عارف بنا به آنچه در دیوانش نوشته این تصنیف را پس از جدایی از «دوست وفادارش» استاد علیمحمد معمارباش، بین قم و اصفهان ساخته است (سال ۱۳۲۹ ه.ق).
از کفم رها، شد قرار دل
نیست دست من، اختیار دل
هیز و هرزهگرد، ضدّ اهل درد
گشته زین در آن در مدارْ دل
بیشرفتر از دل مجو که نیست
غیر ننگ و عار، کار و بار دل
خجلتم کُشد، پیش چشم از آنک
بود بهر من در فشارِ دل
بس که هر کجا رفت و برنگشت
دیده شد سفید، ز انتظار دل
عمر شد حرام، باختم تمام
آبرو و نام، در قمار دل
بعد از این ضرر، ابلهم مگر
خم کنم کمر زیر بار دل؟
هر دو ناکسیم، گر دگر رسیم
دل به کار من، من به کار دل
داغدار چون لاله اش کنم
تا به کی توان بود خار دل
همچو رستم از تیر غم کُنم
کور چشم اسفندیار دل
خون دل بریخت از دو چشم من
خوشدلم از این، انتحار دل
افتخار مرد در درستی است
وز شکستگی است اعتبار دل
عارف این قدر لاف تا به کی؟
شیر عاجز است از شکار دل
مقتدرترین خسروان شدند
محو در کف اقتدار دل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این تصنیف پس از جدایی عارف از دوستی وفادار ساخته شده است. شاعر از دلِ بیقرار و ولگرد خود شکایت میکند که آبرو و عمرش را در قمار عشق به باد داده است، و تصمیم میگیرد دیگر زیر بارش نرود و آن را مانند رستم با اسفندیار از پا درآورد. در پایان به خود نهیب میزند که این لافها بیهوده است، چون حتی شیر و نیرومندترین پادشاهان هم در برابر قدرت دل ناتوان بودهاند.
هوش مصنوعی: عارف در دیوانش نوشته است که این تصنیف را پس از جدا شدن از دوست وفادارش، استاد علیمحمد معمارباش، در راه قم و اصفهان در سال ۱۳۲۹ هجری قمری ساخته است.
هوش مصنوعی: آرام و قرار دلم از دستم رفته است و اختیار دل دیگر در دست من نیست.
بدین شیوه ره پیمودن و از این درِ رهایی و سرخودی و ولنگاری وارد آمدن _که دل آن را برگزیده است و در بیت نخستْ سخنِ آن رفت_ باعث شده تا آن دلِ در مدار و سر به راه، هرزهگرد و گیج و گمراه شود و پاکی و معصومیّتش از دست برود و نتیجتاً دیگر این دل، در مدارْ نه، بلکه هرز میگردد! (در بارهٔ عیب قافیه _با توجه به ساکن بودن آخر «مدار»_ در این بیت نیز، باید گفت که: گاهی شاعرِ نغمهدان و قافیهپرداز، موسیقی برایش در اولویت قرار داشته و چنین خطاهایی از او سر میزده است. تا حدی که حتی حافظ نیز از این ماجرا مستثنا نیست. برای اطمینان، بررسی کنید قافیه را در بیتِ «صلاح کار کجا و من خراب کجا/ببین تفاوت ره کز کجاست تا به کجا».)
هوش مصنوعی: چیزی بیآبروتر از دل پیدا نمیکنی، چون همهٔ کار و بارش جز ننگ و رسوایی نیست.
شرمندهٔ چشم خونبار خود هستم؛ چراکه به خاطر من، زیر بار ستم و فشارِ دل بوده است!
هوش مصنوعی: دل آنقدر به هر جا رفت و بازنگشت که چشمم از انتظار بازگشتنش سفید و نابینا شد؛ اشارهای به نابینا شدن یعقوب در انتظار یوسف.
هوش مصنوعی: عمرم تباه شد و همهٔ آبرو و نامم را در قماری که با دل کردم باختم.
هوش مصنوعی: پس از اینهمه زیان، مگر ابلهام که باز زیر بار دل کمر خم کنم؟
من و دل از آنچه گذشت و تقصيرمان بود، پشیمانیم و پشت دست خود را داغ گذاشته ایم که دیگر کاری به کار یکدیگر نداشته باشیم.
مثل لاله او را داغدار میکنم. تا کی خار و خفیف دل باشم.
هوش مصنوعی: همانگونه که رستم با تیر چشم اسفندیار را کور کرد، من هم با تیر غم چشم دلِ رویینتن و سرکش را کور میکنم.
هوش مصنوعی: خون دل از دو چشمم بیرون ریخت و من از این خودکشی دل خشنودم.
هوش مصنوعی: افتخار مرد در درستکاری و سالم ماندن است، اما ارزش دل در شکسته بودن آن است.
هوش مصنوعی: شاعر به خود میگوید: ای عارف، تا کی اینهمه لاف میزنی؟ حتی شیر هم از شکار کردن دل ناتوان است.
هوش مصنوعی: نیرومندترین پادشاهان هم در چنگ قدرت دل نابود شدند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.