آه از زنگ کدورت پاک سازد سینه را
می شود روشن ز خاکستر سواد آیینه را
گر می روشن کند از مشرق مینا طلوع
صبح شنبه می توان کردن شب آدینه را
می توان در سینه روشن ضمیران روی دید
آب می سازد فروغ این گهر گنجینه را
زندگانی با فشار قبر کردن مشکل است
پاک کن از صفحه خاطر غبار کینه را
دیده آیینه را جوهر بود موی زیاد
پاک کن چون صوفیان از علم رسمی سینه را
با بصیرت، چشم ظاهربین نمی آید به کار
روزنی حاجت نباشد خانه آیینه را
چون زره زیر قبا، پوشیده از مردم کنند
موشکافان طریقت خرقه پشمینه را
خرقه پوشی، بر دو عالم آستین افشاندن است
چون گدایان رقعه حاجت مکن هر پینه را
در غم فردا سرآمد شادی امروز ما
یاد شنبه تلخ بر طفلان کند آدینه را
نیست صائب علم رسمی سینه صافان را به کار
می کند مغشوش، جوهر صفحه آیینه را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از صفای دل و آیینهوار بودن سینه سخن میگوید و آه و پاک کردن کینه را وسیلهٔ زدودن زنگار دل میداند. او دانش رسمی را برای دل صاف مانعی چون جوهرِ آیینه میشمارد و بینش درونی را از چشم ظاهر برتر میداند. در میانه، خرقهپوشیِ نمایشی و گدایانه را نکوهش میکند و زهد پنهان را میستاید، و با تمثیل کودکانی که یاد شنبه جمعهشان را تلخ میکند، از تباه شدن شادی امروز در غم فردا گله میکند.
هوش مصنوعی: آه، زنگار اندوه و تیرگی را از سینه میزداید؛ همانگونه که آیینهٔ تیره را با خاکستر صیقل میدهند و روشن میشود.
هوش مصنوعی: اگر شراب روشن از شیشه چون خورشید از مشرق طلوع کند، میتوان شب آدینه را با آن تا صبح شنبه به روشنی و بیداری گذراند؛ نور می شب را به روز بدل میکند.
هوش مصنوعی: در سینهٔ روشندلان میتوان چهرهٔ خود را دید؛ زیرا فروغ گوهر دلشان صندوقِ سینه را چون آب شفاف میکند.
هوش مصنوعی: زیستن با کینه مانند زندگی در فشار قبر دشوار و تنگ است؛ پس غبار کینه را از صفحهٔ دل بزدای.
هوش مصنوعی: خطوط جوهرِ آیینه برای دیدهٔ آن مانند موی زائد است که دید را تیره میکند؛ پس مانند صوفیان سینه را از دانش رسمی و قالوقیل مدرسه پاک کن.
هوش مصنوعی: کسی که بینش درونی دارد به چشم ظاهربین نیازی ندارد؛ همانطور که خانهٔ آیینه که خود روشن است به پنجره نیاز ندارد.
هوش مصنوعی: باریکبینان راه حقیقت خرقهٔ پشمینه را مانند زرهی که زیر قبا میپوشند از چشم مردم پنهان میکنند و زهد خود را به نمایش نمیگذارند.
هوش مصنوعی: خرقه پوشیدن یعنی دست افشاندن بر دنیا و آخرت و ترک هر دو؛ پس هر وصلهٔ خرقه را مانند گدایان نامهٔ درخواست و وسیلهٔ گدایی مکن.
هوش مصنوعی: شادی امروز ما در غصهٔ فردا به پایان رسید؛ همانگونه که یادِ شنبه و مکتب، روز جمعه را برای کودکان تلخ میکند.
هوش مصنوعی: صائب، دانش رسمی به کار پاکدلان نمیآید؛ چنانکه جوهر و نقش، صفحهٔ صاف آیینه را آشفته و ناپاک میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گر چه از ما واگسستی صحبت دیرینه را
جا مده باری تو در دل دوستان دینه را
خورد عاشق چیست پیکانهای زهرآلود هجر
وصل چون یار تو باشد بازجو لوزینه را
بسکه خوشدل با غمم شبهای درد خویش را
[...]
ای به خاطر صد غبار از رشک تو آیینه را
کرده چاک از دست تو ماه منور سینه را
با تن چون برگ گل پشمینهپوشی کردهای
زان بنوت نافه پوشد خرقه پشمینه را
از میان انبیاء مهر نبوت زان تست
[...]
ساکن گلخن شدم تا صاف کردم سینه را
دادم از خاکستر گلخن صفا آیینه را
پیش رندان حق شناسی در لباسی دیگر است
پر به ما منمای زاهد خرقهٔ پشمینه را
گنج صبری بیش ازین در دل به قدر خویش بود
[...]
صاف کن ای سنگدل با دردمندان سینه را
می کند دربسته آهی خانه آیینه را
درد و داغ عشق را در دل نهفتن مشکل است
این سپند شوخ، مجمر می کند گنجینه را
عمر باقی مانده را نتوان به غفلت صرف کرد
[...]
دوست می سازد تواضع دشمن دیرینه را
خاکساری میکند جاروب گرد کینه را
نشکنی تا خویش را، از دوست کی یابی نشان؟
هست پیچیدن کلید قفل این گنجینه را
تا بروی ما بگوید حرف مردن مو به مو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.