گنجور

 
واقف لاهوری

همچو دل در غم عشقت به من انبازی هست

سر کنم نغمهٔ دردی که هم‌آوازی هست

هرزه پردازی دل سخت ملولم دارد

اندرین شهر بپرسند قفس‌سازی هست

به گرفتاری من نیستی ای مرغ چمن

شُکرها کن که تو را رخصت پروازی هست

آتش از خشم مزن سینهٔ صدچاک مرا

که درین کهنه‌قفس مرغ خوش‌آوازی هست

امشب از ناله دلم هست چو بلبل محفوظ

در پس پرده مگر گوش برآوازی هست

دید تا اشک مرا جست خیال تو ز چشم

نَتَوان بود در آن خانه که غمازی هست

ای که پرسی که تو را کرده ز جادو بیمار

غیر از آن چشم مگر هیچ فسون‌سازی هست

چه مناسب که شوم خود طرف مرغ سحر

تا چو دل در بغلم زمزمه‌پردازی هست

گو مکن سعی به ویرانی من همسایه

زانکه در خانهٔ من خانه‌براندازی هست

چون مرا ره به درون نیست چه دل شاد کنم

من گرفتم که درِ دوست درِ بازی هست

این غزل گفته شد از فیض نظیری واقف

غیر من در پسِ این پرده سخن‌سازی هست

 
 
نامبردگان شاهنامه
نظیری نیشابوری

غیر من در پس این پرده سخن سازی هست

راز در دل نتوان داشت که غمازی هست

زخم کاریست صراحی و قدم برچینید

نیم بسمل شده ای را سر پروازی هست

بلبلان! گل ز گلستان به شبستان آرید

[...]

عرفی

خبری خواهم از آن کوی که اعزازی هست

ز برون عرض نیازی ، ز درون نازی هست

گاه گاهی به دعا یک دو بساطی در باز

عشق این شیوه ضرور است، دغابازی هست

های هایی ز من بلبل عشرت بشنو

[...]

صائب

خلوت آینه را طوطی غمازی هست

هر کجا روی نهادیم سخنسازی هست

نیست مجنون وفادار مرا پای گریز

ورنه چون زور جنون سلسله پردازی هست

چشم نظارگیان تاب ندارد، ورنه

[...]

حزین لاهیجی

در پی دلشدگان غمزه ی طنازی هست

با خرابی زدگان، خانه براندازی هست

گرچه ما سبزهٔ خوابیدهٔ این گلزاریم

سر ما در قدم سرو سرافرازی هست

هرگز از خویش نکردیم سخن ساز، چو نی

[...]

اقبال لاهوری

گرچه شاهین خرد بر سر پروازی هست

اندرین بادیه پنهان قدر اندازی هست

آنچه ازکار فروبسته گره بگشاید

هست و در حوصلهٔ زمزمه پروازی هست

تاب گفتار اگر هست شناسائی نیست

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه