گر تو خلوتخانهٔ توحید را محرم شوی
تاج عالم گردی و فخر بنی آدم شوی
سایهای شو تا اگر خورشید گردد آشکار
تو چو سایه محو خورشید آیی و محرم شوی
جانت در توحید دایم معتکف بنشسته است
تو چرا در تفرقه هر دم به صد عالم شوی
بودهای همرنگ او از پیش و خواهی بد ز پس
این زمان همرنگ او شو نیز تا همدم شوی
چون نداری ز اول و آخر خبر جز بیخودی
گر بکوشی در میانه بیخود اکنون هم شوی
رنگ دریا گیر چون شبنم ز خود بیخود شده
تا شوی همرنگ دریا گرچه یک شبنم شوی
چیست شبنم یک نم از دریاست ناآمیخته
گر بیامیزی تو هم در بحر کل بی غم شوی
ور در آمیزی ز غفلت با هزاران تفرقه
چون نتابد بحر صحبت بو که تو محرم شوی
دل پراکنده روی از جام جم در آینه
جز پراکنده نبینی از پی ماتم شوی
هیچ بودی هیچ خواهی شد کنون هم هیچ باش
زانکه گر تو هیچ گردی تو ز هیچی کم شوی
گر تو ای عطار هیچ آیی همه گردی مدام
ور همه خواهی چو مردان هیچ در یک دم شوی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ارزش توحید و وحدت فکر میکند و میگوید که اگر کسی وارد خلوت توحیدی شود، به مقام والایی میرسد و از دیگران برتر میشود. او تأکید میکند که تنها در سایه توحید میتوان محرم حقیقت شد و به آرامش دست یافت. شاعر به تفرقه و پراکندگی انسانها اشاره کرده و از آنها میخواهد که به سمت یگانگی و بیخودی بروند تا به حقیقت نزدیک شوند. او با مثالهای مختلف، از جمله شبنم و دریا، مفهوم بیخود شدن و یکی شدن با حقیقت را بیان میکند و در نهایت به این نتیجه میرسد که انسان باید هیچانگار شود تا به مقام واقعی خود دست یابد.
هوش مصنوعی: اگر تو به راز و باطن توحید دسترسی پیدا کنی و آن را درک کنی، به بالاترین مقام انسانی میرسی و مورد احترام و افتخار همهٔ انسانها خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در عالم وجود مقام و منزلتی پیدا کنی، باید همچون سایهای باشی که در کنار خورشید (نماد حقیقت و توحید) قرار میگیرد و با نزدیکی به او، به کمال و حجابزدایی برسد.
هوش مصنوعی: روح تو همیشه در عبادت و وحدت خداوند نشسته است؛ پس چرا هر لحظه در جدایی و اختلاف با صدها عالم و مردم مختلف میگردی؟
هوش مصنوعی: تو از قبل با او همرنگ و شبیه بودهای، پس چرا اکنون باید بد عمل کنی؟ در این زمان نیز باید همانند او باشی تا بتوانی همدم او شوی.
هوش مصنوعی: تو از ابتدا و انتها بیخبر هستی و فقط در حالتی هستی که خود را به نوعی بیخود کردهای؛ اگر حتی تلاش کنی که در میانهٔ راه به خودآگاهی برسی، باز هم در حال حاضر باید بیخود باقی بمانی.
هوش مصنوعی: خود را از خود بیخبر کن و مانند رنگ دریا به حالت بیخودی دستیابی؛ اگرچه تو فقط یک شبنم باشی، با این حال میتوانی همرنگ دریا شوی.
هوش مصنوعی: شبنم تنها قطرهای از دریاست که با آن آمیخته نیست؛ اگر تو هم به دریا بپیوندی، در این دریا بیغم و آسوده خواهی بود.
هوش مصنوعی: اگر از غفلت و تفرقه دور شوی و به ارتباط با دیگران بپردازی، مانند دریا از صحبتها و گفتگوها بهرهمند میشوی و به مراتب بالاتر نزدیکتر میشوی.
هوش مصنوعی: اگر دل انسان پراکنده باشد، به هیچ وجه نمیتواند مانند آینهٔ جام جم (که نماد روشنایی و آگاهی است) یک تصویر واضح ببیند و فقط فضایی آشفته و پراکنده را مشاهده میکند. این آشفتهحالی ناشی از غم و ماتم است.
هوش مصنوعی: تو در اصل هیچ هستی و به هیچ چیز تمایل نداشته باش. همین حالا هم به حالتی که هیچ هستی، ادامه بده؛ زیرا اگر به هیچ تبدیل شوی، از هیچ بودن کمتر میشوی.
هوش مصنوعی: اگر تو ای عطار به حالت هیچ درآیی، دائماً در حال گردش و تغییر خواهی بود و اگر بخواهی همچون مردان، در یک لحظه به حالت هیچ تبدیل خواهی شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ترک عجب و کبر کن تا قبله عالم شوی
سیرت ابلیس را بگذار تا آدم شوی
گر چه تلخی، دامن اهل صفایی را بگیر
تا مگر شیرین به چشم خلق چون زمزم شوی
روی پنهان کن که خار تهمت ابنای دهر
[...]
بنده عالم چرا از بهر ده درهم شوی؟
بنده یک خواجه شو، تا خواجه عالم شوی؟!
داد خود بستان ز آیین تواضع، ای جوان
کاین سعادت نیست ممکن چون ز پیری خم شوی
نطفه از پشت پدر، صورت نبندد بی سفر
[...]
بر رخ هر آرزو در بند تا محرم شوی
دیده پوش از سیر باغ خلد تا آدم شوی
میکند از ترک لذت موم جا در چشم داغ
دل ز وصل انگبین بردار تا مرهم شوی
زد حباب از خودنمایی خیمه از دریا برون
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.