ای شمس دین و شمس فلک آسمان تو
ای صدر ملک و صدر جهان آستان تو
ای چرخ پست همبر رای رفیع تو
وی ابر زفت همبر بذل بنان تو
آرام خاک تابع پای رکاب تست
تعجیل باد والهٔ دست و عنان تو
اسباب دهر دادهٔ دست سخای تو
اشکال عقل سخرهٔ کشف و بیان تو
ذات مقدس تو جهانیست از کمال
یک جزو نیست کل کمال از جهان تو
گر لامکان روا بودی جای هیچکس
از قدر و از مکان تو بودی مکان تو
ور بر قضا روان شودی امر هیچکس
راه قضا ببستی امر روان تو
رازی که از زمانه نهان داشت آسمان
راند در این زمانه همی بر زبان تو
گر با زمانه کلک تو گوید که در زمین
منظور کیست حکم قضا گوید آن تو
اسرار عالمش به حقیقت شود یقین
هرکو کند مطالعهٔ لوح گمان تو
مریخ رابه خنجر تو سرزنش کند
گر دیدهٔ سپهر ببیند سنان تو
شکل هلال و بدر ز تاثیر شمس نیست
این هست عکس جام تو وان ظل خوان تو
جوزا به پیش طالع سعدت کمر ببست
چون دست تو شده است مگر بر میان تو
واندر مراتب هنر ابنای ملک را
آیین وسان دگر شد از آیین وسان تو
بر ذروهٔ وجود رساند خدنگ خویش
شست شهاب اگر به کف آرد کمان تو
تا شاخ را ز باد صبا تربیت بود
بیخ فنا برآمده از بوستان تو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح پیروزشاه عادل پرداخته و او را شمس دین و فلک آسمان مینامد. او به ویژگیهای برجسته شاه اشاره میکند که بخشندگی و خردمندیاش دنیایی از کمال را بوجود آورده است. شاعر با بیان اینکه قدرت و اثر شاه بر همه چیز تسلط دارد، او را مقامی فراتر از دیگران میداند و به عظمت و هنر او در اداره امور و بهبود زندگی مردم اشاره میکند. علاوه بر این، شاعر از تأثیر شاه بر قضا و تقدیر صحبت میکند و تأکید میکند که وجود او سبب رستاخیز و ترقی در جامعه است و هر چیزی که از او ناشی شود، به حقیقت و یقین میرسد.
هوش مصنوعی: ای شمس دین (لقب یکی از عارفان یا بزرگان) و ای شمس آسمان، تو صدر (جایگاه والای) ملک و درگاه جهانی.
هوش مصنوعی: ای چرخ (آسمان) پست، تحت تأثیر و نظر و ارادهٔ بلند تو است و ای ابرهای سنگین، تابع بخشش و generosity تو هستید.
هوش مصنوعی: زمین و خاک به خاطر قدمهای تو آرام شده و تحت کنترل تو قرار دارد، به طوری که مانند سوارانی که در اسب خود پیش میتازند، از دست و قدرت تو شتاب میگیرند.
هوش مصنوعی: دست بندهنوازی تو سبب فراهم آمدن نعمتها و خوشیهای دنیا شده، و تندیسی از عقل و فطرت انسانی به واسطهٔ علم و بیان تو به نمایش درآمده است.
هوش مصنوعی: وجود مقدس تو به مانند جهانی پر از کمال است و هیچ قسمتی از آن نیست که به تنهایی کمال را نشان دهد؛ بلکه کل کمالات از وجود تو سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر اصولاً ناممکن ممکن میشد، هیچکس نمیتوانست در هیچ جا از عظمت و مقام تو فراتر برود.
هوش مصنوعی: اگر تقدیر و سرنوشت در دنیا جاری شود، هیچ امری از آن به تو نمیرسد و تنها تصمیم و فرمان تو است که مسیر قضا را میبندد.
هوش مصنوعی: رازهایی که آسمان در زمانهای گذشته پنهان کرده بود، اکنون در این زمان بر زبان تو، یعنی بر زبان پیروزشاه عادل، جاری شده است.
هوش مصنوعی: اگر قلم تو به زمان بگوید که در این دنیا منظور چه کسی است، حکم قضا خواهد گفت که آن شخص تو هستی.
هوش مصنوعی: هر کسی که به دقت در سخنان و اندیشههای تو (پیرامون کارهای تو) فکر کند، به واقعیتهای عمیق و اسرار عالم پی خواهد برد و به یقین خواهد رسید.
هوش مصنوعی: اگر سیارهٔ مریخ با خنجر تو مورد سرزنش قرار گیرد، زیرا وقتی آسمان سنان تو (حتماً اشاره به چهره یا ویژگی برجستهٔ تو) را ببیند، به زیبایی و قدرت تو پی خواهد برد.
هوش مصنوعی: شکل هلال و بدر (ماه کامل) ناشی از تأثیر خورشید نیست، بلکه اینها تنها انعکاسی از زیبایی جام تو و سایهات در میانهٔ سفرهات هستند.
هوش مصنوعی: جوزا، که در نجوم به معنای موقعیتی خوشیمن برای طالع و سرنوشت است، به خاطر شادی و خوششانسی تو آماده است و خود را به تو نزدیک کرده است، گویا دست تو بر میان جوزا قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: در مراتب هنر، ویژگیهای پادشاهان و نخبگان با وجود تو دستخوش تغییر شده و به شیوهای متفاوت درآمده است.
هوش مصنوعی: خداوند تیرش (خدنگ) را به اوج هستی میبرد، اگر شهاب (ستاره) در دست تو باشد، تو میتوانی آن را به سوی هدف بفرستی.
هوش مصنوعی: تنها با وزش نسیم نرم صبح (باد صبا) است که درختی سرسبز پرورش مییابد و ریشهای از بین نمیرود که ناشی از باغ و گلزار تو باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای گشته ملک ساکن ز امر روان تو
کرده جوان جهان را بخت جوان تو
نام تو و خطاب تو از سعد و از علوست
با سعد و با علوست همیشه قران تو
گردنده آسمانی و عدل آفتاب تو
[...]
ای آسمان مُسَخّر حکمِ روانِ تو
کیوانِ پیر بندهٔ بخت جوان تو
خورشید عالمی که به هنگام بزم و رزم
گه زین و گاه تخت بود آسمان تو
گر در زمان مهدی ایمن شود جهان
[...]
ای برده عقل ما اجل ناگهان تو
وی در نقاب غیب نهان گشته جان تو
ای شاخ نو شکفته ناگه ز چشم بد
تابوت شوم روی شده بوستان تو
محروم گشته از گهر عقل جان تو
[...]
ای فخر کرده دین خدای از مکان تو
وی پشت ملک و روی جهان آستان تو
ای کرده ملک را متمکن مکان تو
وی مقصد زمین و زمان آستان تو
ای چرخ پست از بر رای رفیع تو
[...]
ای لعل فتنه بر لب چون ناردان تو
اشکم ز حسرت تو چو در دهان تو
از فربهی و لاغری رنج و صبر من
نسبت همی کنند سرین و میان تو
بیگانه وار می کنی از مهر من کنار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.