ملک یوسف ای حاتم طی غلامت
ملوک جهان جمله در اهتمامت
خداوند خاص و خداوند عامی
از آن بندگی می‌کند خاص و عامت
جهان کیست پروردهٔ اصطناعت
فلک چیست دروازهٔ احتشامت
نه جز بذل از شهریاری مرادت
نه جز عدل در پادشاهی امامت
رخ خطبه رخشان ز تعظیم ذکرت
لب سکه خندان ز شادی نامت
اجل پرتو شعلهای سنانت
ظفر ماهی چشمهای حسامت
بر اطراف گردون غبار سپاهت
در اوتاد عالم طناب خیامت
بزن بر در خسروی کوس کسری
که زد بی‌نیازی علم گرد بامت
زهی فتنه و عافیت را همیشه
قیام و قعود از قعود و قیامت
سلامت ز گیتی به پیش تو آمد
پگه زان کند بامدادان سلامت
تو آن ابر دستی که گر هفت دریا
همه قطره گردد نیاید تمامت
عطا وام ندهی عجب اینکه دایم
جهانیست از شکر در زیر وامت
گروهی نهند از کرام ملوکت
گروهی نهند از ملوک کرامت
من آنها ندانم همین دانم و بس
که زیبند اینها و آنها غلامت
اگر لای توحید واجب نبودی
صلیبش به هم در شکستی کلامت
منافع رسان در زمین دیر ماند
بس است این یک آیت دلیل دوامت
چو از تست نفع مقیمان عالم
درو تا مقیمست باشد مقامت
جهانی تو گویی که هرگز ندارد
جهان‌آفرین ساعتی بی‌نظامت
چو در رزم رانی مواکب فزونت
چو در بزم باشی خزاین حطامت
به فردوس بزم تو کوثر درآمد
برون شد ز در چون درآمد مدامت
چو از روی معنی بهشتست بزمت
تو می خور چرا، می نباشد حرامت
فلک ساغر ماه نو پیش دارد
چو ساقی جرع باز ریزد ز جامت
همی بینم ای آفتاب سلاطین
اگر سوی گردون شود یک پیامت
که خاتم یمانی شود در یمینت
که گوهر ثریا شود بر ستامت
تو خورشید گردون ملکی و چترت
که خیره است ازو خرمن مه غمامت
عجب آنکه نور تو هرگز نپوشد
اگر چند در سایه گیرد مدامت
نه‌ای منتقم زانکه امکان ندارد
چو خلق عدم علت انتقامت
کجا شد عنان عناد تو جنبان
که حالی نشد توسن چرخ رامت
کجا شد رکاب جهاد تو ساکن
که حالی نشد کار ملکی به کامت
بود هیچ ملکی که صیدت نگردد
چو باشد سخا دانه و عدل دامت
الا تا که صبح است در طی شامی
مدار جهان باد بر صبح و شامت
مبادا که یک لالهٔ فتح روید
نه در سبزهٔ خنجر سبز فامت
مبادا که خورشید نصرت برآید
جز از سایهٔ زردهٔ تیزکامت
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش و مدح ملک عادل یوسف می‌پردازد و او را به عنوان یک پادشاه بی‌نظیر توصیف می‌کند. او از بخشندگی، عدالت و صفات نیکو و برجسته ملک یوسف سخن می‌گوید و کیهان و عالم را تحت تأثیر وجود او می‌داند. شاعر با ذکر زبان و زیبایی‌های کم‌نظیر یوسف، ملاحت و خوشبختی را به پادشاهی او نسبت می‌دهد و از قدرت و شکوه او در میدان جنگ و بزم می‌گوید. همچنین پادشاهی را فراتر از قید و شرط‌های دنیاست و در نهایت، به ارتباط بین عدل و سعادت در تحت حکمرانی او اشاره می‌کند.
هوش مصنوعی: ملک یوسف، تو همانند حاتم طائی، که به سخاوت معروف است، هستی و شاهان جهان همگی تحت توجه و مراقبت تو قرار دارند.
هوش مصنوعی: خداوندی که خاص است و خداوندی که عام است، از اینکه بندگی تو را می‌کنند، شگفت‌زده و حیرت‌زده‌اند.
هوش مصنوعی: جهان چه کسی است که پرورش‌دهندهٔ هنر تو باشد و آسمان چه چیزی است که دروازهٔ احترام و بزرگی باشد؟
هوش مصنوعی: هدف از شهریاری و پادشاهی فقط بخشش و خرمی نیست، بلکه در واقع باید بر پایهٔ عدالت باشد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبا و درخشان تو مانند خطبه‌ای پرافتخار است که به خاطر بزرگی و عظمت تو مورد احترام قرار گرفته است، و نام تو چنان شادی‌آور است که لب سکه‌ها را به خنده می‌آورد.
هوش مصنوعی: مرگ، درخشش شعله‌های شمشیر تو را پس از پیروزی، ماهی می‌سازد از چشمهای حاسدان تو.
هوش مصنوعی: گردان و سپاه تو در اطراف آسمان مانند غبار پراکنده است و اوتاد عالم (پایه‌های ثابت دنیا) مانند طناب‌هایی هستند که در دیوانگی و عظمت تو به هم مرتبط می‌شوند.
هوش مصنوعی: بر در شاه بزرگ، صدا و شیپور قدرت کسری (پادشاهان ساسانی) را کوبیده و این بررسی دانش و توانمندی تو است که بر بلندی خانه‌ات (قدرت و مقام تو) گرد آمده است.
