چو خورشید جمالت جلوهگر شد
چو ذره هر دو عالم مختصر شد
ز هر ذره چو صد خورشید میتافت
همه عالم به زیر سایه در شد
چو خورشید از رخ تو ذرهای یافت
بزد یک نعره وز حلقه به در شد
جهان آشفته و شوریدهدل گشت
فلک سرگشته و دریوزهگر شد
هزاران قرن پوشیده کبودی
ز سر آمد به پا وز پا به سر شد
ازین چندین بگردید او که ناگاه
خبر یافت از تو وز خود بی خبر شد
بسا رستم که اینجا زنصفت گشت
بسا مطرب که اینجا نوحهگر شد
قدر کاینجا رسید از خویش گم گشت
قضا کانجا رسید اندک قدر شد
بشست از جان و از دل دست جاوید
کسی کو مرد راه این سفر شد
درین ره هر که نعلینی بینداخت
هزاران راهرو را تاج سر شد
ولی چون سر بباخت اول درین راه
ازین نعلین آخر تاجور شد
درین منزل کسی کو پیشتر رفت
به هر گامش تحیر بیشتر شد
عجب کاری ، که موری مینداند
که با عرش معظم در کمر شد
شبی موجی ازین دریا برآمد
از آن وقتی فلک زیر و زبر شد
چو کرسی عرش حیران ماند برجای
چو دنیا و آخرت یک ره گذر شد
چه دریایی است این کز هیبت آن
جهان هر ساعتی رنگ دگر شد
ازین دریا چو عکسی سایه انداخت
جدا هر ذرهای بحر گهر شد
ازین دریا دو عالم شور بگرفت
که تا ترتیب عالم معتبر شد
درآمد موج دیگر آخرالامر
دو عالم محو گشت و بی اثر شد
ز حل و عقد شرح این مقالات
دل عطار در خون جگر شد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به وصف زیبایی و تاثیرات آن بر جهان میپردازد. وقتی جلوه جمال معشوق مانند خورشید نمایان میشود، همه عالم در سایهاش قرار میگیرد و تأثیر عمیقی بر دلها و آسمان دارد. در این دگرگونی، هر ذرهای از این نور بهرهمند میشود و حتی شخصیتهای بزرگ نیز تحت تأثیر زیبایی معشوق قرار میگیرند و به نوعی از خود بیخبر میشوند. در این سفر معنوی، هر کسی که قدمی برداشت، به تحیر و شگفتی بیشتری دست مییابد و در نهایت همه چیز در این دریای عشق محو و بیاثر میشود، به طوری که حتی جریانات و معانی قضا و قدری نیز تحت تاثیر این زیبایی قرار میگیرند. عطار در انتها به عمق این موضوع و تالمات دل خود اشاره میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که جمال تو مانند خورشید نمایان شد، تمام هستی به اندازهٔ یک ذره کوچک و ناچیز به نظر رسید.
هوش مصنوعی: هر ذرهای که از نور خورشید تو میتابد، مانند صد خورشید میدرخشد و این نور به قدری زیاد است که تمام عالم را در سایه خود قرار میدهد.
هوش مصنوعی: چون خورشید از رخ تو نوری به ذرات رسید، ذرات با صدای بلندی آن را اعلام کردند و از حلقه (محیط) خارج شدند.
هوش مصنوعی: پس از آنکه نور و زیبایی چهرهٔ تو مثل خورشید درخشید، جهان به هم ریخت و دلها آشفته و پریشان شدند؛ حتی آسمان هم حیرتزده و مثل گدایانی که برای کمک دست دراز میکنند، در این وضعیت قرار گرفت.
هوش مصنوعی: هزاران سال به درازا کشید که غم و اندوهی پنهان بر سر و پای آدمی حاکم بود، اما اکنون این حالت تغییر کرده و از پا به سر آمده است.
هوش مصنوعی: او (شخصی که در نظر است) از مدتها به گرد خود میچرخید و در پی چیزهایی بود، ناگهان خبری از تو دریافت کرد و به همین خاطر از وضعیت خود بیخبر شد.
هوش مصنوعی: برخی افراد که در اینجا به ویژگیهای خاصی شناخته میشدند، به ناچار تغییر حالت داده و به شکلهای دیگری درآمدهاند؛ مانند رستم (پهلوان افسانهای) که زنصفت شده و یا مطرب (نوازندگان) که به نوحهگر (عزاخوان) تبدیل شدهاند.
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که در این دنیا، انسانها به خاطر تقدیر و سرنوشت خود گاهی ارزش و هویت اصلی خود را از دست میدهند و وقتی به منظور مشخصی میرسند، اندازه و شأن آنها کاهش مییابد.
هوش مصنوعی: کسی که در این سفر مهم و دشوار، از جان و دل خود بگذرد و زحمت بکشد، به مقام جاودانی و ارزشمندی دست مییابد.
هوش مصنوعی: در این مسیر، کسی که نعلینش را بیندازد (ترک لذتهای دنیوی کند)، برای هزاران مسافر دیگر مانند تاجی بر سر میشود.
هوش مصنوعی: ولی وقتی که نخستین بار در این راه شانس خود را باخت، در نهایت از این نعلین به تاج (نظیر عزت و مقام) رسید.
هوش مصنوعی: در این مسیر، هر کس که بیشتر پیش رفته باشد، با هر قدمی که برمیدارد، بیشتر دچار حیرت و سردرگمی میشود.
هوش مصنوعی: عجب این است که موجودی کوچک و ناچیز مثل مور، نمیداند که در بالاترین جایگاه، یعنی عرش الهی، در چه وضع و حالتی قرار دارد.
هوش مصنوعی: شبی از دریا موجی برخاست که بهقدری بزرگ بود که جهان زیر و رو شد.
هوش مصنوعی: چنانکه عرش (پایه و تخت خدا) در حیرت بیحرکت ماند، دنیا و آخرت نیز همچون یک راه گذرا و زودگذر به نظر آمدند.
هوش مصنوعی: این دریا نشان از قدرت و عظمت آن جهان دارد که به خاطر هیبت و جلالش، هر لحظه رنگ و حالتی متفاوت به خود میگیرد.
هوش مصنوعی: از این دریا، وقتی که تصویری نمایان شد، هر جزئی از آن به مانند یک دُر و گوهر باارزش گردید.
هوش مصنوعی: از این دریا، دو عالم شوری گرفتند تا اینکه نظم و ترتیب عالم ثابت و معتبر شد.
هوش مصنوعی: در نهایت، موج دیگری به وجود آمد و سبب شد که این دو عالم (جهان مادی و معنوی) ناپدید و بیاهمیت شوند.
هوش مصنوعی: عطار به توضیح و تحلیل این مباحث میپردازد، و به خاطر این کار، دلش به شدت زجر میکشد و خون جگرش میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چو خورشید فلک در باختر شد
چو روی عاشقان همرنگ زر شد
چو خسرو بر سر کوی شکر شد
سپاهان قصر شیرینی دگر شد
بسی با عقل خود زیر و زبر شد
ولی هر لحظه عشقش گرمتر شد
بخواب اندر مگر موشی شتر شد
ز پری تنش دل نیز پر شد
چو سِیرِ حبّه بر خطِّ شجر شد
ز نقطه خطّ، ز خطّ دَوْری دگر شد
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.