ای ز تیغ تو در سرافرازی
ملک ترکی و ملت تازی
روزگاری به حل و عقد و سزد
به چنین روزگار اگر نازی
بحر سوزی چو در سخط رانی
کان فشانی چو با کرم سازی
به سر تیغ ملک بستانی
به سر تازیانه دربازی
به مباهات آسمان به صدا
کرده با کوس تو همآوازی
فتح رابا سپید مهرهٔ رزم
بوده در موکب تو دمسازی
آسمانت شکارگاه مراد
واختران بازهای پروازی
روز هیجا که ترکیان گردند
زیر ران مبارزان تازی
تیغ بینی زمرد و مرد از تیغ
هر دو نازان ز روی دمسازی
زلف پرچم نگارد اندر چشم
شکل جرارهای اهوازی
باشد از روی نسبت و صولت
سوی دشمن چو حمله آغازی
تیغ تو تیغ حیدر عربی
کوس او طبل حیدر رازی
چون گشاد تو در هوای نبرد
کرد شاهین فتح پروازی
نوک پیکانت بر فلک دوزد
حکم آینده را به طنازی
مرگ در خون کشته غوطه خورد
گر در آن کر و فر درو یازی
تو که از رعد کوس و برق سنان
در دل دیو راز بگدازی
در چنان موقفی ز حرص سخا
خصم را در سؤال بنوازی
ور ز تو جان رفته خواهد باز
به سر نیزه در وی اندازی
ملک میکرد با ظفر یک روز
فتنه را در سکوت غمازی
کاین چنین خصم در کمین و تو باز
فارغ از هر سویی همی تازی
رونق کار من که خواهد داد
گر تو روزی به من نپردازی
ظفر آواز داد و گفت ای ملک
چه حذوریست این و مجتازی
سایهٔ ایزد آفتاب ملک
آن ظفرپیشه خسرو غازی
شاه سنجر که کار خنجر اوست
فتنهسوزی و عافیتسازی
آنکه چون آتش سنانش را
باد حمله دهد سرفرازی
فتح بینی که با زبانهٔ او
چون سمندر همی کند بازی
آنکه در ظل رایتش عمریست
تا به نهمت همی سرافرازی
وانکه بر طرف رستهٔ عدلش
شیر دکان ستد به خرازی
وانکه در مصر جامع ملکش
قرص خورشید کرد خبازی
ای زمان تو بیتناسخ نفس
کبک را داده در هنر بازی
وی ز خرج کفت مجاهز کان
کرده با آفتاب انبازی
تا خزان و بهار توبه نکرد
این ز صرافی آن ز بزازی
باغ ملک ترا مباد خزان
تا درو چون بهار بگرازی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش سلطان سنجربن ملکشاه میپردازد و او را به عنوان یک حاکم شجاع و پیروز معرفی میکند. توصیفاتی از قدرت او و تأثیرش بر میدان نبرد و پیروزیهایش به تصویر کشیده شده است. همچنین، شعر به برجستگی شخصیت او در عدالت و سخاوت اشاره دارد و به نمودهای رهبری او در زمانه خود میپردازد. شاعر آرزو میکند که این حکومت همواره بر دوام باشد و از خزان و فتنه دور بماند، تا دوران شکوفایی و رونق ادامه یابد.
هوش مصنوعی: تیغ تو باعث افتخار و سربلندی کشور ترکی و ملت عرب شده است.
هوش مصنوعی: در گذشته، در زمانهایی که کارها به خوبی انجام میشد و همه چیز به ترتیب بود، اگر کسی هم به تو ناز کند و خود را به محبوبی درآورد، این رفتار مناسب است.
هوش مصنوعی: به اندازهٔ دریا، سوز و گرمای عشق و محبت در دل وجود دارد، همانطور که اگر کسی را از تهدید و سختی رها کند، به کسی گفته میشود که با فتح و کرم رفتار کرده است.
هوش مصنوعی: سلطان در نهایت قدرت و فرمانروایی خود، بر دوش خود تاجی دارد و به نوعی بر دیگران سلطه میکند. تازیانه بهعنوان نمادی از قدرت و تسلط او در اینجا اشاره به سلطه و هدایتش دارد.
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر افتخاری که تو به او دادهای، با صدای طبل تو همصدایی میکند و به خود میبالد.
هوش مصنوعی: فتح، به دلیل وجود ستارههای سپید و درخشان در لشکر تو، جلوهای زیبا و دلپسند دارد. به عبارت دیگر، موفقیتها و پیروزیهایت در جنگها با زیبایی و شکوه خاصی همراه است.
هوش مصنوعی: آسمان تو مکان شکار آرزوهاست و ستارهها مانند بازهای پرنده در آن پرواز میکنند.
هوش مصنوعی: در روز هیجا، که زمانی است که ترکها در میدان جنگ، زیر پای مبارزان عرب خواهند بود.
