پژمان هزپی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۳۳ در پاسخ به مهر و ماه دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۶۷:
با سلام و درود و اژه ایا ( ایاک وایاه وایانا و...باهرضمیری) اسم مبهم است که با ضمایر متصل آن معنی می یابد و برای حصر، تاکید وتحذیر می آید که در این بیت معنی تاکید وحصر دارد( یعنی فقط او و فقط ما) وبا معنی تحذیری شما (.. هرکه عاقل است از او و از ما دور است ) ضمیر اوکه به عاقل برمی گردد معنی را بکلی خراب می کند:(هرکه عاقل است از عاقلان وما دوری کند )که باید با پاردکس و تفسیرهای کنگ ودور از ذهن توجیه کرد...
عاطفه ستاری در ۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۸:
ربطی به رستم شاهنامه ندارد. فعل رستم است به معنی رهایی یافتم
محسن تقویان فر در ۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۰:۵۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۳:
این غزل خیلی مهم تر از آن است که پنداشته میشود. در واقع یکی از کلیدهای فهم زبان حافظ است.
حافظ در این غزل با ظرافت اعجاب انگیزی یکی از <<رهروان>> و یکی از <<یاران>> را فاسق فاجر ریاکار می نامد و از رهگذر این غزل بسیار زیرکانه گناه او را برای همه آشکار میکند و می گوید که او نه تنها رهرو و و یار طریقت نیست بلکه از الفبای آن نیز اطلاع ندارد. البته برای اینکار به رعایت مصالحی خودش را در نقش آن فرد جا میزند و گناه او را به خود میبندد ولی در غایت بلاغت این سر رشته را به دست میدهد که گناهکار اصلی آن شخص ثالث است.
توجه کنید که حافظ در ابتدای غزل می گویددوش رفتم به در میکده خوابآلوده
خرقه تر دامن و سجّاده شرابآلوده
پس در ابتدا اشاره حافظ به تری خرقه و آلودگی سجاده به شراب است و میدانیم که هیچیک از این دو در اشعار حافظ ناپسند نیستند. لیکن در کنار هم قرار گرفتن صفت <<تر>> در کنار <<دامن>> معنای <<تردامن>> را به ذهن القا میکند. بر خلاف دیگر اوصاف مانند رند، مست، قلاش و غیره، در ادب فارسی صفت تردامن بسیار منفی تر از آن است که بتوان آن را در معنایی مثبت به کار برد. تر دامن یعنی ملوث، فاسق، فاجر و گمشده در معاصی.
مسلما گناهی که حافظ در نظر داشته هم در این بیت است:به هوای لب شیرین پسران چند کنی
جوهر روح به یاقوت مذاب آلوده
یاقوت مذاب در اینجا به معنای آب دهان است. معنای بیت این است که بوسیدن از لبان پسرانی که دانشین هستند روح را آلوده میکند.
آنطرف نیز، که اینجا حافظ خود را به جای او قرار میدهد، به این خرده پاسخ میدهد که البته با این پاسخ خود را هرچه بیشتر رسوا میکند:آشنایان ره عشق در این بحر عمیق
غرقه گشتند و نگشتند به آب آلوده!
ولی این را کی میگوید؟ همانکه پیشتر با خرقه تر به میخانه آمده بود، حالا آب را نیز آلوده میداند که مثلا من در دریای عشق نیز حتی اگر غرق شوم به آب آلوده نمیشوم! خب حرفی از این خام تر؟ این حرف نه تنها حاکی از غفلت آن مرد از آلودگی اش است بلکه نشان از درک اشتباه او از خاصیت عشق است که در تضاد با آلودگی است. عشق چنان پاک است که حتی خونش نیاز به شستن ندارد تا چه رسد به آبش! این حقیقت درباره کشتگان دوست خیلی ملموس دیده میشود چنانکه شهیدی که به خون خود غلطیده نیاز به غسل ندارد چون عشق او به خداوند خون او را پاک کرده است.
باری، در نهایت آن مغبچه باده فروش که اینجا شخص حقیقی حافظ است به آن مرد گوشزد می کند که <<گفت حافظ لغز و نکته به یاران مفروش>>. به نظر می آید که آن مرد آن سخنان خام را به شخص حافظ گفته باشد. و این نیز پاسخ حافظ به اوست که من خود دنیای معرفت و نکته و داستانم و تو نمیتوانی برای من با این گونه حرفها معصیت را توجیه کنی.
در مصرع دوم بیت آخر آن مرد گناهکار که حافظ مجازی است خیلی علیجناب و زودرنج و در عین حال گیج معرفی میشود که فکر میکند عتاب حافظ از سر لطف است که البته با انتساب تردامنی که حافظ به او کرده کاملا مغایر است. حافظ هیچ لطفی به او نکرده، صرفا ملامت کرده و رنجیده و طرد کرده.
آه از این لطف به انواع عتاب آلوده!
مسیح غلامرضایی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۵۳ دربارهٔ فروغی بسطامی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۶:
هاله سیفی زاده نیز در کنسرت هلند به زیبایی در مایه ابوعطا این ترانه را اجرا نموده
مجتبی قدیانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۴۲ در پاسخ به علیرضا دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۵۵:
دوست عزیز، تمام رباعیها دارای وزن یکسان هستند، اگر آنچه سما میفرمایید باشد، باید برای وزن رباعیات همه شاعران آن را اصلاح کرد.
علیرضا حبیب پور در ۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۰۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۳:
با درود
بیت ششم هم بی شک، بنیان کن و شور افکن است. چقدر زبردستی و اتکای به دل می خواهد که بی ارزشی دنیا پرستی رو با این بیت جلوه گر باشی:
پاک و صافی شو و از چاه طبیعت به در آی
که صفایی ندهد آب تراب آلوده
بی نظیره.
ShahRah در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۱۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۳:
واقعا شعری که تخلص یا به عبارتی امضای شاعر رو داره، چطور میشه منتسب به شخص دیگری باشه؟؟!!
از طرف دیگه همامی در دفتر اشعارش به خاطر علاقه به سعدی چندین شعر از سعدی رو نوشته. چون اون ها رو دوست داشته و می خونده، اصلا دلیل نمیشه این شعر از سعدی نباشه.
متاسفانه این مبحث به اشتباه در برنامه آقای صحت ارائه شد.
هزار بادیه سهل است با وجود تو رفتن
و گر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم
کجای تاریخ ادبیات فارسی دیده شده که در بیت آخر شاعری از شاعر دیگری اون هم به عنوان تخلص استفاده کنه؟؟!!
nabavar در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۵۲ در پاسخ به حبیب شاکر دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۵۵:
اگه اجازه بدی کمک کنم که رباعی شما موزون بشود
صد حقه زدم که کار خود راست کنم
هر خواهش دل بی کم و بی کاست کنم
این سیل فنا نداد فرصت که کمی
دنیا به همان سان که دلم خواست کنم
مجتبی قدیانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۴۳ در پاسخ به علیرضا طهرانی دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۵۵:
سلام. نه بهتر است که البته نِه تلفظ میشه میشه نَه هم خواند. نی کمی خواندن را سنگین میکنه.
مجتبی قدیانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۳۸ در پاسخ به حبیب شاکر دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۵۵:
دوست گرامی، مصرع اول گیرا و روان است اما مصرعهای بعدی جای کار دارند و وزنشان خوب از آب درنیامده!
امین مروتی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۳۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۹:
شرح غزل شمارهٔ ۱۸۹ (به رقص آ)
مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب)
محمدامین مروتی
ذهن مولانا با دیدن همه مظاهر طبیعی، خود به خود معطوف عوالم معنوی می شود. بهار عاشقان فصل عشق و عاشقی و زیبا دیدن است. مولانا همنوا و هماهنگ با درختان، جان تازه ای می گیرد تا جایی که به رقص و پایکوبی و دست افشانی و سماع در می آید.
آمد بهارِ جانها، ای شاخِ تَر به رقص آ
چون یوسف اندر آمد، مصر و شکر به رقص آ
بهار شده. شاخ خشک درختان سبز شده. بهار به جان عاشقان هم رسوخ کرده. تو گویی یوسف به مصر وارد شده. شکر محصول مهم مصر بوده. مولانا می گوید مصر از درچیدار یوسف، غرق در شکر شده و خود شکر هم رقصان شده است.
ای شاهِ عشقپرور، مانندِ شیرِ مادر
ای شیرجوش! در رو، جانِ پدر، به رقص آ
شاهی که عشق را می پرورد همچون شیر مادر است. یعنی مثل شیر مادر در درون رگ های ما جاری می شود. پسر عزیزم! اگر جویای چنین شیری هستی، وارد جان شو و برقص.
چوگان ِ زلف دیدی، چون گوی دررسیدی
از پا و سر بُریدی، بیپا و سر به رقص آ
وقتی زلف چوگان مانند معشوق را دیدی، دست و پا را رها کردی تا مدور و گرد شوی و مثل گوی در خم زلفش روی و از خوشی برقصی.
تیغی به دست خونی، آمد مرا که: چونی؟
گفتم:«بیا که خیر است»، گفتا: «نه شر» به رقص آ
در حالی که شمشیر به دست داشت احوالم را پرسید. گفتم خیر است؟ گفت نه آمده ام تا جانت را بگیرم. از این مژده به رقص آی.
