ایا نگار دل آویز ترک شهرآشوب
که هم ضیأعیونی و هم حیات قلوب
شنیده بودم از بخردان و دانایان
که ناگزیر ز خوی بداست صورت خوب
وفا بجای نه آنرا که غمزه سرمست
یمین بجای نه آنرا که پنجه مخضوب
نمونه ای ز شعار تو باشد این گفتار
حقیقتی ز سلوک تو باشد این اسلوب
تو آن نبودی که روز وشب بدی طالب
من آن نبودم کت سال و مه بدم مطلوب
نگفتیم که تو چون وامقی و من عذرا
نگفتمت که تو چون یوسفی و من یعقوب
کسی فروشد یوسف بدرهم معدود
کسی فریبد عاشق بوعده ی عرقوب
بس است جور جفا ای ستمگر طناز
بس است ناز و فریب ای پریرخ محبوب
مساز خشم و مکن تندی و مشو سرکش
مباش سخت و مزن طعنه و مکن آشوب
سرود شادی بسرای و ساز مهر بساز
نوای مستی برخوان و طبل عیش بکوب
بآستین خود از آستانه گرد فشان
بتار گیسوی خود صحن بارگاه بروب
که میر اعظم دستور معدلت گستر
زری رسید سوی قم و ذالک المطلوب
امین سلطان ابن امیر سلطان آنک
ستاره باردش از دست و مهر و مه زهبوب
نموده فخر بنام بلند او دانش
چو آل ایوب از نام نجم دین ایوب
هم او بکشور فضل و هنر خداوند است
هم او به لشکر جود و کرم بود یعسوب
بود کمالش فطری و دانشش ذاتی
نه این به تعلیمستی نه آن دگر مکسوب
نه طبع او متهور نه قلب او خائف
نه رأی او متزلزل نه وعد او مکذوب
ز سنگ و چوب همی بشنوی بگوش احسنت
بخاک زهره مسکوئیان شود مسکوب
بر اطاعت تو خود اطاعت ابوین
بود حرام که این واجبست و آنمندوب
تو راه تهران زی قم نموده ای مفتوح
تو چتر احسان در ملک کرده منصوب
که دیده بود که صد میل راه دور و دراز
کسی ببرد از گاه صبح تا بغروب
که دیده بود که کشتی روان شود بزمین
که دیده بود ز آهن کند کسی مرکوب
که دیده بود که شمشاد ارغوان روید
ز ریشه و شجر خمط و گلبن از خروب
که دیده بود بر اثر رود شور و وادی خشک
زلال حیوان نوشد کسی بزرین کوب
که دیده بود بدین دلکشی قصور و بیوت
که دیده بود بدین محکمی حصون و دروب
تو آن سرافیلستی که بردی از خاطر
گریوه ملک الموت راه پر آشوب
نعوذ بالله از آن ره که خار سم شکنش
بچشم راکب در میشد از سم مرکوب
به دره اش ننمودی گذر مسافر و هم
که خاطرش نشدی بر هزار فکر مشوب
وگر رقیب و عتید اندران گذشتندی
ز هول فرق نکردندی از ثواب ذنوب
وگر سلیمان در ساحتش بساط افکند
خروش مسنی الضر کشید چون ایوب
گوزن در وی لنگ وعقاب در وی مات
سپهر در وی تار و قمر درو محجوب
ستاره آنجا همچون زکال تیره و تار
فرشته در وی مانند اهرمن منکوب
ز خارهاش که از خاره همچو خرمابن
کشید سر تن و جان مسافران مصلوب
فروختندی مردم ز تنگدستی و قحط
در این بیابان محبوب را بهای حبوب
ز کار تو دگر آن صحن نغز جان پرور
که برنهادی و گشتی ز کردکار مثوب
چنانچه شمس و قمر بر مناره اش شب و روز
دو مؤذنند بوقت طلوع و گاه غروب
یکی دعای تو خواند ز بهترین هنجار
یکی ثنای تو راند به خوشترین اسلوب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف انسانی دلافراز و زیبا صحبت میکند که تحت تأثیر فریبها و ناز و غمزههای معشوق قرار دارد. شاعر از درد و رنجی که در عشق کشیده، سخن میگوید و به وفا و وفاداری تأکید میکند. او اشاره میکند که آدمی نباید تحت تأثیر ناز و فریب محبوب قرار گیرد و باید با شادی و مهربانی زندگی کند.
