بخش ۵۲ - سبب عداوت عام و بیگانه زیستن ایشان به اولیاء خدا کی بحقشان می‌خوانند و با آب حیات ابدی
بلک از چفسیدگی در خان و مان
تلخشان آید شنیدن این بیان
خرقه‌ای بر ریش خر چفسید سخت
چونک خواهی بر کنی زو لخت لخت
جفته اندازد یقین آن خر ز درد
حبذا آن کس کزو پرهیز کرد
خاصه پنجه ریش و هر جا خرقه‌ای
بر سرش چفسیده در نم غرقه‌ای
خان و مان چون خرقه و این حرص‌ریش
حرص هر که بیش باشد ریش بیش
خان و مان چغد ویرانست و بس
نشنود اوصاف بغداد و طبس
گر بیاید باز سلطانی ز راه
صد خبر آرد بدین چغدان ز شاه
شرح دارالملک و باغستان و جو
پس برو افسوس دارد صد عدو
که چه باز آورد افسانهٔ کهن
کز گزاف و لاف می‌بافد سخن
کهنه ایشانند و پوسیدهٔ ابد
ورنه آن دم کهنه را نو می‌کند
مردگان کهنه را جان می‌دهد
تاج عقل و نور ایمان می‌دهد
دل مدزد از دلربای روح‌بخش
که سوارت می‌کند بر پشت رخش
سر مدزد از سر فراز تاج‌ده
کو ز پای دل گشاید صد گره
با کی گویم در همه ده زنده کو
سوی آب زندگی پوینده کو
تو به یک خواری گریزانی ز عشق
تو به جز نامی چه می‌دانی ز عشق
عشق را صد ناز و استکبار هست
عشق با صد ناز می‌آید به دست
عشق چون وافیست وافی میخرد
در حریف بی‌وفا می‌ننگرد
چون درختست آدمی و بیخ عهد
بیخ را تیمار می‌باید به جهد
عهد فاسد بیخ پوسیده بود
وز ثمار و لطف ببریده بود
شاخ و برگ نخل گرچه سبز بود
با فساد بیخ سبزی نیست سود
ور ندارد برگ سبز و بیخ هست
عاقبت بیرون کند صد برگ دست
تو مشو غره به علمش عهد جو
علم چون قشرست و عهدش مغز او
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر مولانا به بررسی علل عداوت و دوری انسان‌ها از اولیاء خدا می‌پردازد. او اشاره می‌کند که انسان‌ها به دلیل چسبندگی به امور دنیوی و حرص، از اصل خود دور شده و از روحانیت فاصله گرفته‌اند. مولانا با استفاده از تمثیل‌هایی مانند خر و خرقه، به این نکته می‌پردازد که آدمی باید از این تعلقات رها شود تا به آب حیات ابدی و حقیقت عشق دست یابد. او تأکید می‌کند که اگر انسان‌ها به عهد و ریشه‌های خود رسیدگی نکنند، عاقبت از نعمت‌های الهی بی‌بهره خواهند ماند و علم بدون عشق تنها ظاهری و پوچ است.
هوش مصنوعی: ولی به خاطر چسبندگی و سختی زندگی تلخ آنها، از شنیدن این کلام بیزارند.
هوش مصنوعی: خرقه‌ای که بر صورت و ریش الاغ چسبیده محکم است، زمانی که بخواهی آن را از او جدا کنی، به صورت قطعه‌قطعه از او جدا می‌شود.
هوش مصنوعی: به طور قطع، آن خر (که استعاره از کسی است که دچار عشق شده است) به خاطر درد عشق از کسی که از او دوری می‌کند، می‌نالد و شکایت می‌کند. این بیت به پیامدهای عشق و جدایی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: کس‌هایی که ریش‌های پرپشت دارند و هر کجا که بر سرشان خرقه‌ای (پوشش درویشی) چسبیده، در واقع در حال غرق شدن در آبی سرد و بی‌حالی هستند. اشاره به این دارد که چنین افرادی به خاطر اعمال ناپسندشان دچار عذاب و زحمت شده‌اند.
هوش مصنوعی: کسی که بیشترین حرص را به دنیا و مال و منال دارد، مانند کسی است که خرقه‌ای بر تن کرده و در سرش ریش بلندی دارد. در واقع، زندگی او و وابستگی‌اش به دنیا، مثل همان ریش و خرقه است که به ظاهر نشان‌دهندهٔ دیانت است، اما باطنش چیزی جز حرص نیست.
هوش مصنوعی: زندگی در خان و مان (محل زندگی) چغد (که به معنای پست و ویران است) و خراب است، و او (کسی که به آن اشاره دارد) هرگز اوصاف خوب بغداد و طبس (دو شهر با ویژگی‌های مثبت و زیبا) را نمی‌شنود.
هوش مصنوعی: اگر سلطانی از راه بازگردد، به این چغدان (محل ویران) خبرهای زیادی از شاه خواهد آورد.
هوش مصنوعی: باید افسوس خورد که با وجود داشتن دارالملک (شهر پادشاهی)، باغستان (محل زیبای سرسبز) و آب زلال، دشمنان زیادی وجود دارند که موجب عداوت و جدایی می‌شوند.
هوش مصنوعی: چه چیزی داستان قدیمی را بازگو می‌کند که از روی بی‌اساسی و دروغ به هم می‌بافد و سخن می‌سازد؟
هوش مصنوعی: این افراد همیشه درحال فرسایش و فساد هستند و اگر نه، در لحظه‌ای که دچار کهنگی می‌شوند، خدای بزرگ آنها را تازه و جوان می‌سازد.
هوش مصنوعی: عقل و نور ایمان به مردگان کهنه حیات و زندگی می‌بخشد و آنها را از حالت پوسیدگی و بی‌حالی درمی‌آورد.
هوش مصنوعی: دل را از کسی که روح را زنده می‌کند، نبر؛ زیرا او تو را بر پشت اسبش سوار می‌کند و به جایی می‌برد.
هوش مصنوعی: از مقام والای تاج‌دار، دل را به سر نباز، زیرا این دل است که می‌تواند بسیاری از مشکلات را حل کند و گره‌ها را بگشاید.
هوش مصنوعی: با چه کسی صحبت کنم که در این ده زندگی می‌کند و به دنبال آب حیات است؟
هوش مصنوعی: تو به خاطر یک ذلت و خوار شدن از عشق فاصله گرفته‌ای، و غیر از نامی که از عشق شنیده‌ای، هیچ چیز از آن نمی‌دانی.
هوش مصنوعی: عشق دارای زیبایی‌ها و لطافت‌های زیادی است و با ناز و انحصار خاصی وارد دل‌ها می‌شود. عشق به خاطر زیبایی‌اش، اغلب با قدرت و احساسات قوی همراه است و به طریقی خاص خود را نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: عشق وقتی که کامل و حقیقی است، به وفاداری اهمیت می‌دهد و به کسانی که بی‌وفا هستند توجهی ندارد.
هوش مصنوعی: انسان مانند درختی است که باید بر ریشه‌اش (عهد و پیمان) مراقبت کند و برای از بین بردن مشکلات آن تلاش و کوشش نماید.
هوش مصنوعی: عهدی که فاسد شده، ریشه‌اش نیز در حال پوسیدگی است و از آن میوه و لطفی به دست نمی‌آید.
هوش مصنوعی: شاخ و برگ نخل هرچند سبز و زیباست، اما به دلیل فساد ریشه‌اش، هیچ ثمری و سودی ندارد.
هوش مصنوعی: هرچند درختی به ظاهری فاقد برگ سبز باشد، اما در نهایت ریشه و بنیادش باعث می‌شود که در آینده صد برگ جدید به بار آورد. این به این معناست که ریشه و اصل چیزها در ارزش‌گذاری مهم‌تر از ظاهر آن‌هاست.
هوش مصنوعی: به علم ظاهری خود مغرور نشو، زیرا علم مانند پوست است و اصل و حقیقت آن درعمق و درونش نهفته است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.