هوش مصنوعی: تیغی که برنده و سبز مثل زمرد است، از روی ناز و زیبایی خود، آنقدر زیباست که میتوان آن را با زیبایی مردان مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: زلف پرچم به مانند تیرهایی که از افزایش آراستگی به چشم میزند، شبیه به جرارهای اهوازی است. این بیت به زیبایی و جاذبه پرچم اشاره دارد که در نگاه بیننده تاثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر دشمنی بخواهد به ما حمله کند، از روی قدرت و جلوهای که داریم، باید با سرعت و شدت به او پاسخ دهیم، همانند آغاز یک حمله.
هوش مصنوعی: تیغ تو مانند تیغ حیدر (علی) است که در جنگ به کار میرود و صدای طبل جنگ او نیز رازهای پیروزی را بازگو میکند.
هوش مصنوعی: وقتی تو در عرصهٔ جنگ حمله میکنی، مانند شاهینی هستی که به سوی پیروزی پرواز میکند.
هوش مصنوعی: نوک پیکان تو به آسمان میرسد و با ظرافت و ناز، آینده را به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: اگر کسی در نبرد کشته شود و در خون خود غوطهور گردد، مرگ او بسیار خشن و وحشتناک خواهد بود، حتی اگر در آن لحظه در دل جنگ، شجاعت و دلیری هم وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: ای کسی که با صدای رعد و برق شمشیرت، در دل دیو، اسراری را فاش میکنی و رازهای کلیدی را آشکار میسازی.
هوش مصنوعی: در آن وضعیت، با کمال سخاوت و generosity، دشمن را با درخواستش نرم و محبتآمیز رفتار کن و به او کمک کن.
هوش مصنوعی: اگر جان تو از دست برود، باز هم باید با شمشیر در بدن او بکاری، یعنی نباید از مبارزه و تلاش دست بکشی.
هوش مصنوعی: سلطان (ملک) در روزی در حالی که از پیروزی خود شاد بود، توطئهای را به آرامی و به صورت پنهانی ترتیب میداد.
هوش مصنوعی: خصم (دشمن) در کمین نشسته است و تو در حالی که باید مراقب باشی، بیتوجه و غافل از هر سو در حال سرگرمی به کارهای خود هستی.
هوش مصنوعی: اگر روزی تو به من توجه نکنی، رونق و پیشرفت کار من به چه کسی خواهد رسید؟
هوش مصنوعی: ظفر (پیروزی) بانگ زد و گفت ای پادشاه، چرا از این پیروزی دوری میکنی و بیدلیل از آن کنارهگیری مینمایی؟
هوش مصنوعی: سایهٔ خداوند بر سر پادشاه که مانند خورشید است و به پیروزی دست مییابد، این پادشاه جنگجو و فاتح است.
هوش مصنوعی: شاه سنجر که خنجرش باعث شعلهور شدن فتنهها و ایجاد آرامش است.
هوش مصنوعی: آن کسی که مانند آتش، نیزهاش را باد جنگ به حرکت درمیآورد، شخصیتی سرفراز و بلندمرتبه است.
هوش مصنوعی: فتح را ببین که با زبانش مانند سمندر بازی میکند. سمندر موجودی است که به آتش گرایش دارد، بنابراین این بیت به نواندیشی و دلاوری فتح اشاره دارد که در میدان جنگ و کارزار به خاطر خلاقیت و قدرتش در مبارزه برجسته است.
هوش مصنوعی: کسی که در زیر سایهٔ پرچم او از دیرباز به خاطر تلاش و کوششهایش احترام و محبوبیت یافته است.
هوش مصنوعی: آنکه در سایهٔ حکومتش، عدالت برقرار است، مانند شیر در دکان قصابی، قدرت و رهبری را به دست گرفته و فرمانروایی خود را به خوبی حفظ کرده است.
هوش مصنوعی: کسی که در مصر، سرزمین حکومتش، مانند نانپزی که خورشید را در اختیار دارد، درخشان و با شکوه است.
هوش مصنوعی: ای زمان، تو بیتناسخ (بدون بازگشت) به روح و نفس، مانند کبکی در هنر و مهارتهای هنری، به ما مقام و استعداد عطا کردهای.
هوش مصنوعی: او (سلطان اعظم سنجربن ملکشاه) از خرج و هزینههای خود سخاوتمندانه میکوشد، بهگونهای که با آفتاب در زیبایی و نورافشانی رقابت میکند.
هوش مصنوعی: هرگز فصلهای پاییز و بهار، این شخص را که یکی صراف (تاجر طلا) و دیگری بزاز (تاجر پارچه) است، به توبه و بازگشت وادار نکردهاند.
هوش مصنوعی: باغ سلطانی که تو آن را مسلط هستی، نباید در فصل خزان (بدبختی و فساد) قرار بگیرد، بلکه باید همیشه مثل بهار (خوشبختی و شکوفایی) باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تیغ ملت که ملت تازی
کند از تیغ او سرافرازی
نکند کار تیر آیازی
شل هندی و نیزه تازی
پیش پیکان او کی آید کوه
گر بداند که چیست جانبازی
بار سوفار او زه چرخش
[...]
گر شریعت شعار خودسازی
روز محشر کنی سرفرازی
چون بر آن روی و موی همرازی
با تو در سازم ار چه غمّازی
تو بر آن کس که سایهاندازی
دیر خوانی و زود بنوازی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.