درست نیست گشودن به خنده لب چندان
که خویش را شکند، پسته چون شود خندان
به ملک صبر ترا خاتم سلیمانیست
جگر شود چو نگیندان گوهر دندان
تو یوسفی و، جهان بقا ترا مصر است
چنانکه صلب و رحم چاه و، این جهان زندان
زمانه ایست که چون آمد آمد دشمن
بری چو نام گدایی، کنند دربندان!
توان گرفت به سرکوب ازین بخیلان زر
توان گر آب گرفتن به پتک از سندان!
چو کنده شد ز وطن دل، دگر نسازد کار
چه عقده واکند از جا، چو کنده شود دندان؟!
فتاده ز آن غم لیلی بگردن مجنون
که کار عشق نمی آید از خردمندان
چو پا بمصر عزیز نهاد یوسف، گفت:
نبود مسند دولت براحت زندان!
ز فکر رشته روزی، دگر چه تاب خوری
چو گشت درج دهن خالی از در دندان؟!
مدار صحبت این عاقلان بخود داریست
کجاست حلقه اطفال و مجمع رندان
ازین باین دو سه مصراع خوشدلم واعظ
که بسته چشم پدر از عیوب فرزندان
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت صبر و عقل در زندگی انسان اشاره دارد. شاعر میگوید که نباید به خنده و شادی افراطی پرداخت که انسان را به انحطاط برساند. همچنین به اوج و فرودهای زندگی و مشکلات اشاره میکند و یادآور میشود که عشق و احساسات، گاهی اوقات از دست عقل خارج میشوند. او به داستان یوسف و مصائب او نیز اشاره میکند و نشان میدهد که انسان باید مراقب خود باشد و از جمع عاقلان دوری کند، زیرا زندگی همیشه با چالشها و سختیها همراه است. در نهایت، شاعر بر این نکته تأکید میکند که عیوب دیگران نباید سبب غفلت از خودمان شود.
هوش مصنوعی: خندیدن به حدی که آدم خود را بشکند، درست نیست؛ مانند پسته که وقتی پوستش میشکند، خندان میشود.
هوش مصنوعی: صبر تو مانند انگشتری است که متعلق به سلیمان است. وقتی که در دل به یاد گوهر گرانبهایی بیفتی، دل به درد میآید و مانند جگر آسیب میبیند.
هوش مصنوعی: تو مانند یوسف هستی و این دنیا برای تو مانند مصر است. همانطور که صلب و رحم مکانی برای تولد یوسف بودند، این جهان نیز زندانی است که تو در آن گرفتار هستی.
هوش مصنوعی: زمانهای است که وقتی دشمن میآید، مثل نام گدایی، دربندان و گرفتار میشوند.
هوش مصنوعی: میتوان برای مبارزه با افراد بدجنس و بخیل، از قدرت خود استفاده کرد، اما اگر بخواهی از سنگین و سختی زندگی چیزی به دست آوری، باید با تلاش و کوشش به آن دست یابی.
هوش مصنوعی: وقتی دل از وطن جدا شود، دیگر هیچ چیزی نمیتواند آن را به کار بیندازد. مانند دندانی که از لثه بیفتد، دیگر نمیتوان بر آن فشار آورد یا از آن استفاده کرد.
هوش مصنوعی: مجنون به خاطر عشق لیلی دچار درد و رنج شده است، زیرا عشق کار انسانهای عاقل نیست و از آنها برنمیآید.
هوش مصنوعی: هنگامی که یوسف در مصر قدم گذاشت و مقام بلندش را پیدا کرد، گفت که در زندان هم نمیتوانست به راحتی بر جایگاه قدرت تکیه کند.
هوش مصنوعی: وقتی به فکر روزی و تأمین معاش باشی، چه نیازی به نگرانی داری؟ وقتی که فکری نداری و دندانهایت در دهانت خالی مانده، نمیتوانی فشار و استرس را تحمل کنی.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که افراد عاقل در گفتوگوهای خود مراقب و محتاط هستند، در حالی که در مقابل، جایی برای بازی و شادابی کودکان و جمع افراد خوشگذران وجود ندارد. به نوعی، این بیانکننده تفاوت بین ادب و احتیاط عاقلان و آزادگی و بیخیالی جوانان و شادابی رندان است.
هوش مصنوعی: من از این شعر خوشحالم که واعظ با بستن چشم پدر، عیبهای فرزندان را نادیده گرفته است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
من از خدای جهان عمر میخواهم چندان
که غنچه متبسم شود گل خندان
هلال وارش اگر چه جمال کامل نیست
ولی چو مه شودش ملک حسن صد چندان
همی خواهم چو جهانیش آرزومندند
[...]
چو نیست پیش پدر اینقدر یقین که پسر
ز خیل بی خردان است یا خردمندان
بس است سیرت نیکو حکیم را فرزند
زبون زن چه شود بر امید فرزندان
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.