ریشه ما در زمین خاکساری محکم است
گلبن امید ما در چار موسم خرم است
دامن محشر به فریاد سرشک ما رسد
آستین تنگ میدان، گریه ما را کم است
چشم جود از روشنان عالم بالا مدار
دیده خورشید، محتاج سرشک شبنم است
کاسه همسایه پا دارد، به ما جامی بده
دور شاید بر مراد ما بگردد، عالم است
به که در جیب نمد آیینه را پنهان کنیم
عالم از جهل مرکب یک سواد اعظم است
استقامت از مزاج آفرینش رفته است
بیشتر رد و قبول اهل عالم توأم است
در به روی صورت دیوار نگشاییم ما
هر که دارد حسن معنی در دل ما محرم است
از بیاض گردن او، فرد بیرون کرده ای است
فرد خورشیدی که سر لوح کتاب عالم است
من که صائب پاک گوهرتر ز تیغ افتاده ام
رشته کارم چرا چون زلف جوهر درهم است؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از خاکساری و امیدِ همیشهسبزِ خود آغاز میکند و از گریهٔ بیپایانش میگوید که تنها پهنهٔ محشر گنجایش آن را دارد. سپس از بیوفایی و نادانی و ناپایداری مردم جهان شکایت میکند و میگوید که دل را تنها به روی اهل معنا میگشاید. در بیتی سپیدیِ گردن یار را از خورشید برتر میشمارد و در پایان میپرسد چرا با وجود پاکیِ گوهرش، کارش مانند جوهرِ شمشیر درهم و پیچیده است.
هوش مصنوعی: ریشهٔ ما در خاکِ فروتنی و خاکساری استوار است؛ از این رو بوتهٔ گلِ امید ما در هر چهار فصل سبز و شاداب میماند.
هوش مصنوعی: گریهٔ ما آنقدر زیاد است که آستینِ تنگِ این میدانِ دنیا برای پاک کردنش کافی نیست. تنها دامنِ گستردهٔ صحرای محشر میتواند به فریاد اشک ما برسد.
هوش مصنوعی: از روشنانِ آسمان مانند خورشید و ستارگان امید بخشش نداشته باش. خورشید خود نیازمند است و اشکِ شبنم را از گلها میگیرد.
هوش مصنوعی: به مَثَلِ «کاسهٔ همسایه پا دارد»، هر چه ببخشی به خودت بازمیگردد؛ پس جامی به ما بده. دنیا است و ممکن است روزگار و گردشِ جام روزی به کام ما بچرخد و جبران کنیم.
هوش مصنوعی: بهتر است آینهٔ دلِ روشن را در جیبِ نمدِ درویشی پنهان کنیم، زیرا همهٔ جهان از نادانیِ مرکب، یعنی نادانیِ همراه با پندارِ دانایی، مانند شهری بزرگ و تاریک است و قدر آینه را نمیداند.
هوش مصنوعی: پایداری و ثبات از سرشتِ آفرینش رفته است. پذیرفتن و رد کردنِ مردم جهان بیشتر وقتها با هم همراه است و به داوریشان اعتمادی نیست.
هوش مصنوعی: ما در دل را به روی کسانی که مانند نقشِ دیوار تنها ظاهر دارند و بیجاناند نمیگشاییم. هر کس زیباییِ معنا و باطن داشته باشد، محرمِ دل ما است.
هوش مصنوعی: خورشید که مانند سرلوحهٔ کتاب جهان است، تنها تکبیتی است که از دفترِ سفیدِ گردنِ یار بیرون نوشته شده است. یعنی روشنی خورشید نمونهٔ کوچکی از سپیدیِ گردن معشوق است. «بیاض» هم به معنای سپیدی است و هم به معنای دفتر شعر.
هوش مصنوعی: صائب با خود میگوید: من که گوهر و ذاتم از شمشیر هم پاکتر است، چرا رشتهٔ کارم مانند نقشهای پیچدرپیچِ جوهرِ شمشیر که به زلف میمانَد، درهم و آشفته است؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
کان کونی اختیار زیرکان عالم است
مذهبی بس با نوا و حرفهای بس معظم است
هر که همچون بونواس اندر لواطه نصب شد
از غم نفقات و رنج کدخدایی بیغم است
مرد صادق جز به گرد کون سیمین کی خزد؟
[...]
یا رب این باغ ارم یا شادیاخ خرم است
یا رب اصطرخ است این یا چشمه سار زمزم است
عکس شاخ یاسمین بر آب اصطرخش ببین
راست گوئی اطلسی نیکو بگوهر معلم است
هر نسیمی کز ریاض راحت افزایش وزد
[...]
تاج بخش خسروان شاهی کز آب تیغ او
جویبار مملکت پیوسته سبز و خرم است
رای او را زین زر بر پشت صبح اشهب است
قهر او را داغ کین بر ران شام ادهم است
نجم سیار از شهاب تیغ او یک پرتو است
[...]
گرچه ماه نو به شوخی بی نظیر عالم است
لیک در خوبی ز ابروی تو بسیاری کم است
گرنه دزد نقد قلب ماست زلف شب روَت
از چه معنی اینچنین آشفته حال و درهم است
گوشهٔ خاطر بپرداز ای دل از سودای جان
[...]
هر پسر کو از پدر لافد نه از فضل و هنر
فی المثل گر دیده را مردم بود نامردم است
شاخ بی بر گرچه باشد از درخت میوهدار
چون نیارد میوه بار اندر شمار هیزم است
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.