پاکرأیی بود بر راه صواب
یک شبی «محمود» را دید او به خواب
گفت: «ای سلطانِ نیکو روزگار!
حال تو چون است در دارالقرار؟»
گفت: تن زن، خونِ جان من مریز
دم مزن، چه جای سلطان است؟ خیز
بود سلطانیم پندار و غلط
سلطنت کی زیبد از مشتی سقط؟
حق که سلطان جهاندار آمدست
سلطنت او را سزاوار آمدست
چون بدیدم عجز و حیرانیِ خویش
ننگ میدارم ز سلطانیِ خویش
گر تو خوانی، جز پریشانم مخوان
اوست سلطانم، تو سلطانم مخوان
سلطنت او راست و من بر سودمی
گر به دنیا، در گدایی بودمی
کاشکی صد چاه بودی، جاه نی
خاشه روبی بودمی و شاه نی
نیست این دم هیچ، بیرون شو مرا
باز میخواهند یکیک جو مرا
خشک بادا بال و پر آن همای
کو مرا در سایهٔ خود داد جای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، سلطان محمود در خواب به حال خود و مقامش میاندیشد. او با صداقت از عجز و حیرت خویش در برابر حقیقت سخن میگوید و به این نتیجه میرسد که سلطنت او تنها یک توهم است. محمود به بیارزشی مقام خود پی میبرد و آرزو میکند که حتی اگر در فقر و گدایی باشد، بهتر از زندگی سلطنتی باشد که بر او تحمیل شده. او خواهان رهایی از این وضعیت و بازگشت به حقیقت وجودیاش است و حس میکند که تنها حق و حقیقت واقعی سلطانی شایستهاند.
هوش مصنوعی: محمود (سلطان محمود غزنوی) را یک شب در خواب دید که روحش به سوی راه درست و پاکی هدایت میشود.
هوش مصنوعی: او به محمود، که سلطان خوبیهاست، میگوید: حال تو در سرای قرار و آرامش چطور است؟
هوش مصنوعی: گفت: ای زن، جان مرا نریز و با نفس خود آرامش را به هم نزن، چون اینجا جایی برای سلطنت نیست؛ بلند شو و بدو.
هوش مصنوعی: ما فقط در خیال خود را سلطان میپنداریم و حقیقت این است که سلطنت به آدمهای بیارزشی مانند ما نمیچسبد.
هوش مصنوعی: حق، کسی است که از همه چیز سرپرستی و حکومت میکند و سلطنت برای او لایق و مناسب است.
هوش مصنوعی: وقتی که عجز و سردرگمی خود را دیدم، از اینکه خود را سلطان بدانم خجالت میکشم.
هوش مصنوعی: اگر تو مرا بخوانی، جز در حال پریشانی به عنوان یک گدا نمیتوانم خودم را معرفی کنم. او (سلطان محمود) سلطان من است، تو مرا سلطان خطاب نکن.
هوش مصنوعی: سلطنت از آن اوست و من تنها بهرهمند میشوم. اگر در دنیا چیزی از خود داشتم، به عنوان گدا شناخته میشدم.
هوش مصنوعی: ای کاش صد چاه وجود داشت و من در جایگاه و مقام بالا نبودم، بلکه تنها به جستوجوی خاشهها (ذرههای کوچک و بیاهمیتی) میپرداختم و نخواستم بر تخت شاهی بنشینم.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از ناکامی و بیارزشی همه چیز در این لحظه سخن میگوید و به تجربهای از بیتوجهی و فشار اشاره میکند که او را وادار به رهایی از محیط فعلی میکند. او احساسی دارد که دیگران به او نیاز دارند و این نیاز او را به خارج شدن از موقعیت فعلیاش وادار میسازد.
هوش مصنوعی: پر و بال همای (پرندهای خیالانگیز) که مرا در سایهاش مأمن و پناه داده، اکنون خشک و بیروح است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.