حمد آن حامدی که محمود است
بخشش اوست هر چه موجود است
فرض عین است حمد حضرت او
بر همه خلق خاصه بر من و تو
حمد او از کلام او گویم
لاجرم حمد او نکو گویم
شکر شکر او چه شیرین است
شکر گویم که شکّرم این است
مدح صنعت چو مدح صانع اوست
مدح جمله بگو که این نیکوست
هر چه مخلوق حضرت اویند
همه تسبیح حضرتش گویند
صد هزاران درود در هر دم
بر روان خلاصهٔ عالم
آنکه عالم طفیل او باشد
روح قدسی ز خیل او باشد
عارف سرّ عین عالم اوست
واقف راز اسم اعظم اوست
عقل اول وزیر آن شاه است
باطنا شمس و ظاهرا ماه است
در الف نقطه ایست بنهفته
اول و آخر الف نقطه
نقطه در الف نموده جمال
الفی در حروف بسته خیال
بی الف بی و بی الف بی تی
الفی بی نقط بود نی تی
قطب عالم چو نقطه پرگار است
دایره گرد نقطه در کار است
مظهر اسم اعظمش خوانم
بلکه خود اسم اعظمش دانم
اول او دلایل است به حق
واقف است از مقید و مطلق
عارفانی که علم ما دانند
صفت و ذات و اسم اعظمش دانم
اسم الله اصل اسم ویست
آن یکی گنج و این طلسم وی است
کل شیئی له کمرآت
وجه کلها مساوات
لیس بینی و بینه بین
هو فی العین لاتقل عین
عین وحدت ظهور چون فرمود
بحر در قطره رو به ما بنمود
گر هزار است ور هزار هزار
اول او یکی بود به شمار
آینه صدهزار میبینم
در همه روی یار میبینم
بلکه یک آینه بود این جا
صور مختلف در او پیدا
کون کونی یکون من کونه
عین عینی بعینه عینه
یک شراب است و جام رنگارنگ
رنگ بی رنگ می دهد نیرنگ
رنگ می رنگ جام می باشد
وین عجب بین که جام می باشد
هر کجا ساغریست می دارد
جان سرمست ذوق وی دارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی با ستایش خداوند آغاز میشود؛ خدایی که هم ستاینده و هم ستوده است و همهٔ آفریدگان تسبیح او را میگویند. سپس به درود بر پیامبر میپردازد، او را غایت آفرینش و خودِ اسم اعظم میداند و با رمز نقطه و الف و پرگار، جایگاه او را چون قطب و مرکز هستی نشان میدهد. در پایان به وحدت وجود میرسد و با تمثیلهای دریا و قطره، یک آینه و صورتهای بسیار، و یک شراب در جامهای رنگارنگ میگوید که کثرت جهان جلوههای یک حقیقت یگانه است.
هوش مصنوعی: ستایش از آنِ خداوندی است که هم ستایشگر است و هم ستوده؛ هر چه وجود دارد بخشش اوست.
هوش مصنوعی: ستایش درگاه او بر همهٔ آفریدگان واجب عینی است و بهویژه بر من و تو.
هوش مصنوعی: ستایش او را با سخن خود او، یعنی قرآن، میگویم؛ ازین رو ستایشم نیکو و درست است.
هوش مصنوعی: سپاسگزاری از نعمت او بسیار شیرین است؛ سپاس میگویم، زیرا شکرِ من همین سپاس است. شاعر میان «شُکر» و «شَکَر» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: ستودن آفریده مانند ستودن آفریننده است؛ پس همهٔ آفریدگان را بستای که این کار نیکوست.
هوش مصنوعی: همهٔ آفریدگانِ او به تسبیح و ستایش درگاهش مشغولاند.
هوش مصنوعی: در هر لحظه صدها هزار درود بر روان پیامبر باد که چکیده و گزیدهٔ جهان است.
هوش مصنوعی: او کسی است که جهان به خاطر او و به طفیل وجود او آفریده شده و روحالقدس از سپاهیان و همراهان اوست.
هوش مصنوعی: او از راز حقیقت جهان آگاه است و راز اسم اعظم خدا را میداند.
هوش مصنوعی: عقل اول وزیر آن پادشاه است؛ پیامبر در باطن مانند خورشید است و در ظاهر مانند ماه.
هوش مصنوعی: در الف نقطهای پنهان است؛ آغاز و پایان الف همان نقطه است. نقطه نماد ذات یگانه و الف نماد نخستین جلوهٔ اوست.
هوش مصنوعی: نقطه زیبایی خود را در الف نشان داده و الف نیز در همهٔ حروف صورت گرفته و جلوه کرده است.
هوش مصنوعی: بی الف نه «ب» پدید میآید و نه «ت»؛ اما الفی که نقطه نداشته باشد نیز نه «ب» است و نه «ت». یعنی همهٔ حروف از الف و نقطه ساخته شدهاند.
هوش مصنوعی: قطب عالم مانند نقطهٔ مرکز پرگار است و دایرهٔ هستی گرد این نقطه میگردد.
هوش مصنوعی: او را جلوهگاه اسم اعظم مینامم، بلکه خود او را اسم اعظم میدانم.
هوش مصنوعی: او نخستین راهنما و دلیل به سوی حق است و از مقید و مطلق، یعنی از جلوهها و ذات، آگاه است.
هوش مصنوعی: عارفانی که دانش ما را میشناسند، صفت و ذات و اسم اعظم او را میدانند.
هوش مصنوعی: نام «الله» سرچشمهٔ نام اوست؛ آن نام گنج است و نام او طلسمِ آن گنج.
هوش مصنوعی: به عربی میگوید: هر چیزی برای او مانند آینه است و چهرهٔ او در همهٔ آینهها به یکسان پیداست.
هوش مصنوعی: به عربی میگوید: میان من و او جدایی و فاصلهای نیست؛ او در عینِ حقیقت است، پس او را چیزی جدا مپندار.
هوش مصنوعی: چون ذات یگانه جلوه کرد، دریا در قطره چهره به ما نمود؛ یعنی حقیقت بیکران در آفریدههای محدود آشکار شد.
هوش مصنوعی: اگر شمار به هزار یا هزاران هزار برسد، آغاز همهٔ آن یک است؛ کثرت از وحدت پدید میآید.
هوش مصنوعی: صدها هزار آینه میبینم و در همهٔ آنها چهرهٔ یار را میبینم.
هوش مصنوعی: بلکه در حقیقت اینجا یک آینه بیشتر نیست و صورتهای گوناگون در آن پیدا شده است.
هوش مصنوعی: به عربی میگوید: هستی من از هستی او پدید میآید و حقیقت من عیناً همان حقیقت اوست.
هوش مصنوعی: شراب یکی است و جامها رنگارنگاند؛ آن شراب بیرنگ با رنگ جامها جلوههای فریبنده نشان میدهد.
هوش مصنوعی: رنگ شراب همان رنگ جام است؛ و شگفت آنکه جام و شراب در حقیقت یکیاند.
هوش مصنوعی: هر جا ساغری هست شراب در آن است و جان سرمست، لذت آن شراب را در خود دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.