چون اساس زمانه گشت درست
عدل و ظلم اندر آن تعین جست
جذب و دفعی به روی کار آمد
چرخ و اجرام آشکار آمد
اختری راست و اختری کج رفت
و اختری مارپیچ و معوج رفت
بر سر بام لاجورد نگار
گرم جنبش شدند و گشت و گذار
آن که سیرش در استقامت بود
ماند باقی بر این سپهر کبود
وان که از عدل و راستی و نظام
بود بیرون، دراوفتاد از بام
هرکه جز راستی نمود نماند
هرچه بیرون ز عدل بود نماند
از میان رفت ظالم و مظلوم
عدل و ترتیب ماند و نظم و رسوم
هم به روی زمین ز موجودات
مردم و جانور، جماد و نبات
عادل و ظالمند و شوم و سعید
زشت و زیبا و نامفید و مفید
آنچه بیرون ز نظم و قاعده است
گم شود کان تهی ز فایده است
آنچه را فایدت بود بسیار
او بگیرد به روزگار قرار
هرچه بیفایده است چون کف و دود
از جهان ناپدید گردد زود
هرکه از عقل دستیار گرفت
در صف راستان قرار گرفت
تهی از ظلم و جهل می گردد
زندگانیش سهل می گردد
ظلم جهل است و جهل تاریک است
راه این فرقه سخت باریک است
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بررسی مفهوم عدل و ظلم در زمانهای میپردازد که بر اساس حرکت اجرام آسمانی و نظم طبیعی شکل گرفته است. او توضیح میدهد که عدل و راستی به دوام و بقای انسانها و موجودات کمک میکند، در حالی که ظلم و فساد باعث سقوط و نابودی میشود. همچنین به این نکته اشاره میکند که هر چیزی که خارج از نظم و قاعده باشد، بیفایده است و از بین میرود. در نهایت، شاعر بر اهمیت عقل و آگاهی تأکید میکند و میگوید که فردی که از عقل استفاده کند، در مسیر راستی قرار میگیرد و به زندگی سهلتری دست مییابد.
هوش مصنوعی: زمانی که پایه و اساس دنیا به درستی شکل گرفت، عدالت و ظلم در آن مشخص شدند.
هوش مصنوعی: حرکت و تعامل اجرام آسمانی بر همدیگر نمایان شد و تأثیرات متقابل آنها به وضوح قابل مشاهده گشت.
هوش مصنوعی: ستارهای هست که به طور راست و مستقیم حرکت میکند، ستارهای که کج و ناصحیح میرود و ستارهای دیگر که به صورت مارپیچ و پیچیده حرکت میکند.
هوش مصنوعی: بر بالای سقف خانه، یکی از زیباهای لاجوردی رنگ، با شور و حرارتی مشغول حرکت و گشت و گذار است.
هوش مصنوعی: کسی که در راه پایداری و استقامت قرار دارد، در این جهان پر تغییر و بیثبات باقی میماند.
هوش مصنوعی: کسی که از عدالت، راستی و نظم خارج شود، در واقع از جایگاه خود سقوط میکند.
هوش مصنوعی: هر کسی که به جز حقیقت و صداقت عمل کند، در نهایت چیزی از او باقی نمیماند و هر چیزی که خارج از حدود انصاف و عدالت باشد، زودگذر است و دوام نمیآورد.
هوش مصنوعی: زمانی که ظلم و ستم از بین میرود، عدل و انصاف باقی میماند و نظام و آداب و رسوم برقرار میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به تنوع زندگی در زمین اشاره دارد و بیانگر وجود انسانها، حیوانات، گیاهان و اجسام بیجان است. هر یک از این موجودات بخشی از زندگی و طبیعت را تشکیل میدهند و در کنار یکدیگر وجود دارند.
هوش مصنوعی: انسانها در زندگی خود با انواع مختلفی از ویژگیها و حالات مواجه هستند؛ برخی عادل و برخی ظالماند، بعضی از افراد خوشبخت و برخی دیگر در شرایط بد قرار دارند. همچنین، زیبایی و زشتی، و مفید بودن و نامفید بودن نیز از خصوصیات مختلف انسانها و تجربیات آنهاست.
هوش مصنوعی: هر چیزی که از نظم و قاعده خارج باشد، در نهایت گم میشود، زیرا آنچه که فاقد سود و فایده است، بیمعنا خواهد بود.
هوش مصنوعی: هر چیزی که برای تو مفید است، در زمان مناسبش، به اندازه کافی به دستت خواهد رسید.
هوش مصنوعی: هر چه در زندگی ارزش و فایدهای ندارد، مانند کف روی آب یا دود، به سرعت از جهان محو میشود.
هوش مصنوعی: هر کسی که از خرد و اندیشه کمک بگیرد، در میان انسانهای نیکو و درستکار قرار خواهد گرفت.
هوش مصنوعی: زندگی او بدون ظلم و نادانی آسان و راحت میشود.
هوش مصنوعی: ظلم ناشی از نادانی است و نادانی خود مانند تاریکی میماند. راهی که این گروه در پیش گرفتهاند، بسیار دشوار و تنگ است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.