا راحت دهد
سایه بر فرق جهان از موی مجنون کردهاند
پر به صهبا خو مکنکاین عاریت پیمانهها
رنگی از سیلیست هرگه چهرهگلگونکردهاند
بگذرید از شغل بام و در که جمعی بیخبر
زین تکلف دشت را از خانه بیرون کردهاند
گل به دست و پا که بست امشب که چون برگ حنا
بوسه مشتاقان چمنها زیر لب خونکردهاند
موج گوهر بیتامل قابل تمییز نیست
مصرع ما را به چندین سکته موزونکردهاند
زین بضاعت تا کجا اثبات نفی خود کنم
کاستنهای مرا هم بر من افزون کردهاند
بیدل این دریای عبرت را پل دیگرکجاست
زورقی چند از قد خم گشته واژون کردهاند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با تصویرهای موج گوهر، کهکشان و پیمانهٔ عاریتی نشان میدهد که رفعت در فروتنی و بیخودی است و خوشیهای دنیا عاریتی و همراه با رنج است. شاعر از پستی و ناقدردانی مردم و دلبستگی آنان به تکلف و تجمل گلایه میکند. در پایان از ناتوانی خود در رسیدن به نیستی سخن میگوید و قامت خمیدهٔ پیران را تنها پلِ گذر از دریای عبرت میداند.
هوش مصنوعی: اگر گوهرسرشتان مانند موجِ گوهر جنبوجوش و شوخی بیشتری نشان دادهاند، در حقیقت پا در دامن کشیدهاند و تنها سری از گریبان خود بیرون آوردهاند. یعنی جنبش آنان در درون خودشان است، نه بیرون از خود.
هوش مصنوعی: کهکشان را که دیدی، بدان که شکستِ رنگ و رنگپریدگی هم معنایی دارد که باید فهمید. بیخودان با لغزیدن پا سیر آسمان کردهاند، یعنی از بیخودی و فروافتادن به اوج رسیدهاند.
هوش مصنوعی: هیچ اعتبار و قدری نیست که از خواریکشانِ خاک برنخاسته باشد. این طبیعتهای پست جهانی را پایمال کردهاند.
هوش مصنوعی: سرمستیِ ناسپاسی و قدرنشناسی چنان چیره شده است که بیشتر مردم شراب را رها کردهاند و به افیون روی آوردهاند. یعنی از مستیِ روشن به بیحسی و تیرگی افتادهاند.
هوش مصنوعی: خواب پریشان تا کی میتواند مردم را آسوده کند؟ بر سر جهان از موی آشفتهٔ مجنون سایه افکندهاند، یعنی آسایش جهان سراسر آشفتگی است.
هوش مصنوعی: به شراب زیاد خو مگیر، زیرا این پیمانههای امانتی هرگاه چهره را سرخ کردهاند، این سرخی از سیلی بوده است. یعنی شادی و سرخرویی دنیا عاریتی و همراه با رنج است.
هوش مصنوعی: از گرفتاری به ساختن بام و در دست بکشید، زیرا گروهی ناآگاه با همین تکلف و تجمل، دشتِ آزاد را از خانه بیرون راندهاند.
هوش مصنوعی: امشب چه کسی گل بر دست و پای خود بست که مشتاقان، مانند برگ حنا، بوسه را در چمنها زیر لب به خون نشاندهاند؟ یعنی دیدن دست و پای نگارین یار، آرزوی بوسه را در دل عاشقان خونین کرده است.
هوش مصنوعی: موج گوهر بیدرنگ و تأمل تشخیصدادنی نیست. مصرع ما را هم با همهٔ سکتهها و ناهمواریهایش موزون ساختهاند، پس سخن ما را باید با تأمل دریافت.
هوش مصنوعی: با این سرمایهٔ اندک تا کجا میتوانم نیستی خود را ثابت کنم؟ حتی کاستیهای مرا هم بر وجودم افزودهاند و هرچه از خود میکاهم، بر هستیام افزون میشود.
هوش مصنوعی: ای بیدل، بر این دریای عبرت پل دیگری کجاست؟ از قامتهای خمیده چند قایق واژگون ساختهاند، یعنی پیران خمیدهقامت تنها وسیلهٔ عبور از این دریایند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
طارم زر بین که درج در مکنون کرده اند
طاق ازرق بین که جفت گنج قارون کرده اند
پیشه کاران شب این بام مقرنس شکل را
باز بی سعی قلم نقشی دگرگون کرده اند
سبز خنگ چرخ را از بهر خاتون هلال
[...]
گلرخان از خون ما رخساره گلگون کردهاند
صد جگر افشرده تا یک جام پرخون کردهاند
از غبار خاکساری دیده رغبت مپوش
بر سر این خاک، ارباب نظر خون کردهاند
سهل باشد سر بر آوردن ز جیب آسمان
[...]
ترک هستی سالکان در زیر گردن کرده اند
رهنوردان کفش تنگ از پای بیرون کرده اند
در بیابان جنون امروز همچون گردباد
خیمه بر پا دوستان بر خاک مجنون کرده اند
دست گلچینان ز گلشن بسته بیرون برده اند
[...]
می فروشان آن چه از صهبای گلگون کردهاند
شاهدان شهر ما از لعل میگون کردهاند
میپرستان ماجرا از حسن ساقی کردهاند
تنگ دستان داستان از گنج قارون کردهاند
در جنون عاشقی مردان عاقل، دیدهاند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.