دوش درآمد ز درم صبحگاه
حلقهٔ زلفش زده صف گرد ماه
زلف پریشانش شکن کرده باز
کرده پریشان شکنش صد سپاه
از سر زلفش به دل عاشقان
مژده رسان باد صبا صبحگاه
مست برم آمد و دردیم داد
تا دلم از درد برآورد آه
گفت رخم بین که گر از عشق من
توبه کنی توبه بتر از گناه
گفتمش ای جان چکنم تا مرا
زین می نوشین بدهی گاه گاه
گفت ز خود فانی مطلق بباش
تا برسی زود بدین دستگاه
گر بخورندت به مترس از وجود
گرچه بگردی تو نگردی تباه
آهو چینی چو گیاهی خورد
در شکمش مشک شود آن گیاه
مات شو ار شاه همه عالمی
تا برهی از ضرر آب و جاه
از شدن و آمدن و از گریز
کی برهد تا نشود مات شاه
گفتمش از علم مرا کوههاست
کس نتواند که کند کوه کاه
گفت که هرچیز که دانستهای
جمله فرو شوی به آب سیاه
چون همه چیزیت فراموش شد
بر دل و جانت بگشایند راه
یوسف قدسی تو و ملک تو مصر
جهد بر آن کن که برآیی ز چاه
تا سر عطار نگردد چو گوی
از مه و خورشید نیابد کلاه
هرکه درین واقعه آزاد نیست
گو برو و خرقه ز عطار خواه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل، به بیان دلدادگی و جذابیت معشوق میپردازد که در صبحگاه با زلفی پریشان وارد میشود و دل عاشقان را شاد میکند. او با بیان درد و عشق خود، به معشوق میگوید که از عشقش توبه نکند چرا که این توبه بدتر از گناه است. شاعر در گفتگو با معشوق، به دنبال چارهای برای رفع دردهای دل خود است و معشوق توصیه میکند که خود را از عالم مادی جدا کند تا به حقیقت نزدیکتر شود. اشاره به داستان یوسف و چاه به عنوان نماد تلاش برای رهایی از گرفتاریهای دنیوی و نرسیدن به مقام و جاه، از دیگر مضامین شعر است. در نهایت، شاعر بر لزوم کنار گذاشتن داناییهای دنیوی و آزاد شدن از قید و بندها تاکید میکند و به دنبال ایمان و راهی به سوی رستگاری است.
هوش مصنوعی: دیشب در صبح زود، هنگام طلوع آفتاب، آن حلقهٔ زلف او که مانند صفی از ماه است، به در خانهام وارد شد.
هوش مصنوعی: زلف پردهدار و پریشان او مانند فریبی است که دلها را گرفتار میکند و نیرویش به اندازهای است که میتواند تمام لشکرها را به هم بریزد.
هوش مصنوعی: باد صبحگاهی از سر زلف او به دل عاشقان خبر خوش میآورد.
هوش مصنوعی: مستم و به خاطر عشق درد و رنج بسیاری را تحمل کردهام تا اینکه دلتنگیام باعث شود از عمق وجود آهی بکشم.
هوش مصنوعی: او به من گفت که اگر از عشق من توبه کنی، این توبه بدتر از خود گناه است.
هوش مصنوعی: به او گفتم، ای جان! چه کنم تا گاهی از این شراب خوشمزه به من بدهی؟
هوش مصنوعی: او (عطار) میگوید: خود را به طور کامل از وجود مادّی جدا کن و فانی شو تا به سرعت به این مقام و دستگاه معنوی دست یابی.
هوش مصنوعی: اگر دیگران تو را به خاطر وجودت مورد آزار قرار دهند، نگران نباش؛ چون هرچقدر هم که به دور خود بچرخی، آسیب نمیبینی و تباه نخواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر آهویی گیاه چینی بخورد، در شکمش تبدیل به مشک (بوی خوش) میشود. این بیت به تغییری اشاره دارد که در اثر مصرف چیزهای خوب اتفاق میافتد.
هوش مصنوعی: اگر شاهی را که تمام دنیا در اختیارش است، فدای عشق کنی، به تو کمک میکند تا از آسیب و سختیها نجات یابی.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان از تغییرات و رفتوآمدها و گریزها رهایی یافت تا انسانی تحت تأثیر نشود و شگفتزدهی سلطانی نشود؟
هوش مصنوعی: به او گفتم که دانش من به اندازهای است که مانند کوه بزرگ و بینهایت است و هیچکس نمیتواند آن را به اندازهی کاه کوچک کند.
هوش مصنوعی: او میگوید هر چیزی که آموختهای را فراموش کن، زیرا همه آنها در برابر چالشهای بزرگ زندگی ارزش چندانی ندارند و در نهایت به مانند قطرهای در آب سیاه ناپدید میشوند.
هوش مصنوعی: زمانی که تمام چیزهایی را که میدانی از یاد ببری، به روح و ذهنت اجازه میدهند که به سوی روشنی و راههای جدید باز شود.
هوش مصنوعی: تو همچون یوسف، که روحی مقدس داری و از تو پرچم پادشاهی در مصر بر افراشته است. باید تلاش کنی تا از چاه تاریکی به نور و قدرت برسی.
هوش مصنوعی: عطار میگوید تا زمانی که او (عطار) به مقام و جایگاهی نرسد که مانند گوی در میدان باشد و با خورشید و ماه برابری کند، به موفقیت و کلاهی (سمبل مقام) دست نخواهد یافت.
هوش مصنوعی: هر کسی که در این واقعه (مسائل و مشکلات دنیا) آزاد نیست، برو و از عطار، لباس صوفیانه (خرقه) بگیر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
داد صبا مژده که ساغر بخواه
یوسف گل باز برآمد زچاه
لشگر نوروز برون تاختند
رفت دی سرد دم عمر کاه
شاه ریاحین سوی بستان چمید
[...]
کرد قبا جبه خورشید و ماه
زین دو کلهوار سپید و سیاه
ای به رخِ روشن و زلفِ سیاه
کرده شب و روز جهانی تباه
سلسلۀ زلف تو بر پای باد
آینۀ حسن تو در دست ماه
صورت جان روی نماید مرا
[...]
تا زچنان بخشش مفلس پناه
شکرکنان پای نهادم به راه
کحل بصر نیست جز آن خاک راه
چشم به سرمه مکن ای دل سیاه
دود شنیدم سوی خوبان رود
با تو رسد عاقبت این دود آه
درد تو گر جرم و گنه مینهند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.