ملک اکنون شرف و مرتبه و نام گرفت
که جهان زیر نگین ملک آرام گرفت
خسرو اعظم دارای عجم وراث جم
که ازو رسم جم و ملک عجم نام گرفت
سایهٔ یزدان کز تابش خورشید سپهر
دامن بیعت او دامن هر کام گرفت
آنکه در معرکها ملک به شمشیر ستد
وانکه بر منهزمان راه به انعام گرفت
لمعهٔ خنجرش از صبح ظفر شعله کشید
همه میدان فلک خنجر بهرام گرفت
ساقی همتش از جام کرم جرعه بریخت
آز دستارکشان راه در و بام گرفت
حرم کعبهٔ ملکش چو بنا کرد قضا
شیر لبیک زد آهوبره احرام گرفت
داغ فرمانش چو تفسیده شد آرایش تن
نسخهٔ اول ازو شانهٔ ایام گرفت
نامش از سکه چو بر آینهٔ چرخ افتاد
حرف حرفش همه در چهرهٔ اجرام گرفت
برق در خاره نهان گشت جز آن چاره ندید
چون به کف تیغ زراندود و لب جام گرفت
کورهٔ دوزخ مرگ آتش از آن تیغ ستد
کوزهٔ جنت جان مایه از آن جام گرفت
ای سکندر اثری کانچه سکندر بگشاد
کارفرمای نفاذت بدو پیغام گرفت
هرچه ناکردهٔ عزم تو، قضا فسخ شمرد
هرچه ناپختهٔ حزم تو، قدر خام گرفت
بارهٔ عدل تو یک لایه همی شد که جهان
گرگ را در رمه از جملهٔ اغنام گرفت
جامهٔ جنگ تو یک دور همی گشت که خصم
نطفه را در رحم از جملهٔ ایتام گرفت
حرف تیغ تو الفوار کجا کرد قیام
که نه در عرصه الف خفتگی لام گرفت
بر که بگشاد سنان تو به یک طعنه زبان
که نه در سکنه زبانش همه در کام گرفت
صبح ملکی که نه در مشرق حزم تو دمید
تا برآمد چو شفق پس روی شام گرفت
تا جنین کسوت حفط تو نپوشید نخست
کی تقاضای وجع دامن ارحام گرفت
بس جنین خنصر چپ عقد ایادیت گذاشت
به لب از بهر مکیدن سر ابهام گرفت
ای عجب داعی احسانت عطا وام نداد
شکر احسانت جهان چون همه در وام گرفت
هرچه در شاخ هنر باغ سخن طوطی داشت
همه را داعیهٔ بر تو در دام گرفت
دست خصمت به سخا زان نشود باز که بخل
دستهاشان به رحم در همه در خام گرفت
همه زین سوی سراپردهٔ تایید تواند
هرچه زانسوی فلک لشکر اوهام گرفت
تا ظفریافتگان منهزمان را گویند
که سرخویش فلانی چه به هنگام گرفت
عام بادا ظفرت برهمه کس در همه وقت
که ز تیغ تو جهان ایمنی عام گرفت
خیز و با چشم چو بادام به بستان می خواه
که همه ساحت بستان گل بادام گرفت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش خاقان اعظم، سلطان سنجر، میپردازد و او را به عنوان پادشاهی توانا و صاحب شرف و مرتبه معرفی میکند. او میگوید که سلطنت او آرامش را به جهان آورده و نامش در تاریخ خواهد درخشید. همچنین ویژگیهای شجاعت و سخاوت او را بیان میکند و به پیروزیهایش در میادین نبرد اشاره دارد. شاعر به قدرت و عظمت فرمانروایی او تاکید میکند و دنیای تحت سلطهاش را به تصویر میکشد. در نهایت، از آرزوی همگان برای پیروزی و سعادت در سایه پادشاهی او سخن میگوید.
هوش مصنوعی: ملک اکنون به مقام و شأنی رسیده و نامش به بلندای عظمت گشته است که جهانیان در زیر سلطهاش آرامش یافتهاند.
هوش مصنوعی: سلطان بزرگ و قدرتمند که نژادش به جمشید میرسد، به خاطر او فرهنگ وتمدن ایرانی و امور سلطنتی دوباره شناخته و نامیده شد.
هوش مصنوعی: سایهٔ خداوند که از تابش خورشید آسمان به وجود آمده، دامن بیعت سلطان سنجر را دربرگرفته و باعث نیکبختی و موفقیت او شده است.
هوش مصنوعی: کسی که در جنگها با شمشیر، پادشاهی را به دست آورد و کسی که در زمانهای سخت، با مهربانی و انعام به دیگران کمک کرد.
هوش مصنوعی: درخشش خنجر او مانند پرتو صبح پیروزی است که در آسمان، خنجر بهرام (شخصیت افسانهای و قهرمان باستانی) را به دست میگیرد.
هوش مصنوعی: ساقی (نوشیدنیپخشکن) با نیت نیک و مهربانی، جرعهای از جام کرم را با همت و تلاش او به بیرون ریخت که این باعث شد دست پرچمداران (دستارکشان) به کجا برود و بر بام (سقف) و در (دروازه) سلطنت تسلط پیدا کند.
هوش مصنوعی: زمانی که حرم یا کعبه الهی برای سلطانی (خاقان اعظم سلطان سنجر) ساخته شد، سرنوشت با شادمانی به او پاسخ داد و آهو (که نماد زیبایی و بیگناهی است) به نشانهٔ احترام و تبریک در مراسم معنوی احرام پوشید.
هوش مصنوعی: داغ فرمان او که عملی نشد، مانند تجزیه و تحلیل در تار و پود زندگی تأثیر گذاشت و به آرایش و زیبایی روزگار لطمه زد.
هوش مصنوعی: وقتی نام او مثل تصویری که بر روی سکه میافتد، بر آسمان نقش بست، تمام حرفهایش در چهرهٔ کائنات به نمایش درآمد.
هوش مصنوعی: برق (نور) در سنگ (خرمهره یا خاره) پنهان شد و جز راهی برای دیدن آن نداشتم، هنگامی که تیغی از طلا (زراندود) و لبی از جام (نوشیدنی) را در دست گرفتم.
هوش مصنوعی: آتش مرگ از تیغی که در دست سلطان سنجر است گرفته شده و جان خوبان از جام بهشتی که او دارد، فراهم آمده است.
هوش مصنوعی: ای سکندر، تو که فتح و پیروزیهای بزرگ به دست آوردی، کارفرمای تو (سلطان سنجر) از موفقیتها و دستاوردهایت خبر گرفته و پیامی برای تو فرستاده است.
هوش مصنوعی: هر چیز که اراده و تصمیم تو آن را انجام نداده، قضا و سرنوشت آن را باطل شمرده و هر چیزی که با احتیاط و تدبیر تو به ثمر نرسیده، در نظر دیگران بیارزش به حساب آمده است.
هوش مصنوعی: عدل و انصاف تو مانند لایهای روی چیزی گسترده شده است که به خاطر آن، گرگ (که نماد ظلم و ستم است) نمیتواند به گوسفندها (که نماد بیگناهان و مظلومان هستند) آسیب برساند.
هوش مصنوعی: جامهٔ جنگ تو همیشه بر تن بود و در این وضعیت دشمن را بهگونهای مغلوب کردی که حتی نطفهها را نیز از مادران یتیم گرفته است.
هوش مصنوعی: تیغ تو با شدت و تیزی خود چگونه در میدان جنگ ایستادگی کرد که دیگر هیچکس در میدان خواب و بیحالی ندارد و همه در حالت هوشیاری و آمادهباش قرار گرفتهاند.
هوش مصنوعی: تیرهای شمشیری تو با یک طعنه به کجا میرسد، در حالی که همهی ساکنان این زبان (دیگر زبانها یا مردم) در کام و چنگ تو افتادهاند.
هوش مصنوعی: صبحی که روشناییاش به خاطر احتیاط و تدبیر تو در مشرق نمایان نشد، زمانی که خورشید مانند رنگ سرخ شفق (افق) بالا آمد، نورش از سمت شام فراز گرفت.
هوش مصنوعی: چون هیچکس به اندازهٔ تو نگهبان و حمایتی نداشته، بنابراین کیست که ابتدا به عذرخواهی یا درخواست سرزنش از تو پرداخته باشد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کودکانی که در دامن تو بزرگ شدهاند، با انگشتان خود (خنصر به معنای انگشت کوچک) به لبهای تو چنگ میزنند تا شیر بخورند و از محبت تو بهرهمند شوند. این نشاندهندهٔ پیوند عمیق محبت و نیاز به حمایت تو است.
هوش مصنوعی: عجب اینجاست که دعوت و احسان تو به دیگران وام نمیدهد، یعنی اگر کسی بخواهد از احسان تو بهرهمند شود، نتواند و همه دنیا در حالت بدهی نسبت به احسان تو باقی ماندهاند.
هوش مصنوعی: هر چه زیبایی و هنر در کلام و سخن وجود داشت، همه آنها به نام تو در دام افتادند و به نام تو معرفی شدند.
هوش مصنوعی: دست دشمن به generosity (سخاوت) باز نمیشود، چون بخل و کملطفی آنها بر تمام وجودشان حاکم است.
هوش مصنوعی: هر چیزی که از جانب خدای تعالی تایید شود، میتواند از سوی دیگر عالم (فلک) به عنوان خیال و توهم درآید.
هوش مصنوعی: گفته میشود که کسانی که به پیروزی دست یافتهاند، به یکدیگر میگویند که در چه موقعیتی و به چه کسانی روی آوردند یا به چه کسی کمک کردند.
هوش مصنوعی: عموم مردم را خوشحال و سعادتمند بدان به دلیل آنکه همه زمانها از تیغ تو در امانند و امنیت در دنیا به واسطهٔ وجود تو برقرار است.
هوش مصنوعی: برخیز و با نگاهی زیبا و دلنشین به باغ برو، زیرا همهجا را گلهای بادام پر کرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تاج بخشی که بدو سلطنت آرام گرفت
خواجه نه فلک از بندگیش نام گرفت
شهریاری که لب از خاتم او کام گرفت
نامداری که زر از سکهٔ او نام گرفت
لب لعل تو ز خون دل من جام گرفت
سرو قد تو ز آغوش من اندام گرفت
هیچ کس زهره نظاره چشم تو نداشت
نمک اشک من این تلخی بادام گرفت
کوه تمکین تو تا سایه به دریا افکند
[...]
باز با صعوه ندانم ز چه رو رام گرفت
بازگیتی مگر از عدل شه آرامگرفت
آنکه چون آتش آین سوخت به مهتاب افکند
وآنکه چون مجمره افروخت ز جم جام گرفت
حامی ملت اسلام حسن شه که به دهر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.