می کشد هر دم ز بی تابی به جایی دل مرا
نیست چون ریگ روان آسایش منزل مرا
شهری عشقم، به سنگ کودکان خو کرده ام
برنچیند دامن صحرا غبار از دل مرا
گرچه از آزادگانم میشمارند اهل دید
رفته است از بار دل چون سرو، پا در گل مرا
می کند خون در دلم هر ساعت از چین جبین
می کشد با اره از سنگین دلی قاتل مرا
چون چراغ صبح دارم نقد جان در آستین
می توان کردن به دست افشاندنی بسمل مرا
چون حباب از روی دریا دیده من روشن است
می زند در چشم، خاک اندیشه ساحل مرا
ناخن تدبیر چون برگ خزان بر خاک ریخت
وا نشد از کار دل یک عقده مشکل مرا
نیست چون قسمت، چه حاصل رزق اگر صد خرمن است؟
باد در دست است چون غربال از حاصل مرا
می دهد از سادگی اندام، آتش را به چوب
آن که می خواهد به چوب گل کند عاقل مرا
فرصت خاریدن سر نیست در اقلیم عقل
وقت ساقی خوش، که گاهی می کند غافل مرا
گرچه چون آیینه خاموشم ز حرف نیک و بد
گرد کلفت روز و شب فرش است در منزل مرا
گردم اما برنمی دارم سر از پای ادب
با دو صد زنجیر نتوان بست بر محمل مرا
هر که را باری است صائب بر دل من می نهد
نیست همراهی که بردارد غمی از دل مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: صائب در این غزل از بیقراری دائمی دل، رسوایی عاشقانه و ناکامی تدبیر مینالد. او خود را چون ریگ روان، سرو پا در گل، حباب و غربال تصویر میکند و میگوید تنبیه و عقل درمان دیوانگیاش نیست و تنها ساقی گاهی او را از رنج هوشیاری میرهاند. در پایان شکایت میکند که همه بار خود را بر دل او مینهند، اما کسی غمی از دلش برنمیدارد.
هوش مصنوعی: دلِ بیقرارم هر لحظه مرا به جایی میکشاند؛ مانند ریگ روان هرگز در هیچ منزلی آرام و آسایش ندارم.
هوش مصنوعی: در عشق مشهور و رسوای شهرم و به سنگپرانی کودکان عادت کردهام؛ از این رو گشادگی صحرا نیز غبار غم را از دلم نمیزداید.
هوش مصنوعی: هرچند اهل بصیرت مرا از آزادگان میشمارند، اما مانند سرو که با همه آزادگی پایش در گل است، من هم از سنگینی بار دل پایم در گل مانده و درماندهام.
هوش مصنوعی: معشوقِ قاتل هر ساعت با چینانداختن بر پیشانی دلم را خون میکند؛ گویی از سنگدلی با اره مرا آهسته میکُشد.
هوش مصنوعی: مانند چراغ صبحگاهی که با اندک بادی خاموش میشود، جانم را در آستین آماده دارم؛ با یک تکان دست میتوان مرا قربانی کرد.
هوش مصنوعی: مانند حباب، چشمم از روی دریا روشن است؛ اندیشه رسیدن به ساحل همچون خاک در چشمم میرود و مرا آزار میدهد. یعنی شادیام در غرقهبودن در دریاست، نه در ساحل امن.
هوش مصنوعی: ناخن تدبیرم مانند برگ پاییزی ریخت و فرسوده شد، ولی حتی یک گره دشوار از کار دلم باز نشد.
هوش مصنوعی: وقتی قسمت نباشد، صد خرمن روزی هم سودی ندارد؛ من مانند غربال از هر حاصلی جز باد در دست ندارم.
هوش مصنوعی: کسی که میخواهد با چوب و تنبیه مرا عاقل کند، از سادگی آتش را با چوب تیزتر میکند؛ یعنی تنبیه، دیوانگی عاشقانهام را بیشتر میکند.
هوش مصنوعی: در قلمرو عقل حتی فرصت سر خاراندن نیست و همهاش گرفتاری است؛ خوشا ساقی که گاه با باده مرا از این هوشیاری غافل میکند.
هوش مصنوعی: هرچند مانند آینه درباره خوب و بد سخنی نمیگویم و خاموشم، باز شب و روز گرد اندوه و رنج در خانهام فرش است.
هوش مصنوعی: گرد و غبارم، اما سر از پای ادب برنمیدارم و سر به زیرم؛ با این حال با صدها زنجیر هم نمیتوان مرا بر محمل نشاند و بست. یعنی افتادگیام با آزادگی و رامِنشدن همراه است.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: هر کس باری دارد آن را بر دل من میگذارد، اما همراهی نیست که غمی از دلم بردارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
اژدهای عشق زد زخمی عجب بر دل مرا
نیست خاطر سوی تریاک و فسون مایل مرا
نیست تریاک و فسون من بجز جانان که ساخت
مهرش از صبح ازل در جان و دل منزل مرا
عمر در تحصیل وصلش رفت و آن حاصل نشد
[...]
قاتل من چشم می بندد دم بسمل مرا
تا بماند حسرت دیدار او در دل مرا
کی سبکباری ز همراهان کند غافل مرا؟
بار هر کس بر زمین ماند، بود بر دل مرا
بس که از هر آرزو شد عقدهای حاصل مرا
رشته طول امل یک عقده شد در دل مرا
ناقه آن محمل نشین چون راند از منزل مرا
جان قفای ناقه رفت و دل پی محمل مرا
ز آتش رشکم کنی تا داغ، هر شب میشوی
شمع بزم غیر و میخواهی در آن محفل مرا
بعد عمری زد به من تیغی و از من درگذشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.