کسی ز خلق نباشد، چو خسروان قانع
که گشته اند بدنیا، ز ترک آن قانع؟!
زدست طعنه مجنون، چه سان رهد عقل؟!
که شد بسقف گل، از سقف آسمان قانع
خورد بنانخورش عزت قناعت نان
کسی که گشته ز دنیا به نیم نان قانع
بصدر خانه ء دلها همیشه جا دارد
شود ز صدر کسی گر بآستان قانع
بجامه چرکنی جسم بایدش تن داد
هر آنکسی که ز جانان شود بجان قانع
سخن چو از دو زبانی رود نکوتر پیش
قلم نگشته از آن رو بیک زبان قانع
هزار تیر ملامت خریده بر دل ریش
مصاف دیده نگردیده بیک کمان قانع!
دگر چگونه کند دعوی خرد واعظ
که گشته است ز صحرا بخان و مان قانع؟!



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «قانع» از قناعت و دل کندن از دنیا سخن میگوید. شاعر، پادشاهی حقیقی، عزت و جا داشتن در دلها را حاصل بسنده کردن به اندک و ترک دنیا میداند. در کنار آن، عقلِ خانهنشین را در برابر مجنونِ صحرانشین سرزنش میکند و قانعشدن به جان یا به یک زبان را نکوهش میکند. در پایان، خود را ملامت میکند که به خانه و زندگی دنیایی دل خوش کرده و دیگر نمیتواند ادعای خرد کند.
هوش مصنوعی: در میان مردم کسی به اندازهٔ پادشاهان حقیقی قانع نیست؛ همان کسانی که با رها کردن دنیا، از دنیا به همین ترک خرسند شدهاند. پادشاهی واقعی در دل کندن از دنیاست.
هوش مصنوعی: عقل چگونه میتواند از طعنهٔ مجنون رها شود؟ عقل به سقفی از گل، یعنی خانه، بسنده کرده است، در حالی که مجنون زیر سقف آسمان در صحرا زندگی میکند.
هوش مصنوعی: کسی که از دنیا به نیم نانی قانع شود، نانِ قناعت را با خورشِ عزت میخورد. یعنی قناعت او را عزیز و سربلند میکند.
هوش مصنوعی: اگر کسی به جای بالای مجلس به جایی کنار در بسنده کند، همیشه در صدر دلهای مردم جا دارد. فروتنی مایهٔ محبوبیت است.
هوش مصنوعی: هر کس به جای معشوق به جان خود دل خوش کند، باید به جامهٔ چرکینِ تن تن دهد. یعنی کسی که جان را از جانان بیشتر بخواهد، در آلودگی تن گرفتار میماند.
هوش مصنوعی: چون سخن با دو زبان بهتر پیش میرود، قلم به یک زبان قانع نشده است. اشاره است به شکاف نوک قلم که آن را دوزبانه میکند، و شاید کنایهای به دورویی سخنگویان.
هوش مصنوعی: آن جنگآزموده هزار تیر سرزنش را بر دل زخمی خود به جان خریده و به ضربهٔ یک کمان بسنده نکرده است. عاشق کارکشته از بسیاری ملامت نمیگریزد.
هوش مصنوعی: واعظ دیگر چگونه میتواند ادعای خردمندی کند، وقتی به جای صحرا و آزادی مجنونوار، به خانه و زندگی دنیایی قانع شده است؟ شاعر با طنز خود را سرزنش میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
منم به نکهت خشکی ز بوستان قانع
ز وصل گل به خس و خار آشیان قانع
درون خانه شکارش آماده است
کسی که گشت به خمیازه چون کمان قانع
زبان دراز بود، هرکه همچو تیغ شود
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.