از عشق، تاجداران در چرخِ او چو باران
آن جا قبا چه باشد؟ ای خوشکمر! به رقص آ
هزاران پادشاه از عشق او، مانند قطرات باران به گردش می چرخند و می رقصند و در فکر قبای انانیت و تشخص خود نیستند. پس تو هم از آنان بیاموز و خوش برقص.
ای مست ِ هستگشته، بر تو فنا نبشته
رقعهی فنا رسیده، بهرِ سفر به رقص آ
کسی که مست دنیاست، فانی می شود و باید برای مردن آماده شود، مگر اینکه به دنیای معنا و شادی سفر کند. یعنی برای پرهیز از فنا باید رقصید.
در دست، جام ِ باده، آمد بُتم پیاده
گر نیستی تو ماده، ز آن شاه ِ نر به رقص آ
معشوق باده به دست آمده است. اگر مرد معنا هستی تحت تاثیر او و به خاطر او به رقص آی.
پایان ِ جنگ آمد، آواز ِ چنگ آمد
یوسف زِ چاه آمد، ای بیهنر! به رقص آ
صلح آمد و آوای موسیقی طنین آنداز شد. گویی یوسف از چاه نجات یافته است. بی هنر مباش و تو هم بارقص خودی بنما.
تا چند وعده باشد؟ وین سَر به سجده باشد؟
هَجرم ببُرده باشد، دنگ و اثر به رقص آ
تا کی در هجر بمانم و به امید وعدۀ وصال سجده کنم. مست و مدهوش به رقص آی.
کی باشد آن زمانی؟، گوید مرا: «فلانی!»
کای بیخبر! فنا شو! ای باخبر! به رقص آ
آن محبوب من چه موقع به من می گوید ای بی خبر! در من فنا شو تا از عالم عشق با خبر شوی و از شوق به رقص آییو
طاووس ِ ما درآید و آن رنگها برآید
با مرغ ِ جان سراید: بیبال و پر به رقص آ
طاووس عشق با رنگ هایش جلوه می کند و به مرغ جان مان می گوید برای رقص معنا به پرو بال نیازی نداری. برقص.
کور و کران ِ عالَم، دید از مسیح، مرهم
گفته مسیح ِ مریم کِ:«ای کور و کر!» به رقص آ
مسیح، کوران و کران را شفا داد و آنان را به رقص در آورد.
مخدوم، شمسِ دینست، تبریز رشکِ چینست
اندر بهار حُسنش، شاخ و شجر به رقص آ
شمس تبریزی مخدوم من است و تبریز به واسطۀ وجودش از چین زیباتر است. ای درختان به شکرانۀ بهار زیبایی شمس به رقص آیید.
9 دی 1403
شهرام همائی بروجنی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۱۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴۴:
آوازی همراه با ارکستر بر پایه ی این شاهکار حضرت سعدی شیرازی را می توان در نشانی زیر نیوشید:
رضا از کرمان در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۲۵ در پاسخ به کوروش دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۴۵ - حکایت آن امیر کی غلام را گفت کی می بیار غلام رفت و سبوی می آورد در راه زاهدی بود امر معروف کرد زد سنگی و سبو را بشکست امیر بشنید و قصد گوشمال زاهد کرد و این قصد در عهد دین عیسی بود علیهالسلام کی هنوز می حرام نشده بود ولیکن زاهد تقزیزی میکرد و از تنعم منع میکرد:
سلام در بیت قبل میفرماید که در حالت هشیاری ذهنی , آدمیان بدلیل اختلافات فی مابین، مانند آب وروغن از هم جدایند ودر هنگام مستی(منظور مست از باده الهی) با هم متفق میشوند ومانند حلیم (هریسه)آنچنان در هم ممزوج میگردند که هیچ اختلافی باهم نداشته و به وحدت کامل میرسند.
جلال ارغوانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۱۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۰۰:
سعدی خوش سخن ، سخن جان مگو دگر
جان را چه قیمتی که کنیش فدای یار
جلال ارغوانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۱۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۹:
سعدی چو یار بار غمت داد وهم برفت
آخر چه سود که شعر بلندم بگشت یار
جلال ارغوانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۰۶ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۸:
سعدی دل عالمی ربودی
از گفته دل کش شکر بار
جلال ارغوانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۰۲ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۶:
تا سخن سعدی است گل نپذیز از کسی
آی وگلستان ببین در سخن نوبهار
جلال ارغوانی در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۵۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۵:
ای صنم خوش عذار بهر خدا گو به من
سعدی شیرین نگار چند کشد انتظار
vafa در ۱ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۲۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۲۸۴:
درود، کسی میتونه تقطیع هجایی مصرع اول بیت اول رو به من توضیح بده؟
برمک در ۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۴۴ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی خسرو پرویز » بخش ۹: