دل از ما برد آن شوخ و روان کرد این زمان پهلو
چرا کرد ای مسلمانان زیار مهربان پهلو
به روی او برابر کرد ماه چارده خود را
تهی کرد او شب دیگر ببین بر آسمان پهلو
به سوی من کند پشت و دعاگو را دهد دشنام
مرا می دارد او آری میان عاشقان پهلو
زند پهلو به مسکینان رقیب از غایت نخوت
بگو او را تو آن ساعت چو گویی بر خزان پهلو
چنان در عشق آن مهوش ضعیف و لاغر و زارم
که از روی قبای من توان دیدن عیان پهلو
پیاده بر سر راه توام ای شهسوار من
اگر رحمی نمی آری مزن بر ناتوان پهلو
میاور بر دل صوفی جفا افزون ز عشاقان
مگر او چربتر داند مرا از دیگران پهلو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عاشق در این غزل با ردیفِ «پهلو» از رویگردانی و دشنامِ معشوق و گستاخیِ رقیب گله میکند. او از لاغریای مینالد که پهلویش را از زیر قبا نمایان کرده و از معشوقِ سوار میخواهد که او را زیر پا نگیرد. شاعر با معناهای گوناگونِ پهلو بازی میکند: پهلو تهی کردن، پهلو زدن و پهلوی چرب. در بیت پایانی، به شیوهٔ شعرهای خوراکیاش، سخن را به شوخی میکشاند و ستمِ بیشترِ معشوق را به چربتر بودنِ پهلوی خود نسبت میدهد.
هوش مصنوعی: آن معشوقِ شوخ دلم را برد و اکنون از من روی گرداند و کناره گرفت. ای مسلمانان، چرا از یارِ مهربانِ خود دوری کرد؟
هوش مصنوعی: ماهِ شبِ چهاردهم خود را با رخسار او برابر دانست، اما شبِ بعد ببین که در آسمان کاسته شد و پهلو تهی کرد، یعنی از همچشمی با او عقب نشست. این بیت کاستنِ ماه پس از بدر را به شکستِ او در برابر روی یار تعبیر میکند.
هوش مصنوعی: به من که دعاگوی اویم پشت میکند و دشنام میدهد. آری، اینگونه است که مرا در میان عاشقان در کنار خود جای میدهد! این سخن به طعنه گفته شده است، یعنی تنها پشت و پهلویش نصیب من میشود.
هوش مصنوعی: رقیب از شدتِ غرور با بیچارگان همچشمی میکند و آنان را کنار میزند. در آن هنگام به او بگو که این کارت مانندِ برابریکردن با خزان است، یعنی غرورت به پژمردگی میانجامد.
هوش مصنوعی: در عشقِ آن ماهرو چنان ناتوان و لاغر و نزار شدهام که از روی قبایم پهلو و دندههایم آشکارا دیده میشود.
هوش مصنوعی: ای سوارِ من، من پیاده بر سرِ راهِ تو ایستادهام. اگر رحم نمیکنی، دستکم با اسب خود به این ناتوان تنه نزن و او را پایمال نکن.
هوش مصنوعی: بر دلِ صوفی بیش از دیگر عاشقان ستم نکن. مگر پهلوی مرا از دیگران چربتر میدانی؟ شاعر به شوخی پهلو را گوشتِ دنده گرفته است، مانند خوراکی که آن را بهخاطر چربی بیشتر برمیگزینند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بدینسان کز غمت بر خاک دارم هر زمان پهلو
از آهن بادیم یا سنگ، نه از استخوان پهلو
تو شب بر بستر نازی و من تا روز، در کویت
میان خاک و خون غلطان ازین پهلو، از آن پهلو
خیالی ماندم از دستت، برهنه چون کنم خود را
[...]
نهم چون از غمت شب بر زمین ای شخ کمان پهلو
ز بیم ناوک آهم، بدزدد آسمان پهلو
تو خفته برقفا، در بستر عشرت چه غم داری
که مسکینی نهد از غم بخاک آستان پهلو؟!
ز داغ دل، زمین چون آسمانی پر ز انجم شد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.