ای قاعدهٔ تازه ز دست تو کرم را
وی مرتبهٔ نو ز بنان تو قلم را
از سحر بنان تو وز اعجاز کف تست
گر کار گذاریست قلم را و کرم را
تقدیم تو جاییست که از پس روی آن
افلاک عنان باز کشیدند قدم را
دین عرب و ملک عجم از تو تمامست
یارب چه کمالی تو عرب را و عجم را
اجرام فلک یک به یک اندر قلم آرند
گر عرض دهد عارض جاه تو حشم را
بر جای عطارد بنشاند قلم تو
گر در سر منقار کشد جذر اصم را
ای در حرم جاه تو امنی که نیاید
از بویهٔ او خواب خوش آهوی حرم را
آن صدر جهانی تو که در شارع تعظیم
همراه دوم گشت حدوث تو قدم را
از بهر وجود تو که سرمایهٔ اشیاست
نشگفت که در خانه نشانند عدم را
با دایهٔ عفو و سخطت خوی گرفتند
چون ناف بریدند شفا را و الم را
تا خاک کف پای ترا نقش نبستند
اسباب تب لرزه ندادند قسم را
انصاف بده تا در انصاف تو بازست
غمخوارتر از گرگ شبان نیست غنم را
سوهان فلک تا گل عدل تو شکفتهست
تیزی نتواند که دهد خار ستم را
برتر نکشد قدر ترا دست وزارت
افزون نکند سعی شمر ساحت یم را
گر شاهنشان خواجه بود خواجگی اینست
روز است و درو شک نبود هیچ حکم را
از حاصل گیتی چو تویی را چه تمتع
از خاتم خضرا چه شرف خنصر جم را
زین پیش به اندازهٔ هر طایفه مردم
آوازهٔ اعزاز قوی بود نعم را
امروز در ایام تو آن صیت ندارد
بیچاره نعم چون تو شدی مایه کرم را
دودی که سر از مطبخ جود تو برآرد
آمادهتر از ابر بود زادن نم را
آنجا که درآید به نوا بلبل بزمت
جز جغد زیارت نکند باغ ارم را
روزی که دوان بر اثر آتش شمشیر
چون باد خورد شیر علم شیر اجم را
در نعره خناق آرد و در جلوه تشنج
گر باس تو یاری ندهد کوس و علم را
یک ناله که کلک تو کند در مدد ملک
آنجا که عدو جلوه دهد بخت دژم را
با فایدهتر زانکه همه سال و همه روز
از شست کمان ناله دهد پشت به خم را
در همت تو کس نرسد زانکه محالست
پیمودن آن پایه مقاییس همم را
خصم ار به کمال تو تبشه نکند به
تا میچکند بازوی بیدست علم را
بختت نه هماییست که ره گم کند اقبال
گر نیل کشد دشمن بدبخت ورم را
بدخواه تو در سکنهٔ این تختهٔ خاکی
صفریست که بیشی ندهد هیچ رقم را
حساد ترا در بدن از خوف تو خون نیست
ور هست چنان نیست که اصناف امم را
سبابهٔ بقراط قضا یک حرکت یافت
شریان عدوی تو و شریان بقم را
جمره است مگر خصم تو زیرا که نپاید
در هیچ عمل منصب او بیش سه دم را
تا خاک ز آمد شد هر کاین و فاسد
پرداخته و پر نکند پشت و شکم را
بر پشت زمین باد قرارت به سعادت
کاندر شکم چرخ تویی شادی و غم را
در بارگهت شیوهٔ حجاب گرفته
بهرام فلک نظم حواشی و خدم را
در بزمگهت چهره به عیوق نموده
ناهید فلک شعبدهٔ مثلث و بم را
خاک درت از سجدهٔ احرار مجدر
تا سجده برد هیچ شمن هیچ صنم را
این شعر بر آن وزن و قوافی و ردیفست
کامروز نشاطی است فره فضل و کرم را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده وزیر را ستایش میکند و او را نماد کرم و برتری میداند. او با توصیفاتی از قبیل قدرت قلم و کرم وزیر، به تأثیرگذاری او بر جهان و عقل و دین اشاره میکند. وزیر به عنوان شخصی یگانه، در بین عرب و عجم از کمالات ویژهای برخوردار است و قدرتی دارد که میتواند مشکلات زمانه را حل کند. شاعر همچنین به برکتهای وجود وزیر و عفو و سخط او در حکومت اشاره میکند و بیان میدارد که هیچ کس در توان و همت او نمیتواند به رقابت بپردازد. در نهایت، او بر این باور است که وجود وزیر برکت و شادی به زمین میآورد و عواملی را که به خوشبختی جامعه کمک میکند، در تشریح میآورد.
هوش مصنوعی: تو به واسطهٔ بخشش و کرم خود، پایه و اساس جدیدی را برای آن نهادهای و این مرتبهٔ جدید که به وجود آمده، به خاطر قلم و هنر توست.
هوش مصنوعی: از سحر و جادو دست تو، اگر کار کردن قلم و بخشش پیش بیاید، این توانایی تنها از آن توست.
هوش مصنوعی: جایگاه تو چنان است که بعد از آن، ستارهها هم به عقب رفتند و از حرکت باز ایستادند.
هوش مصنوعی: ای خدا، دین عرب و حکومت عجم به واسطهٔ تو تمام و کامل شده است. چه مقام و جایگاهی داری که هم به عرب و هم به عجم این همه جمال و زیبایی دادهای.
هوش مصنوعی: اجرام آسمان (ستارهها و سیارات) یکی یکی زیر قلم (نوشتار) تو قرار میگیرند اگر جاه و مقام تو (عظمت تو) به خاطر استحقاق و شایستگی، خود را نشان دهد.
هوش مصنوعی: اگر قلم تو در آسمان بنشیند و به جای عطارد (سیارهای که در صبح و شام دیده میشود) قرار بگیرد، حتی اگر جذر اصم (فشاری که به سالک میآید) را بر سر منقار (قله) بکشد، این مقام و ارزش تو را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در مقام و منزلت عالیات امنیتی است که بادهای ناشناخته و خطرناک، خواب خوش آهوهای حرم را مختل نمیکند.
هوش مصنوعی: تو که در میان مردم و در محافل بزرگ به احترام و تعظیم ایستادهای، وجود تو باعث شده که راه ورود به جهان جدید هموار گردد.
هوش مصنوعی: وجود تو که مایهی افتخار و ثروت است، جای تعجب نیست که در خانه، عدم و بیوجودی را به حاشیه میرانند.
هوش مصنوعی: کسانی که تحت تأثیر بخشش و خشم تو هستند، مانند نوزادی که با دایه پرورش مییابد، زندگی خود را به دو قسمت خوب و بد تقسیم کردهاند، همانطور که در زمان بریدن ناف، نوزاد را هم شفای بیماری و هم آلامی که در آینده خواهد داشت، جدا میکنند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که خاک پای تو (که به احترام و بزرگیات اشاره دارد) به روی زمین نیفتاده و اثر نگذاشته، هیچ چیز نتوانسته است تب و لرزهای به وجود بیاورد و باعث قسم خوردن کسی شود.
هوش مصنوعی: اگر انصاف بدهی، در میان انسانها هیچ کس غمخوارتر از گرگ برای گوسفندها نیست. این اشاره به این است که گرگ که معمولاً حیوانی درنده و خطرناک است، در صورت انصاف، میتواند مانند دیدگاه مثبت انسانها در مورد حمایت از دیگران باشد.
هوش مصنوعی: سختی و دشواریهای دنیا چون سوهان فلک شبیه به خراشیدن است، اما با وجود عدل و انصاف تو، گلهای زیبایی شکفته شدهاند که هیچ تیزی و سختی از ظلم و ستم نمیتواند بر آنها آسیب برساند.
هوش مصنوعی: قدرت و مقام تو را در دست وزارت افزایش نمیدهد و تلاش شمر (وزیر) هم به مقام تو در دریا اثر نمیگذارد.
هوش مصنوعی: اگر خواجه (وزیر) در مقام سلطنت باشد، پس خواجگی همان سلطنت است و این روزی است که در آن هیچ شکی در حکم و قدرت او نیست.
هوش مصنوعی: از آنچه در دنیا وجود دارد، کسی مانند تو نیست؛ بنابراین چه لذتی میتوان از انگشتر سبز مارگریت (خضرا) یا از شرافت انگشتری زرد جمشید (جم) برد؟
هوش مصنوعی: تا به حال آوازهٔ نعمت و بزرگی تو، به اندازهٔ هر گروهی از مردم، بسیار شنیده میشد.
هوش مصنوعی: امروز در دورهٔ تو چیزی مثل شهرت و آوازهٔ نعم وجود ندارد، زیرا او در مقایسه با تو که مایهٔ بخشش و کرم هستی، به حال زاری افتاده است.
هوش مصنوعی: دود بلند شده از آشپزخانهٔ بخشندگی تو، از نظر آماده بودن برای باریدن، از ابر هم بهتر است.
هوش مصنوعی: در جایی که بلبل به آواز و نوا میآید و جشن و سرور برپا میکند، فقط جغد (پرندهای که به نشانهی شوم بودن شناخته میشود) باغ ارم (باغ بهشتی) را زیارت خواهد کرد و دیگر پرندگان به آنجا نمیآیند.
هوش مصنوعی: روزی که سپاهیان به دلیل شدت جنگ و آتشِ شمشیرها، در فرار از میدان مانند باد میدوند، علم و دانش (شیر علم) کسی از سرزمین آجم (سرزمین ایران) را در چنین وضعیتی خواهند درید.
هوش مصنوعی: اگر در هیاهوی جنگ و در دلهرهٔ نبرد، صدای نعرهای بلند شود و مقابله با دشمن دشوار گردد، اگر یاری تو (وزیر) نباشد، هیچکس نمیتواند پرچم و سلاح را بهخوبی بهدست گیرد.
هوش مصنوعی: یک ناله که قلم تو (انوری) به کمک پادشاهی (ملک) بیاورد، جایی است که دشمن با چهرهای خبیث (جلوه دهد) بدبختی را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: بهتر است که در هر سال و هر روز، از شست کمان (بند کمان) نالهای بهراستی مؤثر فراگیرد، تا بر پشت خم (خمیده) اثر بگذارد.
هوش مصنوعی: عزم و ارادهٔ تو بهاندازهای بزرگ و والا است که هیچکس نمیتواند به آن برسد، زیرا عبور از این سطح عالی و افق بلند، غیرممکن است.
هوش مصنوعی: اگر دشمن نتواند به کمال تو آسیب بزند، به مانند این است که قدرت علم بدون بازو و دلیری میچکد و بیفایده میشود.
هوش مصنوعی: بخت و اقبال تو مانند پرندهٔ همای است که مسیرش را گم نمیکند؛ اگر دشمن بدشانس تو، چنان که تصور میشود، تیر بدی بزند، تو باز هم در امان خواهی بود.
هوش مصنوعی: بدخواه تو در این دنیای مادی مانند صفر است که هیچ چیزی را افزایش نمیدهد و ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: حسادت به تو در دل دیگران به خاطر ترس از تو است؛ اگر هم خونِ حسادت در دلها باشد، به اندازهای نیست که مثل دیگر ملل مختلف باشد.
هوش مصنوعی: شاهدانهٔ (سبابه) حکمت و دانایی بقراط (پزشک معروف یونانی) در اثر قضا و سرنوشت به حرکت درآمده است و این حرکت سبب شده که شریان دشمنی تو و شریان محبت به بقم (شهر، احتمالاً به خاطر اهمیت یا هویت خاصش) نیز تحت تأثیر قرار گیرد.
هوش مصنوعی: خصم تو (دشمن تو) جمره است، زیرا او در هیچ عملی نمیتواند بیشتر از سه دم (مدت کوتاهی) در منصب خود بماند.
هوش مصنوعی: آنگونه که خاک از آمد شدن هر چیز ناپاک و فاسدی پر نشده، تن و دل هم نباید از کینه و فساد پر شود.
هوش مصنوعی: بر روی زمین، تقدیر تو موجب خوشبختی است، چون در دل چرخ (دوایر زمان) شادی و غم را تو به وجود میآوری.
هوش مصنوعی: در دبار تو، به دلیل وجود بهرام (مظهر شجاعت)، زیبایی و وقار خاصی است و فلک (آسمان) در نظم و ترتیب حواشی و خدمتگذاران به تو تلاش میکند.
هوش مصنوعی: در میهمانی تو، ناهید (ایزد عشق و زیبایی) با شکوهی خاص درخشان و زیبا ظاهر شده و آسمان با افسون و جادو، مانند یک مثلث شگفتانگیز، خود را به نمایش گذاشته است.
هوش مصنوعی: خاک درگاه تو از سجدهٔ آزادگان پاک و خالص شده است، تا جایی که دیگر هیچ جادوگر یا بتپرستی به آن سجده نکرده است.
هوش مصنوعی: این شعر به خاطر زیبایی و مهارت در وزن و قافیه، شادابی و توانگری فضلیت و بخشش را نشان میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
امروز نشاطی است فره فضل و کرم را
و امروز وفاقیست عجب تیغ و قلم را
همین شعر » بیت ۳۷
این شعر بر آن وزن و قوافی و ردیفست
کامروز نشاطی است فره فضل و کرم را
امروز نشاطی است فره فضل و کرم را
و امروز وفاقیست عجب تیغ و قلم را
زیرا که در او بر شرف گوهر آدم
تقدیر همی وقف کند عرض حشم را
منصور سعید آنکه به انعام و به افضال
[...]
ای بر گل روی تو حسد باغ ارم را
بت کیست که سجده نکند چون تو صنم را
خورشید نهد غاشیه حکم تو بر دوش
در موکب حسنت مه استاره حشم را
در جیب چمن باد صبا مشک فشاند
[...]
دوش از در میخانه بدیدیم حرم را
می نوش و ببین قسمت میدان کرم را
فرمان خرد بر دل هشیار نویسند
حکمی نبود بر سر دیوان قلم را
ای مست گر افتی به سر تربت شاهان
[...]
ای قافلهسالار، غمت راه عدم را
وی سلسله جنبان خم زلف تو ستم را
افسونگر عشق تو ندانم به چه حکمت
سرمایهٔ آسودهدلی کرده الم را
هرگه گذری از در بتخانه خرامان
[...]
چون بادگری سر نکند راه عدم را
داد است بگوئید عرب را و عجم را
بگرفته همه اهل جهان را غم راحت
یا رب که نگیرند ز ما راحت غم را
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.