از پگه ای یار زان عقار سمایی
ده به کف ما که نور دیده مایی
زانک وظیفهست هر سحر ز کف تو
دور بگردان که آفتاب لقایی
هم به منش ده مها مده به دگر کس
عهد و وفا کن که شهریار وفایی
در تتق گردها لطیف هلالی
وز جهت دردها لطیف دوایی
دور بگردان که دور عشق تو آمد
خلق کجااند و تو غریب کجایی
بر عدد ذره جان فدای تو کردی
چرخ فلک گر بدی مه تو بهایی
با همه شاهی چو تشنگان خماریم
ساقی ما شو بکن به لطف سقایی
بهر تو آدم گرفت دبه و زنبیل
بهر تو حوا نمود نیز حوایی
آدم و حوا نبود بهر قدومت
خالق میکرد گونه گونه خدایی
در قدح تو چهار جوی بهشتست
نه از شش و پنجست این سرورفزایی
جمله اجزای ما شکفته کن این دم
تا به فلک بررود غریو گوایی
غبغب غنچه در این چمن بنخندد
تا تو به خنده دهان او نگشایی
طلعت خورشید تو اگر ننماید
یمن نیاید ز سایههای همایی
خانه بیجام نیست خوب و منور
راه رهاوی بزن کز اوست رهایی
مشک که ارزد هزار بحر فروریز
کوه وقاری و بحر جود و سخایی
هر شب آید ز غیب چون گله بانی
جان رهد از تن چو اشتران چرایی
در عدمستان کشد نهان شتران را
خوش بچراند ز سبزههای عطایی
بند کند چشمشان که راه نبینند
راه الهیست نیست راه هوایی
چون بنهد رخ پیاده در قدم شاه
جست دواسبه ز نیستی و گدایی
کژ نرود زان سپس به راه چو فرزین
خواب ببیند چو پیل هند رجایی
مات شو و لعب گفت و گوی رها کن
کان شه شطرنج راست راه نمایی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: گوینده سحرگاه از ساقی و معشوق آسمانی شراب الهی میخواهد و او را خورشیدچهره، داروی دردها و سبب شکفتن جهان و آفرینش میخواند. در نیمهٔ دوم، خواب شبانه چوپانی غیبی تصویر میشود که شترِ جانها را به چراگاه نیستی میبرد. غزل با تمثیل شطرنج پایان مییابد: پیادهای که پیش شاه سر مینهد ارتقا مییابد، پس باید مات شد و گفتوگو را رها کرد.
هوش مصنوعی: ای یار، از همین سحرگاه از آن شراب آسمانی به دست ما بده، چون تو روشنی چشم مایی.
هوش مصنوعی: زیرا هر سحر از دست تو جامی برای ما مقرر است. جام را بگردان، چون چهرهٔ تو چون خورشید است.
هوش مصنوعی: ای ماه، جام را فقط به من بده و به کس دیگر نده. به عهد خود وفا کن، چون تو پادشاه وفایی.
هوش مصنوعی: تو در پردهٔ گرد و غبار مانند هلالی لطیف پیدایی و برای دردها داروی لطیفی هستی.
هوش مصنوعی: جام را بگردان که اکنون روزگار عشق توست. مردم کجا و تو کجا؛ تو از جنس خلق نیستی و در میان آنان غریبی.
هوش مصنوعی: به شمار ذرهها جانها فدای تو شده است. اگر آسمان هم ماه تو میبود، باز بهای تو نمیشد.
هوش مصنوعی: با آنکه شاهیم، مانند تشنگان خمار و بیتابیم. ساقی ما شو و از روی لطف به ما آب و شراب بنوشان.
هوش مصنوعی: آدم به خاطر تو کار و رنج دنیا را پذیرفت و ظرف و زنبیل به دست گرفت، و حوا نیز به خاطر تو هوس و میل نشان داد.
هوش مصنوعی: آدم و حوا خود هنوز نبودند که آفریدگار برای آمدن تو گونهگونه قدرت خدایی خود را نشان میداد؛ یعنی هستی تو بر آفرینش مقدم است.
هوش مصنوعی: در جام تو چهار جوی بهشت روان است. این شادیافزایی از بخت و قمار شش و پنج نیست، بلکه حقیقی است.
هوش مصنوعی: همین لحظه همهٔ وجود ما را شکوفا کن تا بانگ گواهی و شهادت ما به آسمان برسد.
هوش مصنوعی: غنچه در این باغ نمیشکفد مگر آنکه تو با خندهات دهان او را باز کنی؛ شکفتن عالم از لطف توست.
هوش مصنوعی: اگر چهرهٔ خورشیدسان تو آشکار نشود، از سایهٔ هما هم خوشبختی و برکتی نمیرسد.
هوش مصنوعی: خانهٔ بیجام زیبا و روشن نیست. آهنگ رهاوی را بنواز که مایهٔ رهایی است.
هوش مصنوعی: مشکی را که به هزار دریا میارزد فرو بریز؛ تو در وقار چون کوه و در بخشش و سخاوت چون دریایی.
هوش مصنوعی: هر شب حق از عالم غیب مانند چوپانی میآید و جانها مانند شترانی که به چرا میروند، از بند تن رها میشوند؛ اشاره به خواب است.
هوش مصنوعی: او این شتران را پنهانی به سرزمین نیستی میبرد و از سبزههای بخشش خود خوش میچراند.
هوش مصنوعی: چشمشان را میبندد تا راه را نبینند، زیرا این راه الهی است و راه هوس و خیال نفس نیست.
هوش مصنوعی: وقتی پیادهٔ وجود ما در برابر شاه سر بر زمین بگذارد، به شتاب از نیستی و گدایی رها میشود؛ مانند پیادهٔ شطرنج که به خانهٔ آخر برسد و ارتقا یابد.
هوش مصنوعی: از آن پس مانند فرزین کج نمیرود و چون پیل هندی خواب امید و یاد وطن را میبیند.
هوش مصنوعی: در برابر شاه مات و فانی شو و بازی گفتوگو را رها کن، زیرا آن شاه شطرنج راه راست را نشان میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
سفله جهانا چو گرد گرد بنائی
هم بسر آئی اگرچه دیر بپائی
گرچه سرای بهایمی، حکما را
تو نه سرائی چو بیگمان بسر آئی
شهره سرائی و استوار ولیکن
[...]
ای پادشاه عالم بایسته پادشائی
رادی و راست گوئی پاکی و پارسائی
پاینده چون زمینی تابنده چون هوائی
هم بر قران وکیلی هم بر زمان گوائی
آن کس که با تو دارد یک ساعت آشنائی
[...]
گفتم که کرایی تو بدین زیبایی
ای خالق ما که سرور و مولایی
گفتا که چنین سخن تو میفرمایی
من خود خود را که خود منم یکتایی
عاشق نبود هر آنکه باشد رایی
[...]
ای نفس خسیس همّت سودایی
بر هر سنگی که بر زنم قلب آیی
وقت نیامد که روی باز نمایی
پرده نبندی و خیمه بازگشایی
یوسفِ در پرده ای و منتظرانت
بر سر راه اند تا تو کی به درآیی
عیب نکن گر نیازمند ندارد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.