صوفیی را گفت آن پیر کهن
چند از مردان حق گویی سخن
گفت خوش آید زنان را بردوام
آنک میگویند از مردان مدام
گر نیم زیشان، ازیشان گفتهام
خوش دلم کین قصه از جان گفتهام
گر ندارم از شکر جز نام بهر
این بسی به زان که اندر کام زهر
جملهٔ دیوان من دیوانگیست
عقل را با این سخن بیگانگیست
جان نگردد پاک از بیگانگی
تا نیابد بوی این دیوانگی
من ندانم تا چه گویم، ای عجب
چند گم ناکرده جویم، ای عجب
از حماقت ترک دولت گفتهام
درس بیکاران غفلت گفتهام
گر مرا گویند ای گم کرده راه
هم به خود عذر گناه من بخواه
میندانم تا شود این کار راست
یا توانم عذر این صد عمر خواست
گر دمی بر راه او در کارمی
کی چنین مستغرق اشعارمی
گر مرا در راه او بودی مقام
شین شعرم شین شرگشتی مدام
شعر گفتن حجت بیحاصلیست
خویشتن را دید کردن جاهلیست
چون ندیدم در جهان محرم کسی
هم به شعر خود فروگفتم بسی
گر تو مرد رازجویی بازجوی
جان فشان و خون گری و راز جوی
زانک من خون سرشک افشاندهام
تا چنین خون ریز حرفی راندهام
گر مشام آری به بحر ژرف من
بشنوی تو بوی خون از حرف من
هر که شد از زهر بدعت دردمند
بس بود تریاکش این حرف بلند
گرچه عطارم من و تریاک ده
سوخته دارم جگر چون ناک ده
هست خلقی بی نمک بس بیخبر
لاجرم زان میخورم تنها جگر
چون ز نان خشک گیرم سفره پیش
تر کنم از شوروای چشم خویش
از دلم آن سفره را بریان کنم
گه گهی جبریل را مهمان کنم
چون مرا روح القدس هم کاسه است
کی توانم نان هر مدبر شکست
من نخواهم نان هر ناخوش منش
بس بود این نانم و آن نان خورش
شد عنا القلب جان افزای من
شد حقیقت کنز لایفنای من
هر توانگر کین چنین گنجیش هست
کی شود در منت هر سفله پست
شکر ایزد را که درباری نیم
بستهٔ هر ناسزاواری نیم
من ز کس بر دل کجا بندی نهم
نام هر دون را خداوندی نهم
نه طعام هیچ ظالم خوردهام
نه کتابی را تخلص کردهام
همت عالیم ممدوحم بس است
قوت جسم و قوت روحم بس است
پیش خود بردند پیشینان مرا
تا به کی زین خویشتن بینان مرا
تا ز کار خلق آزاد آمدم
در میان صد بلا شاد آمدم
فارغم زین زمرهٔ بدخواه نیک
خواه نامم بد کنید و خواه نیک
من چنان در درد خود درماندهام
کز همه آفاق دست افشاندهام
گر دریغ و درد من بشنودیی
تو بسی حیرانتر از من بودیی
جسم و جان رفت وز جان و جسم من
نیست جز درد و دریغی قسم من



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، صوفی به تبادل گفتگو با پیری میپردازد که از او میپرسد چرا درباره مردان حق صحبت میکند. صوفی بیان میکند که این سخنان برای دلخوشی مردم خوب است، هرچند خود او از حقیقت دور مانده و در دیوانگی به سر میبرد. او به حسرت و درد درونی خود اشاره میکند و میگوید که در جستجوی حقیقت و درک راز هستی است، اما از وضعیت خود ناامید است. در نهایت، او از دوری از بندهای دنیوی سخن میگوید و درد و دریغ خود را به عنوان تنها حقیقت وجودش معرفی میکند.
هوش مصنوعی: آن پیر کهن از صوفی درخواست کرد که چند تا از سخنان مردان راستین (مردان حق) را بیان کند.
هوش مصنوعی: پیر به صوفی میگوید که زنان را خوش میآید که همیشه از مردان سخن بگویند و این گفتهها برای آنها مداوم است.
هوش مصنوعی: اگر من هم از آنها (مردان حق) نباشم، خوشحالم که این قصه را از عمق وجودم بیان کردهام.
هوش مصنوعی: اگر فقط نام شکر را داشته باشم، باز هم بهتر از این است که در کام من زهر باشد.
هوش مصنوعی: تمام مطالب و نوشتههای من از دیوانگی تشکیل شده و عقل از شنیدن این سخن جدا و بیگانه شده است.
هوش مصنوعی: انسان نمیتواند از غم و اندوه و بیگانگی رهایی یابد، مگر اینکه تجربه و بوی این دیوانگی را احساس کند.
هوش مصنوعی: من نمیدانم چه بگویم، چه شگفتانگیز است که مدتی در جستجوی چیزی بودهام و هنوز هم گم شدهام، چه شگفتانگیز است.
هوش مصنوعی: از نادانی و حماقت، دربارهٔ از دست دادن نعمت و دولت سخن گفتهام و نیز دربارهٔ کسانی که در بیخبری و غفلت به سر میبرند، مطلبی بیان کردهام.
هوش مصنوعی: اگر به من بگویند ای کسی که راهت را گم کردهای، باید از خودم بابت گناهانم عذرخواهی کنم.
هوش مصنوعی: نمیدانم که آیا این کار به حقیقت درست میشود یا اینکه میتوانم عذر این صد سال عمر خود را بابت اشتباهاتم بخواهم.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای در راه او (خدای متعال) مشغول باشم، چگونه ممکن است که این همه در اشعار خود غرق شوم؟
هوش مصنوعی: اگر من در راه او مقام بلندی داشتم، شعرم همواره به زیبایی و لطافت میبود و به همین خاطر همواره در حال شگفتی و تأمل بودم.
هوش مصنوعی: شعر گفتن، دلیلی بیفایده است و به خود پرداخته، نشانهی نادانی و جاهلیتی است که انسان را از حقیقت دور میکند.
هوش مصنوعی: چون در این دنیا کسی را نزدیک و رازدار نیافتیم، پس چنان که لازم بود، دربارهٔ شعر خود بسیار سکوت کردم و نگفتم.
هوش مصنوعی: اگر تو مردی هستی که به دنبال اسرار و حقایق زندگی هستی، باید خود را فدای عشق و حقیقت کنی و با اشک و خون، اسرار را بجوی.
هوش مصنوعی: من به خاطر اینکه اشک و غم از چشمانم ریختهام، اینقدر دردناک و خونین صحبت میکنم.
هوش مصنوعی: اگر تو گوش خود را به عمق حقیقت بسپاری، از سخنان من بوی خون را خواهی شنید.
هوش مصنوعی: هر کسی که به خاطر بدعتها و انحرافات دینی دچار درد و رنج شده باشد، همین سخن عمیق و پرمحتوا برایش کافی است که او را از این زهر نجات دهد.
هوش مصنوعی: عطار میگوید که او در مقام یک عارف یا عالم (عطار) است و ممکن است در ظاهر دردها و رنجها (همچون سوختن از «تریاک» یا داروی درد) داشته باشد، اما در واقع، درد اصلی و جدیاش مثل جگر سوخته، ناشی از شاعرانه بودن و عمیق بودن تجاربش است، که به او اجازه نمیدهد به آسانی از آنها گذر کند.
هوش مصنوعی: مردم بیخبر و بیاحساس زیادی وجود دارند که به خوبی درک نمیکنند؛ به همین دلیل من از درد و رنج درون خود تنها به دل مشغول میشوم.
هوش مصنوعی: زمانی که با خوردن نان خشک سفره را پیش میآورم، از شدت شیفتگی و اشتیاق به معشوق (آرزو یا عشق) چشمانم را از لذتی که در این وضعیت دارم، پر میکنم.
هوش مصنوعی: من از دل خود سفرهای پرنعمت و تزئینشده میچینم و هر از گاهی به روحالقدس، یعنی جبریل، که در مرتبهای بسیار بلند است، مهمانی میدهم.
هوش مصنوعی: چون روحالقدس (جبریل) با من است، چگونه میتوانم نان هر تدبیرکننده و صاحب فکر را خراب و بیارزش کنم؟
هوش مصنوعی: من نمیخواهم نان کسی که بدخلق و بدسرشت است. همین نان من کافی است و همان نان خوبی که برای من فراهم شده است.
هوش مصنوعی: عشق و توجه خداوند به معشوق من، باعث زندگی و پایداری روح من شده است و این حقیقتی است که هرگز نابود نخواهد شد.
هوش مصنوعی: هر کسی که ثروتمند است، مانند گنجینهای ارزشمند به نظر میرسد؛ اما آیا او در برابر افراد بیارزش و پست، متواضع خواهد بود و از خود عذرخواهی خواهد کرد؟
هوش مصنوعی: شکر خدا را باید که من به چنین ویژگیها و مقامهایی دست نیافتهام و از دستاوردهای افراد نادرست و ناباب فاصله گرفتم.
هوش مصنوعی: من به هیچ کس از سر دل نمیتوانم محبت کنم و نام هر شخص بیارزشی را خداوند نمیدانم.
هوش مصنوعی: من هیچ وقت غذای ظالمی را نخوردهام و هیچ کتابی را به نفع خود تفسیر نکردهام.
هوش مصنوعی: عالیهمتی من که از جانب خداوند تقویت میشود، برای من کافی است و نیازی به قوت بدنی و روحی دیگر ندارم.
هوش مصنوعی: در گذشته، عارفان و بزرگان راه حقیقت مرا از خود دور کردند و به من آموختند که تا کی باید به این خودبینها و خودخواهیها ادامه دهم.
هوش مصنوعی: من از دست مردم و مشکلات آنها رها شدم و اکنون در میان دشواریها خوشحالم.
هوش مصنوعی: از این گروه بدخواه، که در میانشان هستم، آزاد هستم و با این حال دربارهی من چه خوب یا بد بگویید، برای من اهمیتی ندارد.
هوش مصنوعی: من به شدت در درد و رنج خود غرق شدهام که از هر طرف و از تمام جهات، دست و پای خود را به علامت یاری بلند کردهام.
هوش مصنوعی: اگر تو ناراحتی و غم من را بشنوی، احتمالاً به مراتب بیشتر از من شگفتزده و در حیرت خواهی شد.
هوش مصنوعی: تنها چیزی که از من باقی مانده، درد و حسرت است، چرا که نه جسمی دارم و نه جان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.