گنجور

 
واقف لاهوری

تا سیه شد از خط مشکین جانان خانه‌ام

گشت خون نافه نور شمع در کاشانه‌ام

نقل و می دارد مقیم گوشهٔ میخانه‌ام

چون روم جای دگر اینجاست آب و دانه‌ام

میرم از خجلت اگر سیلاب تشریف آورد

گریه گردی هم به‌جا نگذاشت از ویرانه‌ام

پای خواب‌آلود من زنجیر می‌بیند به خواب

اینقدرها از سر زلف کسی دیوانه‌ام

دودمان سوختن را بس که احیا کرده‌ام

زنده می‌گردد چراغ مرده از افسانه‌ام

کی توانم دید و احوال پریشان کسی

از غم زلف تو دل صد چاک شد چون شانه‌ام

در حق من هر چه می‌خواهد دلت ناصح بگو

عاشقم رندم خرابم ابترم دیوانه‌ام

چند دارد در بغل این شیشهٔ پرخون کسی

می‌کنم خالی دلی گو پر شود پیمانه‌ام

در محبت سوختن را بس که می‌دارم عزیز

سوزم از غیرت اگر آتش بری از خانه‌ام

جور کم کن محتسب نازک‌دلم همچو حباب

شیشه‌ام گر بشکنی پر می‌شود پیمانه‌ام

از طفیل دیگران من نیز آبی می‌خورم

در ریاض آفرینش سبزهٔ بیگانه‌ام

او به داغ عشق شب می‌سوزد و من روز و شب

در محبت من شریک غالب پروانه‌ام

واقف از آتش‌مزاجی‌های یارم باک نیست

چهرهٔ زر نیم اگر شمع است من پروانه‌ام

 
 
نامبردگان شاهنامه
صوفی محمد هروی

آن پری دور از من و من در غمش دیوانه‌ام

آشنای اویم و از خویشتن بیگانه‌ام

چون سگ دیوانه بر در مانده‌ام حیران و زار

نیستم قابل از آن، ره نیست در کاشانه‌ام

داد جام باده‌ام دل گشت فانی زین طرب

[...]

فضولی

نوخطان را دوست می‌دارد دل دیوانه‌ام

من چو مجنون نیستم در عاشقی مردانه‌ام

خضر می‌گویند بر سرچشمه‌ای برده ست راه

قطره ای گویا چکیده جایی از پیمانه‌ام

عقل را هر لحظه تکلیفی‌ست بر من در جهان

[...]

فصیحی هروی

جوش ذوقم خوش‌نشین کشور میخانه‌ام

موج فیضم خانه‌زاد ساغر و پیمانه‌ام

می‌زنم لاف شکیبایی و از طوفان اشک

موجهء گرداب را مانَد ، مصیبت خانه‌ام

باز در دارالشفای تب گدایی می‌کنم

[...]

کلیم

نه سزاوار حرم نه لایق بتخانه‌ام

در خراب‌آباد دنیا جغد بی‌ویرانه‌ام

فرقم از سرکوب محنت یک نفس خالی نبود

گر ز کار افتاد دستم ریخت بر سر خانه‌ام

بس که هرگز پر ندیدم جام عیش خویش را

[...]

صائب

بس که محکم کرده در سستی بنا کاشانه‌ام

جلوه مهتاب سیلاب است در ویرانه‌ام

صبر من از خارخار شوق پا بر جا نماند

ریشه از دندان موران داشت دایم دانه‌ام

آن سیه‌روزم ، که در ایّامِ عمرِ خود ندید

[...]

مشاهدهٔ ۵ مورد هم آهنگ دیگر از صائب
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه