یکی کَشتی شکست و هفتصد تن
درآب افتاد و باقی ماند یک زن
زنی برتختهٔ آنجا مگر ماند
بزاد القصّه وز وی یک پسر ماند
چو بنهاد آن زن آشفته دل بار
فرو افتاد در دریا نگونسار
بر آن تخته بماند آن کودک خرد
پیاپی موجش از هر سو همی برد
خطاب آمد بباد و موج و ماهی
که این طفلیست در حفظ الهی
نگه دارید تا نرسد بلائیش
که میباید رسانیدن بجائیش
همه روحانیان گفتند الهی
چه شخصست این میان موج و ماهی
خطاب آمد کزین شوریده ایّام
چو وقت آید شوید آگه بهنگام
چو آخر بر کنار بحر افتاد
بکفّ آورد صیّادیش استاد
به شیر و مرغ و ماهی کرد دم ساز
بخون دل بپروردش باعزاز
چو بالا برکشید و راه دان شد
مگر یک روز در راهی روان شد
بره در سرمه دانی یافت یاقوت
که در خاصیّتش شد عقل مبهوت
چو میلی برکشید از سرمهٔ پاک
بیک ره عرش و کرسی دید و افلاک
چو میلی نیز در چشم دگر کرد
بگنج جملهٔ عالم نظر کرد
هزاران گنج زیر خاک میدید
ز مه تا پشتِ ماهی پاک میدید
ملایک جمله میگفتند کای پاک
چه بندهست این چنین شایسته ادراک
چنین آمد ز غیب الغیب آواز
که نمرودست این شخص سرافراز
زند لاف خدائی و بصد رنگ
برون آید بکین ما بصد جنگ
ببین تا چون بپروردش درین راه
چگونه خوار باز افکند ناگاه
کسی را در دو عالم هر که خواهی
وقوفی نیست بر سرّ الهی
بعلّت چیست خود مشغول بودن
نخواهد بود جز معلول بودن
وگر در چار طبعی هیچ شک نیست
که کژ طبعی و هرگز چار یک نیست
بدین دریا درآ و سرنگون آ
هم از طبع و هم از علّت برون آ
نه ازچرخ برین برتر رود روز
که او هم سرنگون آمد شب و روز
همه کار جهان از ذرّه تا شمس
چه میپرسی کأَن لَم تَغنَ بالاَمس
شکست آوردِ گردون از مجرّه
سبک نکند که گردی ذرّه ذرّه
جهان را رخش گردونست در زین
که خورشیدست بر وی زینِ زرّین
چو عالم را فنا نزدیک گردد
چو شب خورشیدِ او تاریک گردد
نهند آن زینِ او دانی چگونه
برین مرکب ز مغرب باژگونه
ازان بر عکس گردانند خورشید
که این زین مینگردانند جاوید
برآر از جانِ پر خون آهِ دلسوز
که نه از شب خبرداری نه از روز
شبت خوش باد وزین شب خوش چه سودت
که روز روشنی هرگز نبودت
اگرخواهی که باشی روز و شب شاد
مکن تاتو توئی زین روز و شب یاد
ولی تا تو توئی در خویش مانده
نخواهی بود جز دل ریش مانده
تو میباید که بیخود گردی از شور
شوی پاک از خود و از کارِ خود کور
که تا تو خویش را بر کار بینی
اگردر خرقهٔ زنّار بینی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در حکایت نمرود، داستان مردی روایت میشود که کشتی او در دریا غرق میشود و فقط یک زن و نوزادش زنده میمانند. زن نوزاد را در دریا رها میکند و او تحت حفاظت الهی قرار میگیرد. او به تدریج بزرگ میشود و استعدادهای شگفتانگیزی را نشان میدهد. در این میان، ملایک از قدرت او شگفتزده میشوند و دریافته میشود که او نمرود است، کسی که بر سر خدا ادعا میکند و باید به سرنوشتی ویرانگر دچار شود. در پایان، شعر درباره ناپایداری دنیا و ضرورت رهایی از خویشتن و تعلقات دنیوی بحث میکند.
هوش مصنوعی: یک کشتی خراب شد و هفتصد نفر در آب افتادند، ولی فقط یک زن نجات پیدا کرد.
هوش مصنوعی: زنی در آنجا بر صفحه چوبی (تخته) باقی ماند و از او تنها یک پسر متولد شد.
هوش مصنوعی: زن با دلآشفته و ناراحت، بار و محمولهاش را در دریا انداخت و بارش به سمت پایین غرق شد.
هوش مصنوعی: کودک کوچک در آن تخته چوبی ماند و به طور مداوم امواج دریا او را از هر طرف میبرد.
هوش مصنوعی: خطاب به باد و موج و ماهی شده که این کودک، تحت حفاظت خداوندی است.
هوش مصنوعی: برای حفظ این طفل، او را نگهدارید تا بلا به او نرسد و در زمانی مناسب به مقصودش برسانید.
هوش مصنوعی: همه دانشمندان و عالمان دین در حیرتاند و میگویند: «خدای بزرگ، این شخص کیست که در میان این امواج و ماهیها قرار دارد؟
هوش مصنوعی: ندایی آمد که در این روزگار آشفته، زمانی خواهد رسید که تو به موقع و مناسب آگاه خواهی شد.
هوش مصنوعی: وقتی که در نهایت، او (صیاد) در کنار دریا افتاد، استادش (که به عنوان صیاد هنرمند شناخته میشود) او را با دستانش گرفت.
هوش مصنوعی: به شیر و مرغ و ماهی، غذاهای گوناگون داد و با محبت و دلسوزی، او را بزرگ کرد و تربیت نمود.
هوش مصنوعی: وقتی او (نمرود) به مقام بلندی رسید و به کمال دانایی دست یافت، تنها یک روز در حالی که در راهی بود، حرکت کرد.
هوش مصنوعی: او (نمرود) در ظرفی از سرمه، یاقوتی را دید که خاصیتهای شگفتانگیزی دارد و این امر باعث حیرت عقل او شد.
هوش مصنوعی: وقتی که ارادهای از سرمهٔ پاک برمیخیزد، به یک مسیر مینگرد که عرش و کرسی و افلاک را مشاهده میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که او به چیزی دیگر نظر کرد، تمامی گنجهای جهان را به نظاره نشست.
هوش مصنوعی: عطار در این بیت به توصیف حالت نمرود میپردازد که هزاران گنج را زیر خاک مشاهده میکند؛ و از سوی دیگر، تا پشت ماه، یعنی به عمق و فاصلهای بسیار دور نیز نگریسته و چیزهای پاک و باارزش را میبیند. این تصویر به توانایی فوقالعاده و بینش وسیع او اشاره دارد.
هوش مصنوعی: ملائکه (فرشتگان) میگفتند که ای پاک (خداوند)، این بنده (نمرود) چه شخصیت شایستهای است که چنین توانایی در فهم و ادراک دارد.
هوش مصنوعی: پیامی از عالم غیب رسید که این شخص محترم (نمرود) همانند کسی است که ادعای بزرگی و خداوندی دارد.
هوش مصنوعی: نمرود به دروغ ادعا میکند که خداست و با ظاهری رنگارنگ خود را نشان میدهد، در حالی که به خاطر دشمنیاش با ما، بارها در جنگهای متعدد شکست خورده است.
هوش مصنوعی: بدان که میبینیم خداوند چگونه نمرود را در این مسیر هدایت کرد و ناگهان او را به ذلت و خاری مبتلا ساخت.
هوش مصنوعی: هیچکس در این دو جهان، هر که باشد، بر رازهای الهی آگاهی ندارد.
هوش مصنوعی: انسان به خاطر علتهایی که او را مشغول کرده، نمیتواند به خود مشغول باشد، بلکه تنها به علتهایی که بر او تأثیر میگذارد وابسته است.
هوش مصنوعی: اگر در چهار طبع (خود) هیچ تردیدی وجود ندارد، پس نادرستی طبع (کژ طبعی) وجود دارد و هرگز چهار طبع (همه آنها) یکسان نیستند.
هوش مصنوعی: به این دریا وارد شو و خود را رها کن، چرا که از نیرنگ و علتهای ناکارآمد باید خود را آزاد کنی و به وضعیتی جدید بروی.
هوش مصنوعی: نه هیچ روزی از آسمان برتر نمیرود، زیرا حتی آسمان نیز در نهایت به سرنگونی میرسد، همانطور که شب و روز در حرکتاند.
هوش مصنوعی: همه کارهای جهان، از کوچکترین چیزها تا بزرگترین آنها، چه سوالی داری که انگار دیروز در این دنیا وجود نداشتهای؟
هوش مصنوعی: بر اساس حرکت و چرخش گردونهٔ آسمان، هیچ چیز از بیوزنی و سبکی خارج نمیشود و همه چیز به صورت ذره ذره وجود دارد.
هوش مصنوعی: جهان مانند اسب سوار است که بر گردونه (آسمان) قرار دارد و خورشید زین زرینی است که بر این اسب گذاشته شده است.
هوش مصنوعی: زمانی که جهان به سوی فنا و نابودی نزدیک میشود، مانند شب، نور خورشید او (خدا) نیز در تاریکی فرو میرود.
هوش مصنوعی: آیا میدانی آن زین او (یعنی زین نمرود) را چگونه بر این مرکب (مرکب او) میگذارند که بر خلاف (و از سوی) مغرب است؟
هوش مصنوعی: اگر خورشید بهعکس بچرخد، این زین (به معنای زینت یا مقام) را هم دوراندهای در نظر بگیر که همیشه در نظر میماند و تغییر نمیکند.
هوش مصنوعی: از دل پر درد و خون خود، برای دیگران فریاد بزن که تو نه از شب آگاهی داری و نه از روز.
هوش مصنوعی: شبت مبارک باشد، اما از این شب خوش چه نفعی میبری وقتی که روز روشنی هرگز نداشتهای؟
هوش مصنوعی: اگر میخواهی همیشه شاد باشی، نباید همواره به یاد روز و شب باشی که یکی پس از دیگری میگذرد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که در خودت ماندهای و خود را فراموش نکردهای، به جز دل شکسته و رنجیده، چیزی نخواهی داشت.
هوش مصنوعی: تو باید بدون خودخواهی و دلبستگی به دنیا باشی، و از احساسات و کارهای خودت رها شوی و در حالت ناباوری به زندگی نگاه کنی.
هوش مصنوعی: هرگاه تو خود را در انجام کارهایت ببینی، در آن صورت اگر به لباس نجاتدهنده (زنّار به معنای ریسمان نجاتدهنده) نیز نگاهی بیندازی، خود را در نهایت در چنگِ خویشتنگرایی خواهی یافت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.