هوش مصنوعی: فتنه و عافیت (آرامش) را ستایش می‌کنم که همیشه در حالت نشسته و برخاسته (قعود و قیام) وجود دارد؛ این به نوعی اشاره به قدرت و تاثیر این دو حالت در زندگی است.
هوش مصنوعی: سلامت و آسایش دنیا به حضور تو آمده است و به همین علت، صبح‌ها نیز آغاز همه روزها با سلامتی و خوشی همراه است.
هوش مصنوعی: تو مانند ابری هستی که اگر تمام هفت دریا هم به قطراتش تبدیل شوند، باز هم به اندازهٔ کامل تو نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر تو عطا ندهی، تعجبی ندارد که همیشه در دنیا افرادی هستند که به خاطر لطف و کرامت تو شکرگزاری می‌کنند.
هوش مصنوعی: گروهی از پادشاهان و بزرگان به سبب کرامت و بخشندگی تو در ذکر و یاد تو هستند و گروهی دیگر نیز از آنها به خاطر ویژگی‌های نیکو بازگو می‌کنند.
هوش مصنوعی: من فقط همین را می‌دانم که این چیزها و آنها به تو تعلق دارند و برای تو زیبا هستند، ولی از باقی چیزها هیچ ندانم.
هوش مصنوعی: اگر لازم نبود که به یکتایی خداوند اعتقاد داشته باشیم، گفتارت به دین مسیحیت هم آسیب می‌زد و آن را می‌شکست.
هوش مصنوعی: مدت زمان زیادی است که منافع تو در زمین باقی مانده و همین برای اثبات پایایی و دوام تو کافی است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که منافع تو برای ساکنان زمین وجود دارد، مقام تو هم ادامه دارد.
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد که تو به اندازه‌ای در این دنیا تاثیرگذار هستی که گویی جهان آفرین هیچ لحظه‌ای را بدون نظم و ترتیب تو سپری نمی‌کند.
هوش مصنوعی: همچنان که در میدان نبرد، سپاه تو بسیار است، در میهمانی نیز که باشی، گنجینه‌های نعمت و شادی در اختیار تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: در بزم تو (یعنی مهمانی یا مجلس تو) چشمهٔ کوثر، که نماد نعمت و فراوانی است، ظاهر شد و این نعمت به قدری زیاد است که وقتی نوشیدنی تو (مدامت) را شروع می‌کنی، از در (ورود) خارج می‌شود.
هوش مصنوعی: درست است که بزم تو بهشتی است و خوشی و لذت دارد، اما با این حال، چرا وقتی از روی حقیقت به آن نگاه می‌شود، می‌نوشی، در حالی که شراب حرام است؟
هوش مصنوعی: بهتر از ساغر و لیوان در آسمان، ماه نو، به‌عنوان ساقی، شراب ز جام تو می‌ریزد.
هوش مصنوعی: ای آفتاب سلاطین، اگر پیامی از سوی آسمان به من برسد، آن را می‌بینم.
هوش مصنوعی: اگر خاتم یمانی (خاتم و نشانه‌ای از یمن) بر دست تو باشد، نشانه‌ای از برکت و خوشبختی خواهد بود و گوهر ثریا (سنگ قیمتی که نشانی از مقام و ارزش بالاست) بر قامت تو مانند ستاره‌ای درخشان خواهد بود.
هوش مصنوعی: تو مانند خورشید در آسمانی و سایه‌ات به قدری بزرگ است که هرچه در آن قرار گیرد، از نور و درخشش تو متعجب و حیران می‌شود.
هوش مصنوعی: عجیب است که نور تو هیچ‌گاه پنهان نمی‌شود، حتی اگر مدام در سایه قرار گیرد.
هوش مصنوعی: تو نمی‌توانی انتقام بگیری، زیرا این کار ممکن نیست؛ چرا که دلیل انتقام تو وجود ندارد و همه چیز در عدم است.
هوش مصنوعی: چرا دیگر شتاب و سخت‌گیری تو در کارهای خودت ادامه ندارد، در حالی که هنوز چرخ‌گردش افزون نیست؟
هوش مصنوعی: کجاست کنترل و مدیریت تو در جهاد که هیچ کاری به سود تو در این حکومت انجام نشده است؟
هوش مصنوعی: هیچ پادشاهی وجود ندارد که نتواند تو را به چنگ آورد، اگر که دانه بخشندگی و عدالت تو را برباید.
هوش مصنوعی: ای زنده‌ام تا وقتی که صبح است، در شب و روز هیچ چیزی را به حریفت (شامی) نده، یعنی مراقب همه‌چیز باش و از توجه به صبح و شام غافل نشو.
هوش مصنوعی: مبادا که یک گل لاله به نشانهٔ پیروزی به وجود آید، نه در دشتی که خنجر سبز رنگ سرزمین را نمایان کند.
هوش مصنوعی: نگذار خورشید پیروزی تابش کند، مگر از زیر سایهٔ شمشیر تیزکامت زرد رنگ.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زهی خواجه صدر انجام غلامت
خهی خسرو چرخ دراهتمامت
تو دستور شرقی و مغرب به حکمت
تو مشهور غربی و مشرق مقامت
کشیده به حد جنوب است خیلت
[...]
خور اوج شاهنشهی، سایه حق
محیط کرم، کوه مجد و شهامت
«سلیمان ثانی » که روشن چراغی
ندارد چو او خاندان کرامت
ز سرکوب میخ وجود مخالف
[...]
بهادر شه ای شهریاران غلامت
قضا و قدر هردو در اهتمامت
به خاصان درافتاده غوغای عامی
ز ادراک خاص و ز انعام عامت
جهان آفرین زافرینش ندارد
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.