جنت دنیاست عرض این همایون بارگاه
راحت جاوید را در ساحت او خانمان
دل گواهی می دهد کاین کعبه اقبال را
کرد معمار فلک دایم به معموری ضمان
پیش آن ایوان اگر تقدیر، دستوری دهد
سجده آرد طاق کسری نه که طاق آسمان
ظل او غمخوارگان را چون ارم بزم طرب
صحن او پرسندگان را چون حرم صحن امان
پاسبانی بر سرش در پاس هر بامی قضا
پیشکاری در برش در پیش هر کاری زمان
جز رقیبان هنر در وی نبوده هیچ کس
جز امینان خرد در وی نبوده دیده بان
کوته از بالای اوج منظرش دست یقین
قاصر از پهنای بسط مطرحش پای گمان
از پی جانداری سلطان عالی هیکلش
شحنه جوشن وران چرخ بردارد کمان
دور باش عکس او لاحول دیو آمد که هست
هفت نقش منفعل از چار قطر او رمان
مطرب طبع است خاک پای او در خاصیت
راست چون خاکی که باشد مدفن زر جمان
خسته محنت حریم او پسندد ملتجا
هاتف دولت صدای او گزیند ترجمان
دولت فر به ز فر اوست راعی عجاف
سایه لاغر ز یاد او مراعی سمان
مالک او گر نبودی مسند قاضی القضات
در جناب او سعادت کی نشستی این زمان؟
یارب اقبالی ده او را بر خصوم اولیا
چون اجل امید بندد چون سخن جاویدمان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه در ستایش کاخ و بارگاهی است که از آنِ قاضیالقضات است. شاعر بنا را بهشت دنیا، کعبهٔ اقبال و پناهگاه غمدیدگان و حاجتمندان میخواند و بلندی و پهنایش را برتر از طاق کسری و آسمان میشمارد. سپس قضا و زمانه و ستارگان را پاسبان و خدمتگزار آن نشان میدهد و فرخندگیاش را از صاحبش میداند. در پایان برای پیروزی صاحب بنا بر دشمنان و جاودانگی آن دعا میکند.
هوش مصنوعی: پهنا و گسترهٔ این کاخ فرخنده، بهشتِ این جهان است و آسایش جاودان در صحن آن خانه و مأوا گرفته است.
هوش مصنوعی: دلم گواهی میدهد که معمارِ آسمان ضمانت کرده است که این کعبهٔ بخت و اقبال همیشه آباد بماند.
هوش مصنوعی: اگر تقدیر اجازه دهد، نهتنها طاق کسری، بلکه طاق آسمان نیز در برابر این ایوان سجده میکند.
هوش مصنوعی: سایهٔ این بنا برای اندوهگینان مانند باغ ارم مجلس شادی است و صحن آن برای حاجتمندان و پرسندگان مانند حرم، جای امان و پناه است.
هوش مصنوعی: قضا مانند نگهبانی بر بام آن، هر بامی را پاس میدارد و زمانه مانند خدمتکاری در پیشگاه آن، هر کاری را به انجام میرساند.
هوش مصنوعی: در این سرا جز نگهبانان هنر و فضیلت کسی نبوده و جز امینانِ خرد کسی دیدهبان آن نبوده است؛ یعنی جای اهل فضل و دانش است.
هوش مصنوعی: دست یقین به بلندای منظرِ آن نمیرسد و پای گمان نیز از پیمودن پهنای گسترهٔ آن ناتوان است؛ یعنی بلندی و وسعتش در وهم نمیگنجد.
هوش مصنوعی: برای پاسداری از جان صاحب بلندپایهٔ این کاخ، شحنهٔ زرهپوشان آسمان (ستارهٔ جنگاور فلک) کمان برمیگیرد.
هوش مصنوعی: بانگ «دور باش» که از پرتو و شکوه آن برمیخیزد مانند «لاحول» دیو را میراند، چنانکه هفت نقش آسمانی شرمسار از چهار سوی آن میگریزند.
هوش مصنوعی: خاکِ آستان آن در خاصیت، طبع را شاد میکند؛ درست مانند خاکی که زرِ ناب و درخشان در آن نهفته باشد.
هوش مصنوعی: رنجدیدگانِ گرفتاری، حریم آن را پناهگاه خود برمیگزینند و ندای غیبیِ بخت، پژواک آن را سخنگوی خود قرار میدهد.
هوش مصنوعی: بختی که از شکوه این بنا فربه شده، چوپانِ لاغران و نیازمندان است و حتی سایهٔ لاغر با یاد آن به چراگاهی پربار بدل میشود؛ یعنی ناتوانان در پناه آن توانگر میشوند.
هوش مصنوعی: اگر صاحب این سرا، که خود جایگاهِ قاضیالقضات است، در آن نبود، سعادت کی در درگاه آن جای میگرفت؟
هوش مصنوعی: خدایا به این سرا و صاحبش بر دشمنانِ دوستان پیروزی و اقبال بده؛ چنانکه مانند مرگ امید دشمنان را ببُرد و مانند سخنِ شاعر جاودان بماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خواسته تاراج گشته، سر نهاده بر زیان
لشکرت همواره یافه، چون رمهٔ رفته شبان
چیست آن آبی چو آتش و آهنی چون پرنیان
بیروان تن پیکری پاکیزه چون بیتنْ روان
گر بجنبانیش آب است، ار بلرزانی درخش
ور بیندازیش تیر است، ار بدو یازی کمان
از خرد آگاه نه در مغز باشد چون خرد
[...]
بس که جستم تا بیابم من از آن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
تا که میجستم ندیدم تا بدیدم گم شدم
گم شده گم کرده را هرگز کجا یابد نشان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
[...]
سرو دیدستم که باشد رسته اندر بوستان
بوستان هرگز ندیدیم رسته بر سرو روان
بوستانی ساختی تو برسر سرو سهی
پر گل و پر لاله و پر نرگس و پر ارغوان
ای بهار خوبرویان چند حیلت کرده ای
[...]
خسروا جائی بهمت ساختی، جائی بلند
پر ز خوان خواهی کنونش کرد و خواهی پر سخوان
تیر تو مفتاح شد در کار فتح قلعه ها
تیر تو مومول شد در دیده های دیده بان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.