شاعر همچنین به فضیلتها و دستاوردهای شخصی که مورد ستایش است، اشاره میکند و او را فردی با دانش و کمال طبیعی میداند. در نهایت، شاعر به زیبایی و شکوه مسکن و زندگی اشاره کرده و فضایی پر از امید و رحمت را تجسم میبخشد.
هوش مصنوعی: ای زیبا که دل را به یاد تو آذین بستهام، تو همچون نور چشمانم و زندگیبخش دلها هستی.
هوش مصنوعی: از حکیمان و دانشمندان شنیده بودم که زیبایی ظاهری نمیتواند از آنِ نیتهای بد باشد و به نوعی، وجود خوی بد در پس چهره زیبا اجتنابناپذیر است.
هوش مصنوعی: وفا به جای آن کس که با یک نگاه فریبنده دل میبرد، و نه به جای آن کس که با دست زیبایش، دلها را میفریبد.
هوش مصنوعی: این سخن بخشی از نمایانگر شعار توست و حقیقتی از روش زندگی تو به شمار میآید.
هوش مصنوعی: تو همیشه در فکر من نبودی و من هم در پی تو نبودم، نه در روزها و نه در شبها، نه در سالها و نه در ماهها.
هوش مصنوعی: نمیخواستیم بگوییم که تو چگونه مانند وامق هستی و من مانند عذرا، یا اینکه تو شبیه یوسف هستی و من مانند یعقوب.
هوش مصنوعی: کسی پیدا نمیشود که یوسف را به چند سکه بفروشد و عاشق را با وعدههای دروغین فریب دهد.
هوش مصنوعی: بس است! دیگر خستگی و ستم تو را نمیخواهم، دیگر ناز و فریبی از تو نمیخواهم، ای محبوب زیبا روی!
هوش مصنوعی: خودت را از عصبانیت دور نگهدار، تند و بیتابی نکن و از کنترل خارج نشو. بیفایده است که با طعنه زدن و ایجاد هرجومرج، اوضاع را خراب کنی.
هوش مصنوعی: شادی را سرود کن و محبت را به نمایش بگذار. آواز شاداب و سرمستی را بخوان و جشن و خوشی را برپا کن.
هوش مصنوعی: با آستین خود، گرد و غبار را از آستانه کنار بزن و با تارهای گیسوی خود، حیاط بارگاه را پاک کن.
هوش مصنوعی: میر اعظم به عنوان مقام عالی، به دستور خود برای انجام عدالت و توزیع آن حرکت کرده و به طرف قم میرود و این همان هدف مورد نظر اوست.
هوش مصنوعی: امین سلطان، فرزند امیر سلطان، مانند ستارهای درخشان است که از دستان او تابیده و نورش همچون خورشید و ماه میدرخشد.
هوش مصنوعی: فخر و افتخار به نام بزرگ او است، دانشش مانند فرزندان آل ایوب، از نام نجم دین ایوب سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: او هم خود در سرزمین فضیلت و هنر نمایان است و هم در سپاه بخشش و generous پاکی، مانند پادشاهی خیّر و بخشنده است.
هوش مصنوعی: کمال او به طور طبیعی و ذاتی است و دانشش نیز از درونش برمیخیزد؛ نه این که از آموزش به دست آمده باشد و نه از جایی دیگر به او رسیده باشد.
هوش مصنوعی: این شخص نه از نظر روحی دلیری دارد و نه از نظر احساسی ترسیده است، نه ویژگیهای فکریاش متزلزل است و نه وعدههایش دروغین.
هوش مصنوعی: با شنیدن صدای سنگ و چوب، تحسین کن به خاطر زمین و زهره، چرا که مسکوئیان به زیر سلطه میآیند.
هوش مصنوعی: بر اطاعت تو، اطاعت والدین ممنوع است؛ چرا که این یک واجب است و آن تنها مستحب.
هوش مصنوعی: تو در راهی که به تهران میرسد، از قم گذشتهای و مانند چتری از خیر و نیکی، در سرزمین خود را در دست دیگران گشودهای.
هوش مصنوعی: او دیده است که کسی میتواند مسافت طولانی و دشواری را در طول یک روز از صبح تا غروب طی کند.
هوش مصنوعی: کسی مشاهده کرده بود که کشتی به آرامی به سمت زمین میآید و فردی را دیده بود که از آهن مرکبی میسازد.
هوش مصنوعی: کسی مشاهده کرده که درخت شمشاد از ریشهاش بیرون میآید و درختان خمش و گلبن نیز از خاک سر برمیآورند.
هوش مصنوعی: کسی مشاهده کرده که در اثر رود شور و در سرزمین خشک، حیوانی از آبی زلال نوشید.
هوش مصنوعی: او قصور و کاخها را با این زیبایی دیده بود و همچنین دژها و دروازهها را با این استحکام مشاهده کرده بود.
هوش مصنوعی: تو آن فرشتهای هستی که در دل یاد ملک الموت را فراموش کردهای و به دنیای پرهیاهو و پرآشوب ادامه میدهی.
هوش مصنوعی: پناه بر خدا از راهی که پای سوار را با خارهایش زخمی کند و سم اسب به چشمانش آسیب برساند.
هوش مصنوعی: درهای که مسافری از آن عبور نکرده و هیچکس به یاد آن نیفتاده است، پر از افکار گوناگون و نگرانکننده شده است.
هوش مصنوعی: اگر رقبای تو و نیز دشمنان در آن مکان عبور کنند، به خاطر ترس از دیدار، از پاداش گناهان خود متوجه نخواهند شد.
هوش مصنوعی: اگر سلیمان در جایگاه خود، مکتبی برپا کند، صدا و نالهی دردناک از مسنترین فردی که به بلایایی مانند ایوب دچار شده، بلند خواهد شد.
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به موجودات و پدیدههای مختلفی است که هر کدام در آن گنجانده شدهاند. گوزن نمایانگر ناتوانی یا ضعف است، در حالی که عقاب نماد قدرت و تسلط بر اوجهاست. همچنین، اشاره به تاریکی و ماه در آسمان میتواند نشانهگر جنبههای پنهان و روشنایی باشد. همه اینها در یک فضای واحد قرار دارند که نشاندهنده تضادها و تنوع زندگی است.
هوش مصنوعی: ستاره در آن مکان مانند درخشش ضعیف و تاریک یک فرشته است که شبیه یک شیء شیطانی و زشت به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: از خارهایی که مانند خار خرما هستند، سر و جان مسافران به طور تنیده و آسیبدیده بیرون کشیده شده است.
هوش مصنوعی: مردم به خاطر فقر و کمبود در این بیابان، محبوب خود را به قیمت مواد غذایی فروختند.
هوش مصنوعی: از کار تو دیگر آن فضای زیبا و جانپرور که ایجاد کردی و از کارکردهای نیکو دور شدی.
هوش مصنوعی: مثل اینکه خورشید و ماه در هر شب و روز بر منارهای بر من ندا سر میزنند، در زمان طلوع و غروب.
هوش مصنوعی: یکی از بهترین روشها برای دعا کردن تو را خواند و یکی از زیباترین شیوهها برای ستایش تو به کار برد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ایا ز غایت خوبی چو یوسف یعقوب
سپاه عشق تو شد غالب و دلم مغلوب
تویی بمصر نکویی امیر چون یوسف
منم بخانهٔ احزان اسیر چون یعقوب
دلم همیشه هوای ترا بود طالب
[...]
زهی نم کرمت در سخا بهارانگیز
چنانکه گشت هوای نیاز ازو محجوب
دهان لاله رخانم به خنده بازگشای
از ابر جود در آنم یکی یم مقلوب
نماز شام چو کرد آن لطیف کودک خوب
به عزم راه نشاط رکاب و رای رکوب
شبم دو شد که دو خورشید در یکی ساعت
مرا غریب بماندند و کرد رای غروب
سپهر و مهر چو او پای در رکاب نهاد
[...]
به بست شرع سلامت گذار بر سوی نوب
برست بحر شریعت ز موج هر آشوب
گشاد بهره ی وصل دو شاه یوسف چهر
در اشتیاق سبق برده هر دو از یعقوب
سلام کرد یکی را، ظفر ز روی خشوع
[...]
پناه ملک جهان مقتدای روی زمین
توئی که هست ز رای تو آسمان محجوب
توئی که اختر سعد تو چون طلوع کند
زمام خویش دهد مشتری به دست غروب
توئی که هست ملاقات تو جلای عیون
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.