گنجور

حاشیه‌ها

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۵:

الا ای طوطی گویای اسرار!

مبادا خالی‌ات شکر ز منقار
ای طوطی سخن‌گوی رازها، زبانت همیشه شیرین باد و هیچ‌گاه بیانت از شیرینی و سخن دلنشین تهی مباد.

سرت سبز و دلت خوش باد، جاوید

که خوش نقشی نمودی از خط یار
سلامت باشی و دلت شاد، که تصویری زیبا و دل‌پسند از چهره ی یار به ما نشان دادی.

سخن سربسته گفتی با حریفان،

خدا را زین معما پرده بردار
با یاران سخن سربسته و رازگونه گفتی، تو را به خدا ،پرده از این راز بردار و حقیقت را آشکار کن.

به روی ما زن از ساغر گلابی

که خواب‌آلوده‌ایم، ای بخت بیدار!
به‌روی ما گلاب از شراب بپاش (کنایه از شادابی و بیداری بخشیدن) که در غفلت و بی‌خبری به‌سر می‌بریم، ای بخت و اقبال خوش و نیکو!

چه ره بود این که زد در پرده مطرب؟

که می‌رقصند با هم مست و هشیار
مطرب در چه نغمه‌ای نواخت که همه –چه مست و چه هشیار– به رقص آمده‌اند؟ 

از آن افیون که ساقی در می‌افکند،

حریفان را نه سر ماند، نه دستار
در اثر آن مخدری که ساقی در شراب ریخت، چنان گیرا و بی‌خودکننده شد که دیگر نه عقل بر جا می‌ماند و نه وقار و ظاهر آراسته.

سکندر را نمی‌بخشند آبی،

به زور و زر میسر نیست این کار
آب حیات را حتی به سکندر هم نمی‌دهند؛ این راه با زور و زر به‌دست نمی‌آید، تنها با عشق و لیاقت کسب می گردد.

بیا و حال اهل درد بشنو،

به لفظ اندک و معنای بسیار
بیا و به سخن اهل رنج و عاشقی گوش کن که با واژگان اندک، معناهای ژرف و فراوان بیان می‌کنند.

بت چینی عدوی دین و دل‌هاست،

خداوندا دل و دینم نگه دار
آن نگار لطیف و زیبا که چون بت چینی است، دل و دین را می‌رباید؛ خدایا دل و ایمانم را از گزند عشق او در امان دار.

به مستوران مگو اسرار مستی،

حدیث جان مگو با نقش دیوار
رازهای شور و مستی را برای کسانی که در حجاب بی‌خبری‌اند بازگو مکن؛ سخن جان‌پرور را با ناآگاهان ظاهربین، در میان نگذار.

به یمن دولت منصور شاهی،

عَلَم شد حافظ اندر نظم اشعار
در سایه دولت  شاهمنصور ، حافظ در سرودن شعر و بلندی آوازه، پایه‌ای استوار یافت.

خداوندی به جای بندگان کرد،

خداوندا ز آفاتش نگه دار
منصور شاه کار بندگان را به نیکی انجام داد؛ خدایا او را از آسیب‌های روزگار محفوظ بدار.

خلیل شفیعی( مدرس ادبیات فارسی)

اردیبهشت ماه ۱۴۰۴

پیوند به وبگاه بیرونی

رضا از کرمان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۴۴ - رجوع به قصهٔ رنجور:

این چنین رنجور را گفت ای عمو ...

درود بر شما 

  این بیت اشکال در قافیه دارد    ولی اگر" ما شئتم  اعملو " بشه  بخونیش قافیه درست میشه  شاید هم اینجوری بوده  اشاره به ایه 40 فصلت :

 

إِنَّ الَّذِینَ یُلْحِدُونَ فِی آیَاتِنَا لَا یَخْفَوْنَ عَلَیْنَا ۗ أَفَمَنْ یُلْقَیٰ فِی النَّارِ خَیْرٌ أَمْ مَنْ یَأْتِی آمِنًا یَوْمَ الْقِیَامَةِ ۚ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ ۖ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ


مسلماً کسانی که معانی و مفاهیم آیات ما را از جایگاه واقعی اش تغییر می دهند [و به تفسیر و تأویلی نادرست متوسل می شوند] بر ما پوشیده نیستند. آیا کسی را که در آتش می افکنند، بهتر است یا کسی که روز قیامت در حال ایمنی می آید؟ هر چه می خواهید انجام دهید، بی تردید او به آنچه انجام می دهید، بیناست.

  

 شاد باشید

 

حشمت الله دهقان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۵۱ دربارهٔ خواجه عبدالله انصاری » مناجات نامه » مناجات شمارهٔ ۲۶۲:

با درود...در پایان دعا آمین بگوییم. بسیار عالی...

حشمت الله دهقان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۳۷ دربارهٔ خواجه عبدالله انصاری » مناجات نامه » مناجات شمارهٔ ۷:

با درود.روز نخست..بازگشت و پیوستن کل هستی..بسیار عالی

رویا مرادی‌زاده در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۰۱ در پاسخ به Sepide دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۸:

سلام و عرض ادب

برداشت من از بیت «بگفتیم و دشمن بدانست و دوست/ نماند آن تحمل که سرپوش بود» اینه که: شرح این عاشقی و دلدادگی رو بر همگان آشکار کردم، طوری که دوست و دشمن از تمنای دل من باخبر شدند/ چون دیگه تاب و توان سرپوش‌گذاشتن و پرده‌پوشی بر این دلدادگی رو نداشتم. 

رضا از کرمان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۵۲ دربارهٔ عطار » اسرارنامه » بخش نوزدهم » بخش ۱۵ - الحکایه و التمثیل:

 درود بر شما 

 حال آدم بخیل این حکایت  دقیقا با ضرب المثل " نه خود خورد نه کس دهد گنده کند به سگ دهد " مشابهت داره و متناظره 

محمد شریف صادقی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۳۸ دربارهٔ خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » صنایع الکمال » حضریات » غزلیات » شمارهٔ ۴۱:

خواجوی کرمانی چه غزل لطیفی سروده بر طرز و روش شیخ سعدی.  

سید محمد سجادی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۱۰ در پاسخ به علی دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱۶ - بردن پدر مجنون را به خانهٔ کعبه:

وزن درسته

 

باید اینجور بخونید:

کجل رسیدش

رستم نوروزی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۳۶:

در خویشتن مجازی بمیرید تا در خویش حقیقی زنده،شوید ، موتوا قبل ان تموتوا، در منیت و در شنص بودن بمیرید . هیچ کس باش .

محمد راستگو در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۰۴:۰۱ در پاسخ به ققنوس دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۹:

سلام 

عزیز لطفا کمی راجع به فقط واژه «رند» تحقیق کن جای دوری نمیره واجب نیست که حتما شما هم پیرو مذهب رندی باشی ولی حداقل میتونی مثل همین متنت که خواستی ادبی باشه اداش رو در بیاری اگر متنی از ادبیات عرفانی از هر عارفی که خواستی آوردی که رندی با قرآن خوندن در تضاد هست بنده کلا دیگه حافظ نمیخونم! الان هم تو همه خونه ها حافظ هست هرجا رفتی نسخه ای دیدی فالی گرفتی مطمئن باش این بیت رو تو این غزل گذاشتن نیازی هم به لاف زدن و پچین ها و غیره نداری!

محمد راستگو در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۰۳:۴۰ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » فی التوحید باری تعالی جل و علا » فی التوحید باری تعالی جل و علا:

بست موری را کمر چون موی سر
کرد او را با سلیمان در کمر

خلعت اولاد عباسش بداد
طاء و سین بی‌زحمت طاسش بداد

 

این دو بیت اشاره داره به مورچه! داستانش با حضرت سلیمان و اینکه پرودگار لباس پادشاهی حاکمان بنی عباس رو غذاش کرد و زیبایی رو بدون طاء و سین که طاووس داشت و منظور زیبایی ظاهری هست رو به کله کچل مورچه داد

Hafez Ss در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۴۳ دربارهٔ خیام » ترانه‌های خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » راز آفرینش [ ۱۵-۱] » رباعی ۴:

شاید بهشت و جهنم همین دنیاست

فرامرز عبداله پور در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۲ دربارهٔ عارف قزوینی » تصنیف‌ها » شمارهٔ ۱۴ - از کفم رها:

اوچدی گِئتدی الدن قرارِ دل
مَنده قالماییب اختیارِ دل

هیزدی سومسینیر بیلمز عار نَدیر
لااَبالی فیرلار مدارِ دل

دل کیمین شرفسیز تاپانماسان
ننگ و عاردیر کار و بارِ دل

اُلدورور حیا  گوز اونونده کی
اوندان اُتریدور  بو فشارِ دل

هر یِئره گِئدیب دور قاییتماییب
گٌؤز بوزاردِرِ  انتظارِ دل

عمر اولیب حرام اوتدوروب تمام
آبروسین آلمیش قُمارِ دل

اِئتمیشم ضرر ابلهم مگر
من اَئیَم کمر زیرِ بارِ دل

دردی بو گِئدم یارلا دم به دم
یاندِرِب دَدَم آه و زارِ دل

اوخشاییب بویون توتموشام طویون
گور نه بیر اُیون دور خومارِ دل

لاله تک اُؤزون داغلارام بوگون
یوخ تاوان چکم منده خارِ دل

تیرِ غمله رُستم کیمین اوروب
من کور اِئتدیم اسفندیارِ دل

خونِ دل توکیر هر ایکی گوزیم
خوش دل ایله ییب انتحارِ دل

دوزلیگه اِئدر هرکس افتخار
سینماقیندادی اعتبارِ دل

عارف اول قَدَر لاف وِئرما سن
اصلان ایله یَنمز شکارِ دل

مقتدرترین شاهلاری اِئدیب
بارماقیلا محو اقتدارِ دل
(۲۲۰/۱۴۰۴/۰۱/۲۹)
"ترجمه تصنیف عارف قزوینی"
$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$

برمک در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۲۵ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۱۸:

بیخته پارسیگ



ای خداوند این کبود خراس
صد هزاران تو را ز بنده سپاس
نامه‌ها پیش تو همی آید
هم ز بیدار دل هم از فرناس
به خراسی کشید هر یک‌شان
که سزاوارتر ز خر به خراس
پاس دارم ز دیو و لشکر او
به سپاس خدای بر تن، پاس
نبوم ناسپاس ازو که ستور
سوی فرزانه بهتر از نسپاس



فرناس= پارسی غافل

سیدزانیار شهیدی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۵۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۲:

البته هوش مصنوعی در همین حد میتونه تفسیر کنه چون سیروسلوک عرفانی نداشته و منظور اصلی حافظ نفهمیده مثلا وقتی میگه دیو چو بیرون رود فرشته در آید منظور دیو درون جسم که از بین رود فرشته که نماد زنانه وجود است به در آید و در تضاد با مرد دیو درون است که باید به این مرحله رسید

محمد شریف صادقی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۳۲ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۰۳ - مطلع چهارم:

عجب قصیده‌ای! 

یک کنجدش نگنجد در سینه گنج توران

یک سنجدش نسنجد در دیده ملک بربر

 

فاطمه کاظمی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۳۸ در پاسخ به همیشه بیدار دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱ - به نام ایزد بخشاینده:

آزرم به مهنی مهر و شفقت هم دکتر روشن معنا کردن

شینا در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۸ دربارهٔ عطار » اسرارنامه » بخش نوزدهم » بخش ۵ - الحکایه و التمثیل:

در کتاب تاریخ و سفرنامه حزین از حزین لاهیجی ، به تصحیح علی دوانی ،چ اول ص196 دو بیت اول اینگونه آورده شده است : 

«یکی پرسید از آن فرخنده ایام/ که تو چه دوست داری؟ گفت دشنام 

که هرچیزی دگر که می‌دهندم/ به جز دشنام ، منت می‌نهندم»

 

سعید احتشامی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۵ دربارهٔ ابوالفرج رونی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۴۸ - در مدح سیف الدوله محمود:

درود و عرض ادب و احترام

 

در دیوان مسعود سعد سلمان نیز این شعر تکرار شده است. به لینک زیر:

 

مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۳۱۴ - قصیده

سعید احتشامی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۳ دربارهٔ مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۳۱۴ - قصیده:

درود و عرض ادب و احترام

 

در دیوان ابوالفرج رونی نیز این شعر تکرار شده است به لینک زیر:

 

ابوالفرج رونی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۴۸ - در مدح سیف الدوله محمود

۱
۴۵۴
۴۵۵
۴۵۶
۴۵۷
۴۵۸
۵۸۳۲