گنجور

شمارهٔ ۶ - در مدح علاء الدوله اتسز

 
رشیدالدین وطواط
رشیدالدین وطواط » قصاید
 

بهار جان فزا آمد جهان شد خرم و زیبا

بباغ راه گستردند فرش حله و دیبا

بباغ اندر بنفشه شد چو قد بیدلان چفته

بباغ اندر شکوفه شد چو خد دلبران زیبا

همه اطراف صحراهست پر یاقوت و پر بسد

همه اکناف بستان هست پرمرجان و پر مینا

ز پستی تا به بالا برد لشگر ابر غرنده

پر از اعلام رنگین گشت هم پستی و هم بالا

هوا شد تیره و گریان بسان دیدهٔ وامق

زمین شد تازه و خندان به سان چهرهٔ عذرا

چو بخشش گاه جمشیدست از نعمت همه بستان

چو کوشش گاه کاوسست زینت همه صحرا

کنار سبزه از لاله، شده پر زهره ازهر

دهان لاله از ژاله ، شده پر لؤلؤ لالا

ز دریا سوی هامون رفت ابرو از نثار او

ز گوهر عرصهٔ هامون سراسر گشته چون دریا

ز نقش گلبنان مانده بعبرت صورت پروین

ز لحن بلبلان مانده بحیریت نعمت عنقا

شعاع برق گویی شد کف موسی بن عمران

که از جیب هوای تیره آرد روشنی پیدا

نسیم بادگویی شد دم عیسی بن مریم

که چشم اکمه نرگس کند در بوستان بینا

بکشی و بخوشی باغ همچو نخلد و در صحنش

بخوبی و بلعلی ارغوان همچون رخ حورا

گل سرخ و گل زردند در بستان چو دو دختر

گرفته در میان باشند دو روی گل رعنا

درختان همچو مستان در تمایل آمده جمله

تو گویی ساقیان ابر دادستندشان صحبا

ز انوار ریاحیین باغ و بستان گشته سرتاسر

منور چون عبادتگاه راهبانان شب یلدا

جهانست این، ندانم، یا فضای جنت الماوی؟

زمینست این، ندانم، یا رواق گنبد خضرا؟

همه آفاق را افتاد سودای طرب در دل

که تا بنمود ابراز برق رخشنده ید بیضا

جهان پیر بی رونق بسعی طارم ازرق

چو بخت شهریار حق شد از سر تازه و برنا

خداوند جهان داور ، شهنشاه هنر گستر

عدو مال ولی پرور ، علاء الدین والدنیا

خداوندی ، که او را نیست در کل جهان مانند

نه در دولت ، نه در نعمت ، نه در آلا ، نه در نعما

ازو آرامشی دارد بلاد مشرق و مغرب

و زو آسایشی دارد روان آدم و حوا

حریم او مال خلق در شادی و در انده

جناب او پناه خلق در سر و در ضرا

کهینه عامل از دیوان او صد بار چون کسری

کمینه قاید از درگاه او صد بار چون دارا

بیان خوب او داده فنون علم را رونق

بنان راد او کرده رسوم جود را احیا

ز جود او گرفته فیض جود ابر در نیسان

ز رای او ربوده نور قرص مهر در جوزا

خداوندا، تو ان شاهی که در مردی و در دانش

ز شاهان همه گیتی ندار هیچکس همتا

جهان از رای تو روشن ، زمین از عدل تو گلشن

هنر از طبع تو متقن ، هدی از جاه تو والا

بدوزد رمح دلدوز تو دل در سینه خصمان

بسوزد تیغ جان سوز تو جان در قالب اعدا

نه یک شاهی، که صد شمسی، همه رخشنده در مجلس

نه یک شخصی، که صد جیشی، همه جوشنده در هیجا

بطبع دل ستاره داد پیمان تو را گردن

بگوش جان زمانه کرد فرمان تو را اصغا

هوای صدر محروست شده پیرایهٔ عاقل

ثنای ذات میمونت شده سرمایهٔ دانا

بکین و مهر در فعل تو هم دارست و هم منبر

بعنف و لطف در امر تو هم خارست و هم خرما

چو علامت شود پیدا نهان گردند بدخواهان

بپیش رایت شاهان نیابد زحمت غوغا

درآمد وقت آن کاید بزیر حل و عقد تو

همه اطراف جابلقا، همه اکناف جابلسا

بوفق رای تو رانند ملک حله و موصل

به سوی صدر تو آرند مال طایف و صنعا

برسم تو نهد سکه امیر بقعهٔ کوفه

باسم تو کند خطبة امام خطهٔ بطحا

هر آن فرمان، که از صدر رفیع تو شود صادر

جهان آنرا کند تنفیذ و چرخ آنرا کند امضا

تویی کل و چو اجزایند شاهان بنی آدم

بآخر سوی کل خویش باشد مرجع اجزا

ز بدخواهان نماند اندر همه عالم اثر، تاتو

در استیصال بدخواهان سپردی راه استغنا

همیشه تا که بر افلاک باشد موضع انجم

همیشه تا که از ارواح باشد قوت اعضا

نکوخواه تو بادا در مطایب تازه و خرم!

بداندیش تو بادا در مصایب خسته و رسوا!

بهار و ماه روزه مژده آوردند سوی تو

ز نعمت‌های مستصفی و دولت‌های مستوفا

بسی روزی کنار ایزد ترا با بندگان تو

چنین ماه و چنین سال و چنین روز و چنین آلا

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام