به دل چو کوه، گران گرچه این کهن دیرست
غنیمت است که سیلاب ما سبکسیرست
دلی که بال و پر همتش نریخته است
اگرچه در ته خاک است، آسمان سیرست
مرا به میکده عزم شکست توبه رساند
رسد به نیت خود هر که نیتش خیرست
ز نقش خود نتواند گذشت کوته بین
اگر به کعبه رود بت پرست، در دیرست
به خود نیامدن اهل عشق تنبیهی است
که آشنایی خود، آشنایی غیرست
ز قلقل بط می عارفی شود آگاه
که با خبر چو سلیمان ز منطق الطیرست
مدار چشم اقامت ز دولت دنیا
که سایه پر و بال هما سبکسیرست
جواب آن غزل است این که آذری فرمود
که ناامید مباشید، عاقبت خیرست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از گذرا بودن دنیا و ناپایداری دولت آن سخن میگوید و در برابرش همت بلند و بیخودی عاشقانه را ارج مینهد. او خودبینی را بتپرستی پنهان میداند که حتی در کعبه هم رها نمیشود، و با طنز شکستن توبه را نیت خیر میشمارد. در پایان تصریح میکند که غزل جوابی است به غزل آذری با ردیف «خیرست».
هوش مصنوعی: هرچند این دنیای کهنه (دیر کهن) مانند کوه بر دل سنگینی میکند، جای شکر است که سیلاب عمر ما تند و شتابان میگذرد و زود از آن رها میشویم.
هوش مصنوعی: دلی که بال و پر همت و بلندنظریاش نریخته باشد، حتی اگر زیر خاک باشد، در آسمان سیر میکند و مقامش بلند است.
هوش مصنوعی: تصمیم به شکستن توبه مرا به میکده رساند؛ هر کس نیتش خیر باشد به مقصود خود میرسد. شاعر به طنز شکستن توبه را نیت خیر شمرده است.
هوش مصنوعی: کوتهبین نمیتواند از نقش و صورت خود بگذرد؛ بتپرست اگر به کعبه هم برود، در حقیقت در بتکده است، چون خودپرستی را با خود میبرد.
هوش مصنوعی: به خود نیامدن عاشقان (بیخودیشان) هشداری است برای اینکه بدانیم آشنا شدن با خود، در حقیقت آشنایی با غیر و دوری از معشوق است.
هوش مصنوعی: از صدای قلقل صراحی بطشکل شراب، تنها عارفی آگاه میشود و رازش را میفهمد که مانند سلیمان زبان پرندگان را بداند.
هوش مصنوعی: از دولت و اقبال دنیا انتظار ماندگاری نداشته باش، زیرا سایهٔ بال هما هم شتابان میگذرد و پایدار نیست.
هوش مصنوعی: این غزل پاسخی است به غزل آذری که گفته بود: ناامید نباشید که سرانجام کار نیک است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کتابه ای ز مسیحا بر این کهن دیرست
که نا امید نباشی که عاقبت خیرست
همیشه کارم در کار خیر تأخیرست
که توبه مانده درست و بهار کشمیرست
درین چمن نرود عهد خوشدلی بشتاب
ز موج سبزه بپای نشاط زنجیرست
نقیض گیری افلاک را چه می دانی
[...]
ز سیم و زر نظر بی نیاز ما سیرست
غبار خاطر ارباب فقر اکسیرست
به غیر آه نداریم در جگر چیزی
متاع خانه ما چون کمان همین تیرست
به احتیاط قدم در طریق عشق گذار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.