خاصیت عشقت که برون از دو جهان است
آن است که هرچیز که گویند نه آن است
برتر ز صفات خرد و دانش و عقل است
بیرون ز ضمیر دل و اندیشهٔ جان است
بینندهٔ انوار تو بس دوخته چشم است
گویندهٔ اسرار تو بس گنگ زبان است
از وصف تو هر شرح که دادند محال است
وز عشق تو هر سود که کردند زیان است
در پردهٔ پندار چو بازی و خیال است
جز عشق تو هر چیز که در هر دو جهان است
گر عقل نشان است ز خورشید جمالت
یک ذره ز خورشید، فلک مژدهرسان است
یک ذرهٔ حیران شده را عقل چو داند
کز جملهٔ خورشید فلک چند نشان است
چو عقل یقین است که در عشق عقیله است
بی شک به تو دانست تو را هر که بدان است
در راه تو هرکس به گمانی قدمی زد
وین شیوه کمانی نه به بازوی گمان است
چه سود که نقاش کشد صورت سیمرغ
چون در نفس باز پس انگشت گزان است
گرچه بود آن صورت سیمرغ ولیکن
چون جوهر سیمرغ به عینه نه همان است
فیالجمله چه زارم، چکنم، قصه چه گویم
کان اصل که جان است هم از خویش نهان است
عطار که پی برد بسی دانش و بینش
اندر پی آن است که بالای عیان است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی از ناتوانی عقل، دانش و زبان در شناخت و وصف عشق و حقیقت معشوق ازلی سخن میگوید. عطار عقل را ذرهای در برابر خورشید و بندی در راه عشق میداند و میگوید تنها از راه خود معشوق میتوان او را شناخت. با تمثیل نقاشی که تصویر سیمرغ را میکشد، نشان میدهد که هیچ وصفی با حقیقت یکی نیست. در پایان، شاعر از دانش و بینش فراتر میرود و در پی حقیقتی است که بالاتر از هر امر آشکار است.
هوش مصنوعی: ویژگی عشق تو که از دنیا و آخرت فراتر است این است که هر چه دربارهاش بگویند، آن نیست و هیچ سخنی حقیقت آن را بیان نمیکند.
هوش مصنوعی: عشق تو بالاتر از آن است که خرد و دانش و عقل آن را وصف کنند و بیرون از دریافت دل و اندیشهٔ جان است.
هوش مصنوعی: کسی که انوار تو را میبیند، در حقیقت چشمش بسته است، و کسی که از رازهای تو سخن میگوید، در حقیقت زبانش لال است؛ یعنی دیدن و گفتن حقیقت تو ممکن نیست.
هوش مصنوعی: هر شرحی که از وصف تو دادهاند ناممکن و بیهوده است، و هر سودی که از عشق تو بردهاند، در حقیقت زیان است.
هوش مصنوعی: هر چیزی در دو جهان، جز عشق تو، در پردهٔ گمان و پندار مانند بازیچه و خیالی بیحقیقت است.
هوش مصنوعی: اگر عقل نشانهای از خورشید زیبایی توست، تنها مانند ذرهای از آن خورشید است، در حالی که خبرآورندهٔ خورشید، فلک است.
هوش مصنوعی: عقلی که چون ذرهای حیران است، چگونه میتواند بداند که فلک از تمام خورشید چه اندازه نشانه دارد؟ یعنی عقل ناچیز از درک عظمت تو ناتوان است.
هوش مصنوعی: چون یقین است که عقل در راه عشق بند و مانع است، بیگمان هر کس تو را شناخت، تو را به وسیلهٔ خودت شناخت، نه به یاری عقل.
هوش مصنوعی: در راه تو هر کس با گمان و پندار خود گامی برداشت، اما این کمانِ دشوار با بازوی گمان کشیده نمیشود؛ یعنی با حدس و گمان نمیتوان به تو رسید.
هوش مصنوعی: چه فایده که نقاش تصویر سیمرغ را بکشد، وقتی در همان دم از ناتوانی خود پشیمان میشود و انگشت حسرت به دندان میگزد.
هوش مصنوعی: هرچند آن نقش، صورت سیمرغ است، اما با ذات و گوهر خود سیمرغ یکی نیست؛ یعنی وصف و تصویر هرگز خود حقیقت نمیشود.
هوش مصنوعی: خلاصه، چرا بنالم و چه کنم و چه قصهای بگویم، وقتی آن اصل که جان است، حتی از خودش هم پنهان است.
هوش مصنوعی: عطار که به دانش و بینش فراوان دست یافت، اکنون در جستوجوی چیزی است که فراتر از آشکار و دیدنی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تا هست جهان دولت سلطان جهان است
وز دولت او امن زمین است و زمان است
عدلش سبب ایمنی خُرد و بزرگ است
جودش سبب زندگی پیر و جوان است
از دولت او در همه آفاق دلیل است
[...]
آنی که به تو دیده دولت نگران است
ذات تو پسندیده سلطان جهان است
هستی تو جهان را به کفایت چو عطارد
شاید که ترا مرکز معمور نشان است
کز سنبله مخصوص شرف گشت عطارد
[...]
چون دلبر من سبز خط و پسته دهان است
دل بر خط حکمش چو قلم بسته میان است
سرسبزی خطش همه سرسبزی خلق است
شور لب لعلش همه شیرینی جان است
نقاش که بنگاشت رخ او به تعجب
[...]
گر پردۀ هستیت بسوزی به ریاضت
بیرون شوی زین ورطه که این خلق در آن است
پنهان شوی از خویش و ز کونین بیکبار
بر دیدۀ تو این سر آنگه بعیان است
این عالم نفی است، در اثبات توان دید
[...]
در شهر بگویید چه فریاد و فغان است
آن سرو مگر باز به بازار روان است
قومی بدویدند به نظاره رویش
وان را که قدم سست شد از پی نگران است
در هر قدمش از همه فریاد برآمد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.